Đó là tự do.

Cách đây mấy tháng tôi về Bỉ chơi, K bảo tôi ” Để tao đưa mày tới khu vườn bí mật”. Tôi nhíu mặt ” Ở Louvain la neuve có cái gì mà tao không biết”. Thế mà đúng là không biết thật.

Lúc chúng tôi ra đường là 6h chiều, trời đã bắt đầu xế. Trời nhập nhoàng xanh đỏ mây sợi loằng nhoằng hằn vết. Mảng hoàng hôn bị cắt xẻ thành những mảnh vỡ con con, miếng xanh, miếng, đỏ, miếng tím, miếng da cam sáng. Trời sau mưa được bọc bởi vẻ nguyên sơ, mới mẻ, mát lành. Hai đứa cuốc bộ qua L’espanade, đi ra đường quốc lộ, leo lên phía khu rừng tối. Phía sau lưng, nhà cửa lên đèn, trời tối thật nhanh. Tôi lo sợ, chẳng hiểu K sẽ cho mình tới chỗ nào mờ ám đây. “Mày có chắc đi đúng đường không?” tôi luôn miệng hỏi, còn K bước đi xăng xái. Chúng tôi vào khu nhà ở là lạ, vài ngôi nhà gạch sơn trắng, lắt léo qua những con hẻm nhỏ, rất đẹp, rất khác với LLN thông thường. Nó có gì đó gợi nhắc tới hẻm ở Bruges, ý tôi là nó giống kiểu nhà ở vùng Flander hơn là Wallonie.

Sau cùng, cuối con đường hẹp, vài ba túp lều hiện ra. Mỗi túp lều mang hình bán cầu úp, giống một nửa trái đất vậy. Bên trong có ánh đèn vàng leo lét. Mỗi nhà một bóng đèn, kéo dây từ ngoài, một chiếc bàn đơn giản, vài tấm nệm ngồi quanh, một tủ sách, một cái nệm to làm giường, hết rồi đấy. Nhà làm bằng bùn đất, có lẽ là bùn đắp ngoài lớp khung, đơn giản, cửa ra vào gỗ lỏng lẻo, có nhà mở toang cửa mà không sợ trộm. Phía bên ngoài là bàn gỗ đựng những quả táo dại, vài cây rau nhỏ mọc quanh. K cũng hái cho tôi vài quả táo chua lòe trên cây dọc đường. “Họ không nghèo đâu, họ giàu lắm đấy” K vội vàng giải thích. ” Họ không phải dân Hippi, họ là những kẻ Ecologist”.

Khi cuộc sống thành phố đủ đầy, điện, nước, internet, nhà hàng, khói bụi, tội ác, thì con người lại thích trở về với thiên nhiên hơn bao giờ hết. Họ sống trong căn nhà tuềnh toàng, trồng rau, hái quả, và nước. Bọn tôi leo lỏi giữa những túp lều tới khoảng đất trồng rau. Có vài con mèo ú ụ đi lang thang theo chân hai đứa. Đây là rau chân vịt, kia là rau cải, ớt, cà chua, cả bạc hà nữa. Rất nhiều bạc hà nhé, K hái về uống trà, tôi cũng vậy, rồi bạn hái một bông hoa cúc dại cho tôi cài túi. K đến đây khoảng 3 tháng trước, vì có đứa bạn người Brasil rủ đi. Thằng nhóc đó thì có người bạn xa lắc, tới LLN thấy khu này hay quá, cũng mua nguyên miếng đất để đó trồng rau. Sau này người đó đi đâu mất, để lại cho thằng nhóc này cai quản. K với nó vẫn hàng tuần tới đó trồng trọt, hái lượm rau về ăn, và chơi với lũ mèo. Từ giờ mặc định tôi cũng là chủ vườn rau ấy. K quen nhiều người ở đây lắm, kể rằng họ rất cởi mở, thú vị, dễ thương, như cô gái có con mèo, hay ông bạn ở cái lều lợp ván ọp ẹp. Chúng tôi chui vào lều không tìm thấy ông ta đâu. Nhìn ra mấy cái xe ô tô loại nhà di động cũng không nghe thấy tiếng người. Tự nhiên hai đứa nhận ra không có ai ở đây cả.

