Những chàng trai của Nguyễn Nhật Ánh

sach

Mấy tháng trước, tôi có cô bạn gửi cho quyển truyện mới nhất “Ngồi khóc trên cây” của chú Ánh. Chỉ vì cô bạn thấy lời đề từ đầu sách”Dành tặng cô bé bên kia đồi và bọn thú hoang” hao hao giống Nga. Cô bạn bảo “Tuổi học trò gắn với chú Ánh vì phục chú biết được cả trò gửi thư trong hộc bàn của mình”.  Ngày đó nếu ai đọc chú Ánh sẽ có cảm giác chú Ánh biết tất cả. Chú Ánh biết mọi mối tình học trò vu vơ, không đầu không cuối. Chú biết khi cậu bạn lỡ nhìn xéo qua góc, mình bỗng chợt đỏ mặt cả đoạn đường về. Chú biết thằng Hoàng Anh đi qua nhà phải hét toáng tên con bạn, cho nó tức giận cầm chổi đuổi theo. Chắc chú cũng biết thằng Thái mèo ra gây sự giật tóc cái Thủy chỉ để lấy sợi tóc về cất hộp, lâu lâu lôi ra thông cái ngòi bút mực tắc chơi. Cả thời học sinh đứa nào cũng thế, đã trôi qua: ngu ngốc, ngượng ngùng, ngơ ngẩn, ngổ ngáo, ngại ngần, ngúng nguẩy, nghi ngờ, nghèn nghẹn.

Ôi cái tuổi học trò đầu to mắt cận ấy mà. Thời ấy, tôi đâu có biết chú Ánh là ai. Chỉ bây giờ đọc lại chuyện của NNA mới chợt thấy những ngày xưa ngốc nghếch.

Thời ngốc nghếch ấy ra đi với những câu chuyện của chú Ánh lâu tới nỗi bây giờ lôi lại kí ức không còn thấy những cậu bạn nữa, chỉ còn thấy những chàng trai trong truyện chú. Những chàng trai ngô nghê ấy, đã từng khờ khạo, đã si mê, đã tội nghiệp, đã đáng yêu, có lẽ đã lớn. Giờ không biết trong lũ áo trắng còn thấy những hình ảnh ấy không? các em bây giờ khôn quá :D. Nhưng trong cuộc sống chưa rời nhà trường của mình, tôi vẫn nhìn thấy họ. Vẫn còn thấy những anh chàng hiền lành, tốt bụng, sống vì tình yêu.

Tôi vớ được “Còn chút gì để nhớ” khi đang học đại học. Sang nhà cô hàng xóm chơi, lôi về đọc rồi không trả nữa. Chàng trai trong truyện ấy sao mà tội thế, yêu và được yêu. Yêu cô em, được yêu từ cô chị. Cuối cùng cậu ta không có ai. Cậu chàng đó là người đầu tiên được tôi cho vào danh sách Những chàng trai của NNA. Tức là si tình, đáng thương, khờ khạo, cù lần, và có phần đáng yêu nữa. Những anh chàng tội nghiệp thường bị lóa mắt vì những cô gái xinh xắn, học giỏi, liến láu, có tài, và đặc biệt là chẳng thích gì họ cả nhưng lại thích trêu cho vui. Chàng ấy cũng vậy, mê mải một bóng hình không có thật, để khi phũ phàng nhận ra tình cảm chân thành thì người đó đã không còn. Tôi chửi nó ngốc. Ngốc quá ngốc.

