Goreme của anh cao bồi (Phần 2)

“Tại sao mày chọn Cappadocia?”

“Vì nó hoang sơ, kì vĩ”

“Ừ, Cappadocia là nơi còn nguyên vẹn nhất, cả vùng đất này được Unesco công nhận là di sản, bởi từng tấc đất, từng ngọn núi, từng ngọn cỏ đều là kết tinh. Những thung vũng đỏ quạnh là sản phẩm của núi lửa, trong khi núi đá lại là sự kết tủa của thứ hợp chất kì lạ, bên ngoài cứng cáp mà bên trong xốp mềm. Chỉ cần lấy dao cạo nhẹ vào thành đá có thể thấy những mủn đất, những hạt bụi trắng liti như muối, đó là lí do vì sao dân ở đây có thể xây dựng được nguyên cả thành phố trên mặt đất và dưới thâm sâu. Nó cũng dễ dàng như thái một quả xoài thôi. Cappadocia mùa hè thì nóng ấm thế này, nhưng mùa đông tuyết phủ trắng xóa, lấp đầy hết. Lúc đó tao trở thành tay hướng dẫn trượt tuyết. Chẳng có nơi nào mà du lịch quanh năm suốt tháng như ở đây đâu, tao dù đi làm guide ở Đức, Hà Lan, hay những vùng khác của Thổ vẫn phải trở về đây”. Vốn là kĩ sư, tốt nghiệp trường xịn ở Ankara, vậy mà vì tình yêu với vùng đất này, anh cao bồi trở thành người hướng dẫn du lịch chuyên nghiệp. Anh luôn tự hào về nó, từ đất, tới người, tới những hạt dẻ cười rang muối, hay cốc rượu vang nồng trên tay.

Uống hết nửa chai thì anh rủ lên tầng 8 ngồi ngắm toàn cảnh. Tôi leo lên lần nữa, sống chết uống hết chai rượu mà vẫn chưa được ra về. Anh cao bồi bảo tao say rồi, tôi sợ quá chạy vèo xuống. Một phần vì thận biểu tình. Gặp ông chủ quán dưới mặt đất, ông hỏi “ mày thấy tầng 8 thế nào, tầng honey moon của tao đấy”. Nhìn ông cười hiền hiền mà run sợ, nhắn tin cho anh cao bồi giục xuống, cảnh dưới này đẹp hơn nhiều. Cảnh vật hoang sơ, nhà cửa nhấp nhô giữa núi đá, những lọ sành sứ, xe đẩy chơ vơ. Ông chủ quán lại đưa ra bao nhiêu bánh kẹo mời mọc. Tôi đang ăn dở chừng thì thấy anh cao bồi xuống, tưng hửng.

Anh đòi tôi lái xe mà tôi nhất quyết không chịu. Thuyết phục mãi thì anh cũng chắc tay, vèo vèo tới thung lũng Tình yêu. Love valley là nơi đáng tới xem nhưng lại chẳng một bóng người. Đường vào gập gềnh đá, bụi mù, cây cối chen ngang, đâm quàng đâm xẹo. Không một cửa hàng, một quán nước, không một người dân đi qua lại, tôi đập trống ngực ầm ầm. Xe scooter ì ạch lên dốc, tôi phải nhảy xuống vì quá tải. Leo hết con dốc thì quán cóc hiện ra. Quán bị bỏ rơi, chủ đi vắng từ lúc nào. Tôi thấy ớn lạnh, thì từ đâu có đôi vợ chồng người Ý tới, nên cũng vững dạ. Chúng tôi đi bộ vào con đường độc đạo dọc theo thung lũng. Những hòn đá dài khẳng, nhọn hoắt, cao vút, chọc thủng vào trời xanh. Đá trắng xen đá xám, co cụm từng đám, như những bó đũa khổng lồ. Những đám cây nho, cây bí ngô, cây almond nằm san sát mặt đất cứa chân người qua lại

“Mày thấy đá này giống gì?”

“Giống ngón tay vươn lên” tôi làm điệu đưa 5 ngón tay lên dọa.

