1273080583

Giống như Paris, Rome là nơi mà ai tới Châu Âu cũng ghé.

Hôm qua cầm cuốn ” Một mình ở Châu Âu” của Phan Việt lên, cầm lên rồi đặt xuống, bởi Phan Việt bắt đầu chuyến đi với Rome, cũng như Anh Ngọc khởi đầu ” Nước Ý và những chuyện tình” từ Roma. Đọc Anh Ngọc, tôi bị cuốn theo cái sợi dây gắn bó với Roma của anh, chiếc cầu đầy khóa tình yêu và những trận bóng đá. Tôi sợ đọc Phan Việt xong, cái tâm tư tình cảm của mình về vùng đất này lại bị nhầm lẫn tiếp, lại bị pha vào cái nhìn của chị. Thế là tôi không đọc nữa, đợi tự viết cho mình 1 Roma mới đọc tiếp. Tuy nhiên thành thật mà nói, tôi cũng không biết mình nhìn nhận thế nào về Roma. Bởi ngày xưa tôi vẫn thường bị Ly, Huyền nhồi sọ tình yêu Roma, còn Giang sau gần 2 năm gắn bó với nơi này, mở miệng lại nói về nó. Chỉ thế thôi cũng làm tôi xáo động lắm rồi.

Tôi đến Roma 3 lần mà có thể sẽ tới thêm vài lần nữa, vì Giang vẫn còn cắm rễ ở đây, gọi mời.

Lần đầu tới Roma là giáng sinh 2 năm trước, 2 chị em lếch thếch trong mưa gió tìm về camping. Camping ở tít bên ngoài thành phố, trèo qua vài cầu thang nhỏ mới chui được vào cái nhà gỗ âm ấp. Nhà ọp ẹp, gió thổi bên ngoài, quần áo ướt nhẹp. Lòng tự hỏi sao mình lại tới cái thành phố xập xệ này, chỉ vì thằng em bảo ” Em muốn đi nơi nào đó hào hùng”. Ừ  những Colosseo, những Foro Romano hoành tráng thật đấy, hào hùng thật đấy, nhưng đi vào tới gần piazza Spagna nhìn từng lớp gạch đường gồ gề long lên, hay những mảnh tường Grafiti bẩn thỉu và nước tiểu gần Re di Roma thì lại ngán ngẩm. Roma cũng như Athens là những cái tát yêng hùng vào mặt cha ông. Vậy đấy.

Hậu sinh khả ố, sao nghe giống gia đình tôi vậy. Bố mẹ tôi cũng phiền lòng lắm, gần như sự phiền lòng với Roma. Lúc mới tới đây, kéo cái valy về nhà trọ trên con đường tăm tối, bẩn thỉu, lát xi măng và hàng cây ngắn cũn từ Tirbutina về nhà trọ, mẹ bảo ” trời ơi, cũng như Hà nội”, còn bố thì chê ỏng eo ” Đồ ăn Ý sao mặn vậy” khi lỡ miệng ăn cái pizza đêm. Ông vẫn giữ nguyên cái định kiến đấy cho tới ngày rời Ý sau khi thử cả pasta, gnocchi, đến kem Ý cũng không làm cụ hài lòng. Mẹ tôi thì khoái lắm, lúc nào cũng bảo mẹ nhớ kem Ý và con đường ở Barca. Tuyệt nhiên cụ không nhớ tẹo nào về cái đấu trường nổi tiếng, hay cả khu vực di tích La Mã. Cái nắng 37 độ che mờ hết sự đổ nát hoành tráng. Vậy đấy, tới cả tàn tích và đồ ăn cũng không mê hoặc nổi bố mẹ. Người hơi già thế mà hay, họ thường không a dua theo số đông.