Tôi rờn rợn gáy. Lũ mèo thì cứ meo meo dưới chân. Bỗng xa xa có tiếng ồn ã. Tôi rón rén trèo qua 1 số rào, đi giữa các bụi cây, thì cũng thấy được ánh sáng. Trước một căn nhà gỗ, to nhất khu, có lẽ là quán bar, mọi người đang đốt lửa trại rôm rả. Có tiếng leng keng bia và tiếng cười nói vui vẻ. “Vào đó không?” K hỏi, “thôi mưa rồi, về đi”. Bỏ lại hội du mục, chúng tôi đi về uống tách trà. Người dân Syria nhà K vẫn đang đấu tranh vì tự do. Và nhiều nơi khác cũng thế, họ thèm một xã hội nhiều quyền tự do hơn, hạnh phúc hơn. Nhưng nhiều khi xã hội độc lập chưa chắc đã tự do.

Bó bực trong một cái áo chật, trong 4 bức tường, trong một xã hội hay xoi mói để ý, trong các luật lệ, giáo điều, ai cũng có sự tự do trong một mức giới hạn. Có người tận dụng nó, có người lại tự gông cùm bản thân. Khi tới thiền đường, nhìn các sư cô khuôn mặt vui tươi, rạng ngời, nụ cười an nhiên, thân ái, tôi cứ nghĩ “thế họ hạnh phúc đúng không?”. Họ tự do, không ràng buộc bởi thời trang, phải chạy theo thời thế, ngày qua ngày một tấm áo nâu sòng. Họ không vướng bận tiền bạc, địa vị xã hội, họ sống nhẹ nhàng, không va chạm. Họ tự do trong tâm trí cao đẹp, không bị bức bối bon chen, ghét bỏ mọi người. Đó mới là sự tự do tuyệt vời nhất.

Khi đi thiền hành dọc bờ sông Marne, Nga bảo ¨Tự nhiên tớ nhớ bài I’m free của thầy Thích Nhất Hạnh¨. Ít nhất bạn ấy có khoảnh khắc thấy mình thật sự tự do, khi đồng bộ hơi thở và bước chân. Tôi thì đang choáng váng, vì nhịp thở không đều nên thiếu oxy lên não. Thấy trong đoàn có những người tự nhiên dừng lại, họ đứng ngắm những hàng cây lá vàng bên sông, mà trông xa tưởng hoa Mimosa nở. Những người Pháp ấy có đôi mắt mông lung, muộn phiền, trong khi những người tu có đôi mắt sáng rực, có lẽ họ đang nói ¨Cảm ơn cây, cây đã mang vẻ đẹp cho cuộc đời ¨. Điều tuyệt diệu nhất là trong không gian tươi đẹp ấy, mọi người đều mỉm cười khi nhìn thấy nhau. Tôi thấy sự tự do trong cái đẹp. ¨Một lá ngô đồng rơi, thu đã sang¨

Tự do vốn là thứ tương đối. Tôi thấy mình thế này là tự do khi tự sống, tự ăn, tự cười, tự khóc, tự buồn, tự cô đơn, tự yêu, tự quyết, nhưng chưa tự tại, tự tin. Bao giờ biết yêu thương mọi người, không bị bức xúc tâm trí thì mới thấy tự do hoàn hảo, còn hơn cả việc được thả rông bay như chim hay trôi dạt như bèo. Tự do chỉ là cảm nhận, như mẹ quẩn quanh trong nhà, nhưng lại thấy tự do quá nhiều, bố chạy nhảy ngoài lại thấy mình bị cùm kẹp. Nhưng bố mẹ có bao giờ tự do, khi mua cái áo cũng nghĩ còn đứa con đang phải lo ăn học. Tự do giống như thở, ai cũng cần, cần một nhịp thở nhẹ nhàng khoan thai. Chỉ sợ nghe mình não nề, thở dài như cả đợt gió mùa, sâu như hang động hun hút. Tự do thì tốt đấy, mà nhiều quá thì đại loạn, bố vẫn bảo vậy, vì vậy con đâu cần tự do nhiều. Con chỉ cần tự do suy nghĩ, không tự xây một khuôn phép phán xét ai, không nghĩ xấu về ai, không ích kỉ, nhỏ nhen, không bần tiện xấu xa, vậy là tự do. Còn vào giới tu thì con chịu, khi rượu bia không thể bỏ, và hơn hết không thể tránh việc nói dối, dù nghĩ pháp danh Chân Đất quả là hợp với mình.

 

One thought on “Nhẹ như hơi thở, mềm như cánh chim

  1. K muốn mang tiếng là hay đi khen nhưng ko kìm lòng đc 😀
    Nga viết hay và sâu sắc lắm. Tớ rất thích những suy nghĩ của Nga về sự tự do!
    Và thích cả “khu vườn bí mật” của bạn Nga nữa. Sau này tớ ước làm đc như thế 😛 😛

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s