change-we-can-believe-in-800px

“Change, we can believe in”, khẩu hiệu này đã theo Obama qua cả 2 kì vận động. Và ông ấy chiến thắng.

Bởi hơn bao giờ hết, con người đang muốn tin vào những sự thay đổi, đơn giản như thay kiểu tóc mới có thể mang lại may mắn, cho tới việc tin 1 tổng thống da màu có thể vực dậy nền kinh tế nước Mĩ.

Đó là chuyện của nước Mĩ, còn bây giờ là chuyện của chúng ta

Cách đây vài ngày, tôi xem một bộ phim có tên là 21. 21 là một số đặc biệt, bởi nó là tổng của kim tự tháp số lập nên từ 1 đến 6. 21 có mặt trong đường xoáy ốc vàng Fibonacci. 21 là tuổi trưởng thành của một số nước, trong đó có Mĩ. 21 là một số thú vị, bởi nó được chọn làm số chiến thắng trong trò chơi Black Jack, hay vẫn gọi là xì dách ấy. Tôi chẳng biết vì sao người ta chọn 21 là con số cần đạt tới, tôi chỉ biết trò chơi lần đầu được biết tới là trong một cuốn sách của Cervantes, dĩ nhiên không phải Don Quixote. Trò xì dách thì chắc ai cũng biết rồi, nhưng bộ phim 21 thì có thể nhiều người chưa xem. Bộ phim làm về 1 nhóm sinh viên MIT giỏi toán, quyết định vét tiền của các sòng bạc Las Vegas bằng việc chơi xì dách. Quả là  ngoài đời cũng có một nhóm sinh viên từng làm như thế thật. Bộ phim rất hay, có nhiều cái để nhớ ngoài câu hét “winner winner chicken dinner” hay ” Chơi bài là tính toán chứ không phải là đánh bạc ” (It’s about counting, not gambling). Cái tôi nhớ nhất đó là câu chuyện Monty Hall.

Chuyện thế này: trong cuộc chơi truyền hình, bạn là người chơi, bạn có 3 chiếc cửa: 1 cửa mở ra có ô tô mới cáu cạnh, 2 cửa mở ra có con dê cười be be. Nhiệm vụ là bạn phải chọn đúng chiếc cửa có ô tô mui trần ấy để đi cua gái. Gỉa sử bạn chọn cửa 1, ông dẫn chương trình cười tươi, chơi trò mèo vờn chuột, liền mở cửa 3. Con dê xuất hiện, cười nhe răng. Ông ấy hỏi ” Bây giờ  còn 2 cửa, anh có thay đổi quyết định, có muốn chuyển sang cửa 2 không?”. Người thường sẽ nghĩ ngợi “thằng cha này có lừa mình không ta?vì rõ lão biết xe ở đâu và dê ở đâu”. Còn Ben, anh chàng trong phim thì tỉnh queo “Tôi đổi”. Tại sao?

Tại vì cậu ta tin vào biến (variable change) và trò chơi này cũng chỉ là phép toán thống kê. Đầu tiên khi Ben chọn cửa 1, khả năng con mui trần sau cửa 1 là 33.3 %, khả năng nó nằm ở 1 trong 2 cửa còn lại là 66.7%. Bây giờ cửa 3 đã là con dê rồi, thì khả năng 66.7% kia nằm gọn ở cửa 2, vậy là hơn 33.3% so với cửa 1. Thế là anh chàng bỏ ngoài hết những cảm tính, số trời để đi theo tiếng gọi của biến số. Bạn gật gù thấy đúng, mặc dù đầu vẫn nghĩ “3 cửa thì khả năng ô tô sau mỗi cửa vẫn chỉ là 33.3% thôi chứ nhỉ”. Ừ thì thế đấy, nhưng chàng Ben lạnh lùng vẫn chỉ tin vào sự biến đổi.

Đó vẫn là chuyện của nước Mĩ, bây giờ là chuyện của chúng ta.

“Đời thay đổi khi chúng ta thay đổi”.