Tôi thì a dua khỏi nói. Dù không thích Colosseo, nhưng tôi lại khoái cái khu vực  Foro Romano. Con đường lát đá trơn láng, sáng choang như gương khi mưa tới, lồng lộng gió về trên những cây thông đổ nghiêng làm tôi thấy mình cũng phơi phới theo. Thực ra cây đó cũng chẳng phải cây thông, tôi gọi nó là cây đám mây, bởi tán lá chụm lại như những đám mây xanh lá, còn nếu tuyết trùm lên thì đúng là đám mây thực sự. Bạn gọi đó là cây tóc bồng. Anh chàng Simone đẹp trai cũng không biết tên của nó. Ở đây, anh đã dạy tôi và Giang chửi bậy. Anh này vốn là tay thợ ảnh trong bảo tàng Mole ở Torino, nhưng sau ức chế với kiểu ăn tiền của lão chủ trước người tàn tật thì anh bỏ việc. Simone về Roma, tính học 1 lớp chụp ảnh tử tế rồi hành nghề phóng viên. Ước mơ của anh là đi đó đây chụp ảnh, bao giờ anh ấy làm được nhỉ? một người tốt tuyệt vời, chụp ảnh có hồn và tinh thần cầu tiến như thế mà không được ưu đãi thì thật chán. Chính anh và cái phóng sự lâu đời của Discovery đã đưa vào tôi cái ý nghĩ Roma là của Bernini, giống như Barcelona thuộc về Gaudi, còn Paris mang dấu ấn Haussmann.

Chuyện là sau khi đi khắp khu vực di tích, anh Simone cho tôi và Giang len lỏi đâu đó sau Piazza Venezia, đi tới tòa thị chính Roma thì phải, leo lên cao 1 chút, nhìn toàn cảnh thành phố. Piazza Venezia chính là nơi ngự tòa nhà trắng muốt như bánh kem với những bậc thang cao vời vợi ấy, noel ở đây luôn có 1 cây thông thật lớn lấp lánh, lấp lánh. Lên tới điểm cao, Simone hỏi “Em thấy thành phố này có gì hay không”, “có nhiều mái vòm sao?”(Giang lúc đó đang ngẩn mặt, mái vòm nào, đâu đâu?)đúng thế, Baroque đấy, Bernini đấy. Từ khi Bernini đặt mái vòm lên Roma, thành phố này hình thành, tôi nghĩ là thế. Thật ra không chỉ Roma mà nhiều nơi khác trên nước Ý cũng được Bernini đặt tay xây vòm. Nhưng chỉ có Roma nơi ông hoạt động chính là để lại nhiều dấu ấn nhất.

Chương trình của Discovery về chuyện kiến tạo mái vòm và cách đặt nó lên đỉnh tòa nhà như thế nào, tôi xem từ cách đây lâu lắm rồi. Giờ chẳng còn nhớ gì đâu, chỉ nhớ nó vô cùng phức tạp và khó nhằn. Công trình hoành tráng nhất để người ta còn mãi nhắc tới Bernini là nhà thờ thánh Pietro. Cái basilica này nổi tiếng bởi nó thuộc về Vatican và đương nhiên giáo hoàng của cả thế giới Catholic đang ngự trị ở đây. Francis mới lên ngai vị hôm qua, người ta tự hỏi giáo hoàng Latinh đầu tiên này sẽ làm gì để dọn dẹp sạch đống scandal. Ít nhất cái nhẫn bạc, cây thánh giá sắt của ông cũng được tin tưởng hơn những thứ vàng sáng choang mà Benedict XVI mang trên mình trong ngày đăng quang. Họ chỉ lo sợ với 1 lá phổi ông cũng sớm từ chức vì ốm yếu. Dù sao, khói trắng bay lên từ nhà nguyện Cistine cũng đủ làm dân chúng và phóng viên hớn hở.  Họ đã nhiều ngày đu bám ở Piazza Pietro, họ bu kín hai vòng tay chúa để mong ngóng một ánh hào quang mới. Tại sao lại là cánh tay chúa?