Sau này danh sách dài thêm, khi tôi bắt đầu biết các chàng trai miền Nam. Chỉ nhìn họ thôi, với đôi mắt hiền, đôi mắt cụp, giọng nhẹ nhàng, thương thương như muốn nói ¨Tôi là chàng trai của NNA đấy¨. Có người chỉ tôi đọc ¨Mắt Biếc¨, có người bảo tôi phải đọc ¨Hoa hồng xứ khác¨. Tôi đọc xong thấy rầu cả người. Mắt Biếc ấy mà, cô ta thật tệ, một cô gái điển hình của việc mơ đắm những điều không thật. Con gái thường thích sống trong ảo tưởng và tự xây cho mình những hình ảnh ảo mộng thật đẹp để yêu và tin. Cô gái ấy cũng vậy, để chàng trai của NNA phải thẫn thờ, ngó lơ ngơ từ xa, chiêm ngưỡng, trân trọng, thậm chí không dám đến gần vì sợ làm mất ánh hào quang, mất cái đẹp tinh nguyên từ bông hồng ấy. Kì thực thì cậu ta cũng sống trong ảo mộng. Tất cả họ, cô gái, chàng trai, tới con bé con lỡ yêu người chú vì nhầm lẫn giữa tình yêu và tình thương, sự quý trọng, tất cả đều sống trong ảo mộng. Chàng trai của chú Ánh lúc nào cũng trên mây, yêu một tình yêu đẹp tinh khôi.

Cô gái của họ bao giờ cũng y nguyên như ngày đầu họ gặp. Họ chưa bao giờ tính thời gian, không gian vào những khuôn hình ấy. Ngày trước đẹp, ngày sau vẫn đẹp. Họ tưởng ai cũng vẫn như ¨Cô gái đến từ hôm qua¨ nhưng thật sự cô gái ấy đã lớn, biết suy nghĩ, tính toán, thành con người khác như Mắt Biếc ấy. Thời gian không trở lại, dòng sông không trôi ngược, con người cũng không tốt lại như xưa. Chỉ có các chàng trai của NNA là không thay đổi, vẫn luôn mộng mơ, tưởng như ai cũng giống mình, ai cũng thơ ngây, dại dột.

toithayhoavang

Từ những câu chuyện từ thời tôi còn thắt khăn quàng, tới khi em trai tôi chuyển sang thắt cravat thì chàng trai của chú Ánh vẫn nguyên nhịp đập. Chàng trai ấy có thể đã già, không còn là học sinh, mà thành sinh viên như anh chàng trong ¨Ngồi khóc trên cây¨ hay thành hẳn một người lớn (một người lớn hẳn hoi nhé) như Chú Đàn trong ¨Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh¨ thì cái si tình yếu đuối vẫn không đổi khác. Mẫu số chung vẫn là yêu một cô gái lém lỉnh, tự do, một cô gái độc lập, theo đuổi niềm riêng, luôn biết mình thích gì, làm gì. Họ bị đắm say cái hồn nhiên, nhanh nhẹn, sống động, những gì họ không có. Tôi không chê những chàng trai của chú Ánh, nhưng họ quá bị động, quá yếu mền, tới hèn nhát. Họ bi lụy, dễ rơi nước mắt hơn là chạy tới nắm lấy bàn tay bé nhỏ. Họ tầm thường và đáng giận.

Có bao mối tình thành mối tình trong truyện của NNA? Hay tình phải dở dang mới đẹp, mới làm người ta nhớ thương, mới thành thương hiệu của chú Ánh. Bao nhiêu năm, tâm hồn của các chàng trai không lớn, chú Ánh vẫn vậy, còn những cô gái đã thay đổi nhiều. Qủa không sai khi họ ví chú Ánh với Hoàng tử bé. Những Ngọc Trinh đã ra đời, mà sao chú bé vẫn không lớn? Sao họ cứ sống hoài ở ¨Đảo mộng mơ¨? Chỉ đơn giản phải biết bước lên, chứ đừng đứng nhìn ở góc.

1275288355-daomongmo2

Advertisements

Huy hoàng từ tàn tro

Con phượng hoàng ngẩng cái cổ kiêu hãnh lên cao. Nó không hót như chim, không kêu như quạ, không rên rỉ như bồ nông, nó chỉ ưỡn ngực, giương cổ, mở rộng mỏ, giống như chuẩn phóng ra lửa. Sự thực thì nó bị đốt cháy thành tro, nhưng lửa bắt nguồn từ bộ lông kiêu hãnh. Từ trong đám tro tàn, một con phượng hoàng con bé nhỏ, trụi lông, đang ngơ ngác nhìn. Nó sinh ra từ cái chết của mẹ mình, còn kì quặc hơn việc Athena sinh ra từ vầng trán của Jesus hay Eva sinh ra từ cái xương sườn của Adam. Đơn giản là con phượng hoàng chưa bao giờ chết cả. Nó chỉ cháy hết mình rồi hồi sinh huy hoàng từ tàn tro.