Ngày còn trẻ, mẹ tôi mặc quần lụa, tóc tết hai bên, vác ca táp đen tới trường đều đặn, khi đó nhà nhà người người đã mặc bò côn, đóng thùng, tóc xoăn như mấy chị trong Điệp vụ ba bông hồng. Bây giờ thì người ta mặc gì mẹ mặc nấy. Sáng đi dạy, chiều mà phải ở lại họp hội đồng thì thế nào cũng kéo theo nhậu nhẹt và chơi bài. Mẹ chơi toàn thua, giỏi lắm cũng chỉ thắng 20 ngàn, trong khi kỉ lục bị chặt tận 40 ngàn. Bố thời trẻ thì đi đầu phong trào mốt của huyện. Họ mặc caro, bố mặc trước. Họ mặc ống loe, bố có 2 cái luôn. Bố vào Sài Gòn chơi, chụp ảnh cũng đẹp cỡ Chánh Tín trong Ván bài lật ngửa. Tối tối bố trèo tường đi xem chiếu bóng, còn mẹ nằm nhà đọc Quỳnh Giao. Vậy mà bố lấy mẹ. Rồi giờ bố cả năm có mỗi 2 cái quần kaki đá đi đá lại. Áo len chắc có 3 cái và lô lốc sơ mi Việt Tiến học sinh tặng, ngoài ra không biết may mua đồ là gì. Bố bảo “Bố mày xấu mà, mua làm gì cho tốn”, tiền bố còn bận gửi tiết kiệm. Mẹ thì ” Chết đến nơi rồi, phải ăn chơi cho sướng đã”, tiền mẹ để nuôi cả 2. Cả bố và mẹ đều thay đổi, theo những hướng khác nhau, nhưng đi lại gần nhau hơn.

Tôi có con bạn thân. Bạn lấy chồng, đẻ con, như hầu hết các bạn đồng trang lứa khác thì nhìn tôi kiểu “Con này lông bông”, nói chuyện giờ không hợp nữa. Nghĩ cũng tiếc vì giờ sách bạn đọc là sách Kinh tế, còn chồng truyện Agatha hay Cuốn theo chiều gió cũng theo chiều gió nào rồi. Tôi hay thích ngồi chê bạn nhưng vẫn biết thay đổi là điều tất yếu. Chắc chỉ vài năm nữa tôi cũng y chang. Đời người có nhiều pha: trẻ con, tới thiếu niên, rồi trưởng thành, yêu đương bồng bột, có chồng, có con, rồi khắc nghiệt với những người mình yêu thương. Chạy từ pha này sang pha kia là cả một quá trình dần dà từ từ, chứ không phải đột nhiên xuất hiện một mụ vợ xấu xí trong khi hôm qua còn là cô người yêu dễ thương lí lắc. Chúng ta nhiều khi cố chống lại những sự thay đổi đó, bởi quá nhiều tiêu cực từ môi trường sinh ra. Nhưng rồi lại vẫn trông chờ vào những thay đổi đó, cho cuộc đời bớt nhàm.

Ngày cấp 1 tôi chuyển trường 3 lần. Sang đây 4 năm cũng đã ở tới 3 nước. Tôi quen với việc mỗi năm chuyển nhà một lần, lại sung sướng ngụp lặn trong những bể cá mới. Tháng sau sẽ bắt đầu năm thứ 3 ở Pháp, thấy có chút cuồng chân. May sao chuyển nhà ra đến ven ven Paris, sống khổ sở, luôn bị áp lực tiền điện nước đè đầu (không như ngày ở KTX). Mới mùa thu mà hàng ngày phải đấu tranh với sự buồn ngủ để ra tàu, lên bus, tới trường khi trời còn ẩm ương tối. Kì lạ là giờ lên trường còn sớm hơn những ngày ở cách trường 1 sân bóng tenis. Mỗi đêm ngủ trên căn gác mái, vừa thích vừa buồn, được thỏa ước mơ lâu nay, nhưng lại thấy sao mình nghèo nghèo tội tội. Tự nhiên lại có ý thích tiền và muốn kiếm tiền (dù lâu nay vẫn bảo: chả cần).