“Ha ha, nhầm rồi, giống cái ấy ấy, mày không thấy giống sao?Xưa tao dẫn đoàn các bà người Bỉ, các bà nhìn rồi cười ầm lên, so sánh của trai Đức, trai Ý, trai Bỉ khác nhau điểm nào”

Tôi cười trừ, trong bụng bực bội “ thế quái nào mà tao biết được nó giống cơ chứ”. Anh cao bồi nhân nhượng “ Thôi thì cứ coi như ngón tay đi” nhưng chắc nghĩ con này nó giả nai. Rồi anh dẫn tôi đi len qua đám cây bụi lùm theo dọc con đường. Tôi kêu nắng nóng, mỏi chân đòi về. Anh mới tha con scooter đưa tôi tới bảo tàng Goreme, trên đường đi luôn miệng “ Mày hứa với tao là sẽ ở lại tối nay nhé, tao sẽ làm thịt nướng đãi mày” . “ Để tao nghĩ” trong khi bụng bảo dạ “ Làm sao thoát khỏi nơi này càng nhanh càng tốt”

Love valley

Goreme open museum quả là nơi không thể bỏ qua ở đây. Là bảo tàng ngoài trời to lớn nhất vùng, nơi có đầy đủ quần thể nhà ở, nhà thờ, nhà nguyện. Những nhà thờ cũng cùng chung số phận như hầu hết những ngôi nhà thờ khác ở đây là bị đốt cháy hoặc những hình ảnh chúa và các vị thánh đều bị mất con mắt. Thế giới thiên chúa giáo nói người đạo hồi đã phá hủy những hình vẽ này. Người đạo hồi bảo không có, nếu tao phá hủy thì phá hủy nguyên cả người, cần gì mình con mắt. Sự thực là khi người công giáo di chuyển từ vùng này tới vùng khác, họ đã cậy con mắt mang theo tới vùng mới. Họ đắp vào những bức vẽ mới vì tin rằng những con mắt của chúa và các vị thánh có thể che chở họ qua khỏi hiểm nguy, ma quỉ. Ngày nay ở Thổ Nhĩ Kì, hình ảnh con mắt quỉ dữ màu xanh da trời, lòng trắng, điểm đen luôn được treo mọi nơi, mang theo mọi chỗ để tránh điều xấu xảy ra. Có lẽ tập tục này có từ thời đó.

Gorem open museum

Anh cao bồi dẫn tôi vào dạo quanh một vòng, xem qua những buồng ăn tối, nơi ngủ, gian bếp của các thầy tu. Giống hình ảnh những khu kí túc xá, bởi giường tầng, bàn ăn dài, ghế đá, cả những tủ lạnh dưới hầm. Anh cao bồi nói qua loa cho xong chuyện rồi chuồn ra trước, cho con bé tự tung tự tác, chụp, ngắm, ngắm, chụp. Ra cửa thấy anh tội tội, mua cây kem cho anh ăn xong, anh vẫn năn nỉ “ Tao xin mày đấy nghĩ lại đi làm, ở lại thêm 1 đêm, không có hostel thì qua nhà tao. Để tao có thêm thời gian bên mày”. “ Không được, tao hứa với đứa bạn là đi cùng nó rồi”. Anh ỉ ôi phát mệt, kết quả là anh buông xuôi, lái xe về bản, trên đường không thèm nói câu nào. Anh im ắng, tôi mặc kệ cho tới khi xe đậu bến 1 quán café ở trung tâm Goreme tôi mới thở phào “ từ đây biết đường về nhà rồi, chả sợ gì nữa”. Thế là ung dung, vào quán gọi hai cốc trà đen, nói chuyện luyên thuyên với ông chủ quán.

“Sao mày không ở lại?”

“Tao hứa đi cùng bạn rồi”

“Nhưng mày không muốn ở lại chơi với tao sao?chẳng bao giờ tao có được cảm giác này. Biết đâu là định mệnh, là tình yêu đấy”

Tôi sặc nước trà “ Ôi, cảm xúc của mày là nhất thời thôi”

“Mày có bạn trai rồi đúng không?mày đang chạy trốn cảm xúc, tao biết”

Lần này thì sặc nước bọt luôn, miệng cứng đơ, gật đầu lia lịa “ ừ tao có bạn trai rồi”

