Hôm qua nói chuyện với mẹ, mẹ bảo “Năm nay mẹ lại làm rượu nếp, gọi con Dung, thằng Ngọc sang ăn giúp. Háu nhớ mai là ngày tết sâu bọ không?” “Ôi, con chẳng nhớ gì”

Thế là một ngày tết sâu bọ nữa.

110606dsqxruounep02

Mỗi khi tết sâu bọ gần tới, mẹ rục rịch làm rượu nếp vì bố rất khoái món này, cả con bố cũng vậy. Mẹ đạp xe lên nhà bà ngoại mua cái lọ nhựa mới. Mẹ ra chợ mua vài cân nếp cái hoa vàng. Mẹ chọn gạo thật ngon, vo sạch, để ráo rồi đồ lên thơm lừng. Gạo nếp màu vàng vàng, hình như còn nguyên vỏ cám, khi được đồ lên có mùi thơm ngai ngái. Mẹ căng vải màn hoặc khăn mặt mới trắng tinh vào một cái rổ nan to đùng, rồi mẹ lấy muôi gỗ to, múc từng thìa gạo nếp cho vào. Hơi nóng bay lên hồng cả má môi. Khói cứ nghi ngút, nghi ngút, cùng mùi thơm kì lạ cuốn hút, tôi sán vào hít lấy hít để. Thấy mẹ vừa quay đi là nhón lấy cơm ăn. Cơm deo dẻo nhưng không dẻo dính như xôi, ngòn ngọt nhưng khô khô, vẫn còn thơm mùi trấu. Mẹ quay lại đã thấy miệng con dính đầy hạt cơm nếp. “Nóng đấy”. Rồi đợi cơm nguội, mẹ lấy những viên men màu trắng trộn lẫn trấu, giã nhỏ ra, rắc lên trên gạo cùng đường. Mấy viên men này tôi thấy suốt vì nhà bác Hùng Thọ vẫn hay làm. Mỗi lần tôi sang chơi với chị Thảo lại thấy nhà chị nồng nặc mùi chua chua từ những sàng men ở hiên nhà. Mùi chua khó chịu ấy còn tới từ những thau nhôm to đùng đựng nước gì trắng tinh, mà mẹ bảo là để làm bột sắn dây. Ngày đấy khu tập thể, ai cũng có nghề tay trái bên cạnh nghề giáo, người bán chè, người bán sách, người chạy chợ, bác Thọ thì làm men rượu, làm bột sắn dây bán. Thế nên khu tập thể lúc nào cũng căng đầy mùi sự sống.

Xong hết quá trình chuẩn bị,  mẹ để gạo ủ vài ngày. Tới sáng ngày Tết thì mới lôi hũ cơm  rượu ra. Mùi hương rượu bay đầy nhà, thơm lừng. Tôi lại sà ngay vào, lấy cái bát con con ra xin ăn. Mẹ không cho. Mẹ lấy mâm lớn, sắp lên đó, vải thiều đỏ rực, mận chín tím, dưa hấu, bánh đa vừng đen và vài bát rượu nếp con con, rồi mẹ đi thắp hương. Tôi ngồi dưới nhà ngóng. Khi hương cháy hết 2/3 mẹ hạ mâm xuống, cả nhà cùng ăn sáng. Rượu mẹ làm thường cay và nhạt hơn ngoài hàng, vì hình như chưa chín kịp ngày, nhưng ăn cũng ngon, lại còn hơi say say. Cả nhà ăn, mặt ai cũng hồng hồng, dễ thương. Ngày Tết, tôi ăn 3 bữa rượu nếp thay cơm. Bởi thực ra cũng chẳng có cơm, thường thì mẹ hay nấu cháo vịt rồi gọi cả nhà dì Hương lên ăn. Không hiểu sao những ngày đấy ăn vịt luộc thấy ngon hơn bình thường. Béo béo, ngậy ngậy.

Sau này bệnh lười xâm chiếm toàn thế giới, thì mẹ cũng thôi chẳng làm nữa. Mẹ bảo “Ra chợ mua cho nhanh, lại còn ngon. Làm bố mày chê, chán lắm.”. Hồi nhà vẫn còn gần khu tập thể, thì ngày trước Tết Đoan Ngọ thường có bà bán hàng rong đi qua mời gọi. Bà thấp chừng 1m3, mà bị còng nên lưng như dán xuống mặt đường. Mỗi ngày bà cõng 2 can rượu to , đi bộ hơn chục cây gánh gánh gồng gồng lên thành phố bán. Riêng những ngày này, bà chuyển sang bán rượu nếp. Mẹ hay mua ủng hộ, dù miệng vẫn cằn nhằn “Bà già bán đắt hơn ở chợ, thấy người ta thương nên lại hay lên giá”. Nhưng cũng may rượu nếp của bà ăn ngon, không bị ngọt quá, không bị chua, không bị sượng. Khi nhai, hạt gạo vỡ ra, từng giọt rượu chạy dọc lưỡi mềm mại, lâng lâng. Có lần ăn rượu của bà mà con giun cũng say, tôi tẩy thành công 1 con giun đũa, điều mà Fucaca từng thất bại.