Theo thời gian, ai cũng phải thay đổi, từ những nếp nhăn trán cho những nếp nhăn não. Nghịch lý là khi não nhăn trán phẳng và khi não phẳng trán nhăn. Càng già, người ta càng lười suy nghĩ, dường như bao nhiêu nhiệt tình tuổi trẻ biến hết. Và càng sống người ta càng đánh mất niềm tin vào mọi sự thay đổi.

 Năm lớp 11, hôm đấy thầy giáo dạy Văn đi muộn. Thầy vào, ngồi xuống chậm rãi, không bắt đầu bài học mà bắt đầu thở dài ¨Người tốt duy nhất còn lại trong xã hội này chết rồi¨. Thầy bảo đã ngồi khóc khi nghe tin giáo sư Tôn Thất Bách mất. Thầy bật nhạc lên và cứ ngồi thế, cho sự tiếc nuối bao quanh. Hôm nọ, một ngày như mọi ngày, tôi đến trường, đang ngồi làm việc thì IGiang bảo ¨Tướng Giáp chết rồi¨. Tôi cảm thấy có buồn,nhưng không bàng hoàng, giống như bạn nghe tin về một người đã ẩn dật trong rừng xanh lâu rồi, một ngày kia lại xuất hiện và bạn thậm chí đã quên mất họ để mà nhớ. Sự thật thì nhiều người nghĩ tướng Giáp đã chết từ lâu, bởi cái tuổi 103 là con số khó tin lạ. Nhìn những dòng người đi vào thắp hương cho người và đâu đó tiếng đồng bào vang lên, tôi mới thấy rưng rưng. Hơn hết hình ảnh người trong bộ quân phục hiên ngang làm tôi nhớ đến ông nội mình, lúc đó tôi mới thấy xúc động hơn bao giờ hết. Vài người nói ¨vị anh hùng cuối cùng đã ra đi rồi¨, có người lại nói ¨con người chân chính duy nhất đã không còn¨.

Với đa số, xã hội ngày nay đã không còn người tốt và người chân chính. Nhà mọc cao lên, đạo đức thấp xuống. Ai cũng ca thán những bất cập của xã hội hiện tại. Những đổi thay tiêu cực không đáng có, và rồi đất nước sẽ ra sao? Mọi người sợ hãi sự thay đổi của xã hội từng ngày, nó đang xấu xí méo mó theo thời gian, như con quái vật bãi rác ngập ngụa trong Spirited away. Nhưng sự xấu xí nào cũng sẽ có điểm dừng. Tôi vẫn tin vào những sự đổi khác, những sự thay đổi mang lại bộ mặt mới tươi đẹp. Liệu có xa không? Liệu sự tin tưởng này có phù phiếm?

Ngoài kia ngàn dòng lệ đang chảy xuống cho một người dưng. Quán cafe sang chảnh bỗng dưng bê dù ra che nắng cho người xếp hàng viếng. Tự nhiên đội tình nguyện ở đâu chạy ra phát nước, phát bánh mì. Người ta bỏ việc thường ngày, đợi 6h chỉ để thắp hương trước 1 tấm ảnh. Bà cô bỏ chợ, anh trai bỏ cuốc xe ôm, em gái nghỉ buổi học, ca sĩ không diễn, thầy giáo dẫn theo đoàn trẻ nhỏ chưa kịp học lịch sử để biết người nằm xuống là ai. Tôi ngồi nghe ¨Hát cho người nằm xuống¨nhớ tới vị tướng già  “Một chân ông đã đặt vào lịch sử. Một chân còn vương vấn với mùa thu”.

Ở Hà Nội, hình như mới khai quật được kho báu, hình như có chút tình người được tìm thấy sau những đớn đau.

2 thoughts on “Tin vào sự thay đổi

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s