Chuyện con phượng hoàng trong cổ tích là thế. Chuyện ngoài đời sẽ như thế này.

Ở Paris, đầu tháng 10, nếu lỡ có đi qua sông Siene, chỗ ga Austelitz, mọi người hẳn sẽ tròn mắt với hàng dài người đang đứng đợi một điều gì đó. Họ đang xếp hàng để vào một ngôi nhà cũ kì. Cái kì lạ là ở đó: họ không phải đứng đợi Iphone 6 sắp trình làng, hay đợi mua sịp ở HM vì David Beckham kí tặng mà họ đợi để đi vào một tòa nhà sụp nát. Tòa nhà 9 tầng, 36 phòng, sập gụ tủ chè ấy đã đón 30 000 lượt khách trong vòng 1 tháng mở cửa. Tên nó là La tour Paris 13. Có cái gì ở trong đó mới được chứ?

Trên Direct Matin, 1 tuần sau ngày mở cửa La tour 13, họ viết rằng bình thường giờ mở cửa là 10h, thế mà người ta phải đẩy lên 9h để có thể phục vụ hết nhu cầu của người dân. Có quý ông dẫn con tới đó xếp hàng từ 5h sáng để đợi vào xem, thế mà tới nơi đã có 4 thằng đứng trước. Bi đát như anh bạn cắp balo ra Louvre vào một sáng chủ nhật đầu tháng từ 7h sáng cũng bị 3 thằng đứng trước. Có điều đó là 7h, còn La tour 13 là 5h. Bình thường tới đây, ai cũng chuẩn bị tinh thần đợi 2h mới được vào xem ( thực ra điều này có được ghi ở biển báo ngay chỗ bắt đầu hàng xếp), còn hơn cả đợi lên đỉnh Eiffel vào ngày hè đông khách. Cũng như lên Eiffel, họ chỉ cho số lượng người có hạn lên và thời gian giới hạn luôn, để đảm bảo tính an toàn cho cả 2 cái tour này. Có 1 cụ lớn tiếng “2h chờ xem Dahli còn được, chứ 2h cho cái tour này thì không thể hiểu được”. Nhưng cụ vẫn đợi. Trời ơi, vậy có cái gì trong La tour 13 vậy?

Khi biết tin La tour 13 mở cửa thì tôi cũng mau chóng tới xếp hàng. Cứ nghĩ đơn giản nên tới muộn, đợi chừng 30 ph thì họ thông báo đống cửa trong khi trước mình chỉ hàng dài hơn 20 chục thanh niên. Tôi thì rút lui êm đẹp nhưng vài ba thanh niên thì cáu kỉnh, dùng loạn các mĩ từ để chỉ sự đứng đắn kẹo lạc của các chú bảo vệ. Sau lần xếp hàng ấy thì tôi chả còn đam mê vào đó nữa. Đó quả là điều đáng tiếc. Bởi trong La tour 13 có thật nhiều điều, hơn là những bức ảnh bên ngoài thật sinh động:

2013-10-23_1382516700 2013-10-23_1382516692

La tour 13 vốn là một chỉ là 1 tòa nhà 9 tầng, chẳng có gì đặc biệt, xấu là đằng khác. Chính quyền quyết định sẽ đập nó đi, xây dựng một thứ khang trang hơn. Để lưu lại những khoảnh khắc cuối đời 1 cách huy hoàng nhất thì họ kêu gọi các nghệ sĩ đường phố từ khắp nơi trên thế giới tới tạo nên một không gian nghệ thuật có 1 không 2. Thực tế thì nó vô tình đã trở thành nơi triển lãm nghệ thuật đường phố (street art) lớn nhất thế giới (44 000 m2 thì phải). 105 nghệ sĩ từ Brazil, Iran, US, Tunisia, châu Âu và kể cả Saudi Arabia đã tới chung tay xây dựng nên một phức hợp nghệ thuật tuyệt đẹp. Mỗi gian phòng, một câu chuyện. Mỗi câu chuyện, một tâm huyết. Mỗi tâm huyết, hàng ngàn sự thán phục. Đó là lí do để hàng chục ngàn người đã bỏ thời gian ra để đứng đợi ( chắc họ xin nghỉ nguyên ngày làm việc).