Anh cao bồi liền cầm tay tôi lên, vuốt nhẹ, thơm thật nhẹ nhàng, tôi rụt tay lại “ Ôi mày làm tao sợ”

“Hả” anh cao bồi choáng váng, rút tay lại, xin lỗi rối rít, tỏ vẻ chạm lòng tự ái. Anh giận tím mặt, uống trà như hỏa tốc, rồi đứng dậy đi về. Anh vứt tôi về gần hostel rồi phóng xe đi mất. Thoát nát, con bé mừng tíu tít, thì 20 phút sau nhận được tin nhắn “ Ê, mày có muốn qua nhà tao chơi không?ngay cạnh hostel của mày ấy, qua uống trà và tận hưởng vài phút giây cùng nhau”. Mặc dù cực kì biết ơn anh về những kiến thức lịch sử thú vị, về việc anh đưa xe máy đi hang cùng ngõ hẻm, về sự tận tụy của anh nhưng tôi vẫn phải chối từ. Tắm mát, rồi chui ra trước cửa hang ăn kem, gió thổi hiu hiu qua mỏm đá. Thật tuyệt không gì bằng. Sắp xếp hành lý, ngồi đong đưa trên xích đu, tôi ngồi đợi từng con gió qua thị trấn này, qua hẻm đá kia, qua hoàng hôn đang bắt đầu rực rỡ.

Tôi đợi một chuyến xe bus đêm, lại một chuyến xe với một người bạn mới, tới một vùng đất mới. Lại một ngày mới nữa rồi…

Hostel đá và những căn nhà truyền thống ở Goreme

Advertisements

Goreme của anh cao bồi (phần 1)

Chuyện vì sao tôi quen anh cao bồi rất đơn giản.

Cũng như anh lon (Can Ulugag), tôi quen anh cao bồi do lên couchsurfing. Dù đã thuê phòng ở một hang đá trong thị trấn Goreme, tôi vẫn liên hệ với anh để hi vọng sẽ có dân bản xứ đưa mình đi hết các hang cùng ngõ hẻm. Trên couchsurfing, anh tóc dài, râu rậm, cưỡi con ngựa trắng, không giống hoàng tử, mà nhìn hao hao phù thủy Mustafa trong Aladin. Tôi vẫn liều một phen làm nàng Jasmine ục ịch.

Tôi hẹn anh cao bồi vào buổi sáng ngày thứ 2 ở thị trấn Goreme. Sau 1 đêm nằm trong hang, con cóc nhảy ra thấy mặt trời đã lên cao lắm rồi. Ăn uống no say, nhắn tin cho anh cao bồi hẹn gặp sau đó cóc cụ vác máy ảnh lang thang. Ngày đầu ở Goreme còn bận đi tour, nên tôi chưa có thời gian khám và phá nó. Hôm nay đi mới thấy cái thị trấn tí hin này cũng xinh quá là yêu. Nhà cửa trong hốc đá trắng muốt, những cửa sổ nhỏ cỡ 2 mặt người mọc lộn xộn trên tường, bậc thang dẫn lên nhà màu xám nhạt, và những hàng hoa hồng phớt, tím nhạt nổi bật trên cái cửa gỗ sờn màu. Vài người dân đi dọc con đường cười nói hân hoan. Tiếng cười làm tôi lạc vào căn nhà của người thợ nhuộm.

Thị trấn Goreme và cây điều ước

Anh chạy ra chỉ tôi những vại thuốc màu, xanh đỏ tím vàng, mấy cái khung cửi giống ở vùng cao. Chỉ có điều ở đây họ ngồi trên chiếc ghế thấp tè, vươn tay vươn cổ lên kéo con suốt chạy khắp khung vải tới 2m. Tôi cũng xâu suốt, cho chạy từ trái qua phải, những họa tiết bắt đầu hình thành. Thảm, khăn, đồ thêu dệt là mặt hàng nổi tiếng của dân Thổ, khăn vải thô, lụa, casmir bày bán khắp nơi. Nhất là trong galery thảm ở Goreme, galery rộng chừng vài trăm mét vuông, đầy những thảm dài từ trần tới sàn. Trước cửa galary có cây cổ thụ, cây khô khan như đã chết lâu rồi, không lá, chỉ những cành khẳng khiu buộc chằng chịt dây vải. Tôi hỏi vài người ngồi uống trà gần đấy “ Này sao cây được buộc vải nhiều vậy”. “ Mỗi người phụ nữ ở đây đều buộc một mảnh vải lên cây để cầu cho ước nguyện của mình thành sự thật”. Ơ thế à, tôi tìm quanh quất không được mảnh vải vụn nào, không lẽ xé váy. Mấy người uống trà nhanh nhảu vào xưởng tìm ra đoạn vải thừa cho con bé “ Đây, buộc cao lên nhé”. Tôi nhón hết 8 đầu ngón chân, buộc vào một cành hơi cao, để hi vọng không ai sẽ tháo nó xuống. Để xem cái ước mơ ấy bay cao bay xa được tới đâu.