Ngoài bức tượng ở khu ban thờ, sự hào nhoáng cầu kì quá sức bên trong Basilica Pietro, Bernini còn hữu hình sự tài hoa của mình ở kiệt tác bên ngoài – quảng trường Pietro. Những hàng cột đá cứng, to lớn 2 người ôm được dựng lên thẳng tắp, đỡ lấy những bức tượng các vị thần, khum khum giống 2 cánh tay chúa đang vòng lại ôm các con chiên. Hàng trăm cột, hàng trăm tượng đủ để phô hết sự sung túc, uy quyền của thánh địa này. Thánh địa dựa lưng vào thành phố bé nhất thế giới Vatican, nơi quân đội Thụy Sĩ đang canh gác, chẳng khách du lịch nào có quyền lai vãng. Chúng tôi chỉ được vào trong bảo tàng Vatican. Tính tới lúc này với tôi đây là bảo tàng đẹp nhất, hơn cả Louvre hay bảo tàng ở Hy Lạp. Không phải vì tôi bị ấn tượng bởi những dãy hàng lang dài trần phủ tranh phức tạp hay những bức thảm dài cầu kì. Tôi bị mê hoặc bởi bức tranh Papa Govanni với tấm lưng to như đang che chở ai đó giữa không gian mịt mùng xanh thẳm. Bức tranh làm run rẩy những tình thương như khi thấy vòng tay yêu thương của Chúa ở Piazza Pietro vậy. Tôi đưa bố mẹ ra ngồi bệt ở một ngách nhỏ đối diện Vatican, sau lưng Piazza. Cửa hàng này có vài chục loại pizza, bán theo cân lạng, ngon tuyệt cú mèo. Ngon gần bằng pizza ở Pizzeria nổi tiếng Rosso Pomodoro, đâu đó đối diện Largo Argentina, nơi mèo hoang tới tụ tập, gào thét hàng đêm, đâu đó gần đường vào Navona.

Navona là nơi tập trung cả các họa sĩ, họ vẽ hoặc trưng bày tranh. Buổi tối mát trời, từng nhóm nhỏ tới hát múa, nhảy nhót, là nơi yêu thích nhất của tôi khi tới Roma. Cùng đi với Giang, Châu, Daniel, chúng tôi kiếm một cái pizza có lớp phô mát Ricorta béo ngậy và một Magerita truyền thống ở Rosso Pomodoro. Trời hè gió mát lộng, thổi hơi nước mát lành từ đài phun nước 4 dòng sông – Fountana 4 Fiumi của Bernini. Ôi thích quá đi. Bernini đã mang sông về lòng thành phố.  Ở bất kì quảng trường to bé nào cũng có đài phun nước đài phun nước nào cũng cũng lấp lánh những đồng xu nguyện ước, nổi tiếng như Fontana Trevi hay vô danh. Đưa tiền cho Poseidon để ước mơ thành sự thật, bạn phải nhắm mắt, tung tiền qua vai, keng, thế rồi đợi nhé. Có lẽ người đầu tiên nếm đồng xu xuống Trevi đã ước ” Ước Roma có nhiều fontana”. Và nó thành sự thật. Cũng chẳng đâu nhiều vòi nước uống như Roma, nước ở đây tinh khiết nhất thế giới. Những dòng nước mát lành chảy ra từ những chiếc mũi dài (nezo, cách người Ý gọi vòi nước ngoài đường) đưa lại sức sống cho cả phái đoàn già trẻ, bố tôi hồ hởi ” Ở Ý khoái nhất cái này, ngon và miễn phí”.

Tôi thì thấy Roma còn nhiều thứ ngon lắm. Kem chẳng hạn, Tiramisu ở Pompi chẳng hạn. Quán này ngay gần nhà Giang, tối đến 2 bạn lên cơn thèm ngọt thì có thể lao ra đó ngay. Nếu không lười nhác có thể chạy ra Piazza Spagna. Quảng trường với vô số bậc thang này  thật lãng mạn, bởi Simone kể về mối tình dài lâu của anh, bởi nàng công chúa và chàng phóng viên đã hẹn hò ở đây trong ” Kì nghỉ ở Rome”. Hình ảnh nàng yêu kiều phóng Vespa đèo chàng lượn lách đường phố Roma làm cho nơi này bỗng chốc thành nơi tình yêu lãng mạn nhất trên màn ảnh nhỏ. Người ta nhớ mãi Andrey Hurbern xinh đẹp, hoặc họ sẽ nhớ tới Roma trong ” La vita è bella”. Cuộc sống tươi đẹp lắm, chàng nhà văn và những người tình. Thói đa tình của người Ý vẫn luôn là đề tài bất tận. Khi Simone chỉ chúng tôi con đường quay bộ phim này Via Veneto, cảm giác về sự tươi đẹp chưa kịp tới thì anh đã kéo ngay vào 1 nhà nguyện trên con đường đó. Capuchin crypt, tên nó là thế.