Khi tôi lớn hơn tí, mẹ cho đi cùng ra chợ mua đồ chuẩn bị Tết sâu bọ. Sáng, hai mẹ con dẫn nhau ra cái chợ nhỏ dọc đường Ngô Quyền để mua vải tươi, mận ngọt, bánh đa và cả rượu nếp nữa. Bây giờ không phải chuẩn bị trước vài ngày, chỉ cần 7h dậy, đi mua bán là 8h có thể bắt đầu ăn sáng giết sâu bọ được. Khi ra chợ, đi tìm mua bánh đa, tôi đang loay hoay thì thấy có tiếng “Em chào cô”. Mẹ tôi quay lại, thấy bạn Hòa đang ngồi quạt bánh đa vừng đen phù phù. Bạn Hòa là bạn cùng lớp cấp 2 của tôi, nhà 2 đứa cách nhau vài trăm mét (Mẹ dạy Sinh lớp tôi năm lớp 6 nên bọn tôi đều gọi mẹ là cô). Bình thường đi qua hay thấy bạn ngồi bán hàng cho mẹ, hoặc bơm xe giúp bố. Sáng nay còn thấy bạn ngồi bán bánh đa giúp nhà, thì tôi xấu hổ lắm. Mình vẫn đòi cho đi ăn chè, ăn kem mà tới rửa bát còn lười nhác. Mẹ ghé ngay vào hàng bạn mua bánh. “Con mình mà cũng ngoan được thế thì hay”. Tôi làm ngơ, đòi mẹ mua thêm bánh đa kê phủ đường.

Bạn Hòa giờ hình như có vợ có con, làm việc cho ngân hàng cũng oách lắm. Nếu giờ gặp lại không biết bạn hàng xóm còn nhớ những ngày hè nóng nực, ngồi gồng lưng lên quạt bánh mà vẫn chỗ chín chỗ cứng không. Những đứa trẻ 8x bọn tôi đều có một thời tuổi thơ như nhau, chúng tôi đến trường cùng nhau, ăn cùng thứ quà bán ở cổng, cùng bị bố mẹ mắng khi bị điểm kém, cùng vươn lên. Một thời kì khó khăn sau bao cấp vô hình tạo cho chúng tôi tính tự lập sớm. Dù tôi chưa từng bao giờ đói ăn đói mặc, nhưng cũng từng chứng kiến mẹ phải nhịn ăn sáng, nhường chồng con ăn cơm rang để có tiền trả nợ mua nhà. Chúng tôi uống nước dừa phải giữ lại cùi để mang đổi lấy vài bát chè khoai. Hay giữ lon vỏ chai đổi kẹo kéo. Những năm cấp hai, lũ 8 đứa sau giờ học vẫn ở lại, gom giấy vứt vương vãi ở các lớp học, rồi đưa Liên đi bán lấy tiền ăn thịt bò khô. Bạn Thái mèo xấu tính là thế mà từ bé đã biết nói “Con không ăn sáng đâu, để bố mẹ có tiền làm nhà”. Nếu bị ép lấy tiền, bạn cũng để cất lợn, cuối tháng trả lại mẹ. Cô Lan đã khóc khi kể lại cho mẹ nghe. Chúng tôi đã sống như thế, đầy sung sướng trong sự thiếu thốn của mình.

Tết Đoan ngọ khi tôi sắp lên lớp 10, lúc đó bố đưa ra Hà Nội để thi trường chuyên. Nhà vẫn khó khăn, bố phải gửi tôi ở tạm phòng trọ chị em gái anh Chi, vì hồi đó bố đang học thạc sĩ, ở phòng KTX với anh Chi và anh Sách. Phòng bố và phòng tôi ở hai khu KTX khác hẳn nhau. Tối Tết Đoan Ngọ, bố tới, gọi tôi ra. 2 bố con ngồi ở ghế đá trong sân KTX. Bố lôi ra 2 quả thanh long rồi bảo “Sáng mẹ mày gọi điện, bảo nay tết sâu bọ, bố con mình phải giết sâu chứ”. Rồi bố bóc vỏ quả thanh long ra, chẳng cần dao kéo gì, bố bắt tôi ăn hết nửa quả, bố ăn nửa quả còn lại. 2 bố con ăn no căng cả bụng. Ăn thanh long, lại còn ăn buổi tối, chả hiểu có con sâu nào chết nổi.

Đó là năm duy nhất chẳng có rượu nếp để ăn. Giờ thì cũng chẳng có cơ hội ăn nữa. Tình yêu mãnh liệt dành cho rượu nếp đã bắt đầu phai nhạt. Mẹ thì mỗi lần đi chợ, thấy người ta bán vẫn tự hỏi “Con Háu mà ở nhà, thì đòi ăn ngay đây”. Cũng lạ là mỗi Tết sâu bọ, bố lại vắng nhà, năm ngoái cũng gọi về “Bố có thanh long để ăn chưa?” Năm nay cũng vậy.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s