Xong vụ ước nguyện thì tôi ba chân bốn cẳng, theo các bậc thang chạy xuống trung tâm. Anh cao bồi đứng đó, cạnh cái scooter nhỏ như Mio, đeo kính mát, nhìn gần anh còn hom hem, yêu quái hơn cả ảnh. Anh cười tươi, nhe mấy cái răng đã đen thui vì thuốc lá, đưa cái tay gầy khẳng lông lá ra bắt “ ah, chào cô bạn VN, chào mừng tới Goreme nhé”. Tôi cười tươi lại, rồi vén váy ngồi lên sau xe máy. Thật là duyên dáng, bởi anh cao bồi bảo, tao không lái nổi nếu mày ngồi 1 bên, còn tôi chẳng muốn ôm thân cò.

Anh cao bồi đã ngoài 30, có mái tóc dài giữa lừng, cứng còng như rễ tre, đen thui và nồng mùi dầu gội X-man. Mỗi lần muốn nói chuyện, tôi phải nghiêng sang bên, vén tóc anh ra, để nó không bay vào mồm mình. “ Mày thích tóc tao lắm hả?mà cứ đụng vào” anh lại giàu trí tưởng bở rồi, tôi cười ha hả “ Không ạ, tóc mày cứng đâm thủng mặt tao rồi”. Anh có vẻ không hài lòng, lên ga rù rù, bụi mù mịt. Xe chạy có 50 km/h mà cảm tưởng phân khối lớn trên đường quê. Bên tai tôi gió rít, bụi xè, xe chạy giữa núi và vực hùng vĩ lắm. “Ê mày chưa bị rơi chứ?” “Không, tao sợ cát vào mồm nên không nói thôi”. “ Ờ đừng rơi nhé, tốt nhất là ôm eo tao”, “ ờ cảm ơn, khỏi đi”. Anh lại gia tăng tốc lực, tôi ngửi thấy mùi nguy hiểm trong cát bụi sáng nay.

Xe đi dần vào một khu làng nhỏ. Không chắc đó là cái làng, chỉ là một khu buôn bán đồ lưu niệm, chắc là gần địa điểm nổi tiếng. “ Xuống đi, tao đưa mày tới gặp bạn tao”, rồi chúng tôi đi lên một vùng đất cao, ở đó có một khối đá cao to lừng lững. Quán cafe có một không hai đấy nhé. Vốn là một khối đá lớn, người chủ quán đã đục sâu vào lòng  biến nó thành quán cafe 8 tầng, kì thú. Ông chủ hiện tại được thừa kế quán từ đời ông nội nhưng vẫn giữ quán y chang như lúc mới, bởi đá mà, tồn mãi với thời gian. 2 đứa leo thang sắt lên tầng 2 là gian to nhất, có những bàn thấp trên thảm, gối dựa màu sắc và một gian bếp xinh xắn. Tầng 3 tới tầng 8 chỉ là những gian phòng bụi bặm giống nhau dành cho khách uống trà. Tôi leo mải miết 8 tầng, tranh thủ chưa có khách. Leo tới tầng 8 thì có chút mệt mỏi, cố hít hà lấy tí không khí thì thấy toàn khói là khói. Cái tầng chóp nhọn, nhỏ xinh này được tập hợp các cô gái xinh đẹp đang dùng làm phòng hút thuốc. “ Lên hút cùng cho vui”, tôi đành rón rén đi xuống.