Ít người tới Roma lại đi thăm nơi này. Bởi đây là thế giới của người chết, giống Catacomb ở Paris. Con người thì thường thích sự sống hoặc thần tiên. Ví dụ các thiên thần có cánh dễ thương như culpit hoặc những thiên thần cao to đẹp giai ở Ponte Angelo chẳng hạn. Castelo Angelo tọa lạc bên dòng Tevere, kéo dài sự bành trướng của mình ra cây cầu thiên thần phía trước. Lại là Bernini. Ông nối một đường kẻ chỉ từ Piazza Pietro ra tới Castello này tạo nên một thánh địa tôn giáo. Những thiên thần áo chùng, áo tonga có lẽ thế, có cánh, cầm giáo, nhìn về xa với ánh mắt sâu thẳm, cái mũi cao, khuôn miệng chúm chím và tóc xoăn lòa xòa. Bức tượng trắng tinh in lên nên trời xanh thẳm những thánh thiện, tươi vui.

Vậy cho nên mọi người đâu thích nổi Capuchin. Nơi nhuốm một màu u ám, khói xám, nâu khẳn của xương, tro. Ở đây giữ xác của vài nghìn thầy tu, chỉ thầy tu thôi. Những người anh em của họ để tưởng nhớ, đã lấy xương người chết mang dán lên tường, tạo thành những bức tranh. Bức tranh từ xương chậu, từ xương cẳng tay, cẳng chân, xương cổ, và vô vàn xương sọ. Capuchin chỉ có 5 phòng, nhưng hình ảnh về cái chết đầy ám ảnh nghệ thuật. Họ viết “Này lũ người kia, hình dạng chúng mày bây giờ, tao đã từng. Hình dạng tao bây giờ là chúng mày trong tương lai”. Thật ớn lạnh, sợ chết khiếp.

Bernini giờ cũng là một trong bọn họ. Ông hóa thạch lâu rồi, những công trình đất đá của ông cũng vậy. Ai cũng phải ngả mũ trước Basilica Pietro, thán phục những bức tượng điêu khắc, còn 4 dòng sông cứ chảy mãi kéo sự thi vị, các nghệ sĩ về với Navona. Xa xa, những nhà thờ, những nhà nguyện mang mái vòm dấu ấn Bernini. Với bàn tay vô hình, ông mang tới cho thế giới một Roma đầy nghệ thuật trong từng đường nét thô sơ. Roma bẩn thỉu, lộn xộn, nhưng không ai chê nổi các công trình tôn giáo của nó. Tôi thích Navona, piazza Spagna, thích ăn kem vị ổi, thích nhâm nhi Macchiato cùng Giang, nghe người bạn khen đội bóng Roma và Lazio. Tôi nhớ buổi tối mát mẻ đi bộ ở Colosseo, nhớ cả cái chợ đồ cũ bên ngoài Roma, nhớ ngôi nhà số 10 Via Monza. Có những câu hỏi vẫn chưa có lời đáp. Như khi mưa chảy có ướt hết ngôi đền không mái Patheon? như tôi có thích Roma không nhỉ? Ciampino hay Fumico, sáng nào đó, máy bay lại tới.

p/s: Tệ là tự nhiên không tìm thấy cái ảnh nào của Roma, sẽ cho lên sau vậy 😀

One thought on “Roma – sự sáng tạo của Bernini

  1. Thanks on your marvelous posting! I really enjoyed reading it, you are a great author.
    I will remember to bookmark your blog and may come back
    someday. I want to encourage yourself to continue your great
    posts, have a nice evening!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s