Cafe 8 tầng

Anh cao bồi đã ngồi yên vị ở tầng 2, cũng đang phì phèo ống khói. Anh chỉ tôi mấy tờ báo viết về quán cafe này, “độc và đẹp”. “Chủ quán là bạn thân của tao, xưa lũ tới nhà tao ở ké mà đông quá thì tao vứt tụi nó ra quán này ngủ, thích lắm” anh làm tôi cũng liêu xiêu về vụ được ở tháp lầu 8 tầng như Rapuzel này. Ông chủ quán người thấp bé, đeo kính dễ thương, mang trà đen cùng các loại hạt rang muối tới mời, rồi lăng xăng đi mua giúp chai rượu. Vùng này trồng nho nên rượu vang cũng là đặc sản, phải uống, phải uống. Mỗi kẻ một chén, anh cao bồi và tôi ngồi nói chuyện về đất nước mình.

 “Kể tao nghe 1 chút về VN đi, tao chẳng biết gì cả”.

“Tại tất cả những gì chúng mày biết chỉ từ phim Rambo”

 “ờ phim Mĩ lãng xẹt ấy mà”,

 “Vậy thì nước tao thế này nhé, 4000 năm dựng nước giữ nước … chữ việt khác chữ tàu… tiếng việt giống tiếng pháp…. vân vân và vân”. Anh cao bồi nghe chăm chú “ Thật là hay vì mày ở đây, thế mày biết gì về Cappadocia”. Tôi lắc đầu “ Chưa kịp đọc Lonely planet” . “ Fucking book, mày đừng tin, Lonely planet chỉ là thứ rẻ rách, không đáng 1 xu, thứ làm hư hỏng kiến thức của người ham du lịch, làm họ quay lưng lại với những tour guide chân chính” anh giận dữ. Thế rồi anh kể…

Cappadocia không phải là một thành phố, một thị trấn cụ thể, mà là tên gọi chung của một vùng, bao bọc bởi các thị trấn Aksaray, Nevsehir, Nigde, Kayseri và Kirsehir, ở vùng Trung Anatolia (Central Anatolia để phân biệt với East và West Anatolia). Trung Anatolia cũng chính là cái rốn của Thổ Nhĩ Kì, chỗ giao thoa giữa Âu và Á, là nơi cư trú của nhiều nền văn minh khác nhau như Hattis, Hittites, Phrygians, Galatians, Romans, Byzantines, Seljuks và Ottoman. Anh cao bồi vốn là dân guide chuyên nghiệp, mất tới 5 năm đọc sách lịch sử, ôn luyện qua bao cuộc thi lấy chứng chỉ hành nghề ( tới tận bây giờ năm nào cũng phải thi để làm mới bằng) nói rằng vùng Trung Anatolia là nơi phức tạp nhất, lịch sử văn hóa đều rất lâu đời, đa dạng, học tới 5 năm cũng chưa dám chắc mình biết gì. Nó hấp dẫn thú vị và khó nhằn hơn lịch sử của bất kì vùng đất nào trên thế giới. Đất nước Thổ Nhĩ Kì tới 13000 năm lịch sử được viết trên không biết bao nhiêu sách vở, cái đúng cái sai, cái vừa vừa, bao nhiêu tranh cãi lập luận vẫn chưa biết thực sự đâu là chính xác. Chỉ biết nó được khai thiên lập địa từ thế kỉ 11 trước công nguyên, bắt đầu từ khi bộ lạc Oguz Turk xâm chiếm vùng Trung Anatolia. Anh nói Anatolia có nghĩa là vùng đất chăn ngựa, bởi xưa kia khi dân châu Á tới chiếm đóng vùng đất này thì ở đây chỉ là các thảo nguyên rộng lớn, nên họ mang gia súc tới đây để chăn thả. Trong sách báo, wikipedia thì Anatolia chỉ có nghĩa là phía Đông, nơi mặt trời mọc, hay bộ lạc châu Á, nghe chừng anh cao bồi có vẻ đúng đắn và uyên thâm hơn. “Còn Goreme nơi mày đang đứng chính là trái tim của Cappadocia, trung tâm của Anatolia, trái tim của Thổ Nhĩ kì, nơi những ống khói đá vươn lên kiêu hãnh, thần thoại”