La tour 13 đã đóng cửa, bắt đầu đập phá. Miley Cyrus với Wrecking ball có lẽ đang vang lên não nề. Từ 1/11 mọi người có thể vào trang web của La tour 13 để ngắm toàn cảnh quần thể này. 9 tầng tranh vẽ, sắc màu, nhân vật, câu chuyện, văn hóa, khác biệt, lập dị, hết mình, đẹp, không bóng bẩy, chân thực, tương phản, sinh động, cuộc sống, giấc mơ, tình yêu với nghệ thuật -còn -ít-được-tôn-trọng. Có bao nhiêu xúc cảm đã đổ vào và được lấy đi từ ngôi nhà cũ kĩ đó. Sự lóe sáng rực rỡ của La tour 13 là cái kết hoàn mĩ cho công trình từ năm 1960 này.

Nghệ thuật có 2 trường phái vị nghệ thuật và vị nhân sinh. Rõ ràng ở đây là vị nghệ thuật, và hơn cả đó là vị vật thể – tình cảm dành cho một thứ không sống nhưng đáng được yêu thương, giống như tình yêu với ngôi nhà của bạn, với mảnh vườn, với đất đai, với con đường nào đó. Vât vô tri nhưng người giữ nó không vô giác, họ luôn dành kí ức để cất giữ cái cặp khi vào lớp 1, bộ đồng phục tiểu học, con gấu khi lần đầu được học sinh giỏi, mấy cái phiếu bé ngoan, bài văn điểm 10 năm lớp 4, chiếc xe đạp đầu tiên. Nhiều người sợ trong tình yêu lâu dài, người cũng hóa như một đồ vật thân thuộc trong nhà, không còn cảm xúc. Điều đó không sai, nhưng chẳng cô gái nào phủ nhận tình yêu của họ dành cho chiếc váy cưới ( chưa chắc dành cho chú rể). Có chứ tình yêu cho đồ vật. Tình yêu đó tưởng như cho đi mà không được đáp trả nhưng nó làm cho cảm xúc và tinh thần chúng ta phong phú hơn.

1463122_577161385688725_1815699622_n

Chuyện Paris là thế, chuyện Hà Nội là thế này.

Tuần trước ở zone 9 – Hà Nội, có vụ làm quán Bar dẫn tới hỏa hoạn chết 6 người. Người lớn đứng đắn lắc đầu ¨Ai biểu chui vô chỗ đổ nát đấy làm gì?¨. Người lớn không đứng đắn (như tôi) ¨Nếu chỗ đẹp đẹp đó đóng cửa thì tiếc ghê¨. Lũ loi nhoi ¨Đừng đóng. Lấy chỗ nào cho tụi em check in khoe hàng giờ?¨. Nghệ sĩ nửa mùa ¨Trời ơi, clip ca nhạc sắp tới của tui định quay ở đó mà¨. Nghệ sĩ chân chính ¨Phải giữ zone 9 tới cùng¨.

Họ là những người mặc áo kaki, túi đựng đàn, tay cầm khoan cưa, tay đốt thuốc. Họ hâm hâm, dở dở, đi tìm một nơi để thỏa chí nghệ thuật của mình. Một nơi bỏ hoang cạnh xưởng dược đã được chọn mặt, bởi chả có ai sẽ ngăn cản họ vẽ nên những giấc mơ. Họ làm nghệ thuật – thứ nghệ thuật không hợp với galery sáng bóng ở Tràng Tiền.  Họ đã dành bao tâm huyết để tạo nên một nơi gọi là Hợp tác xã Zone 9. Nơi ai mà ai thích làm gì thì làm, vẽ, sắp đặt, tạo quán bar, cửa hàng quần áo sida, yoga, ăn uống, nói chung mọi thứ- những thứ có sự khác biệt với bên ngoài. Thực sự, họ đã cứu cái nhà hoang ấy.

Họ bảo ¨Zone 9 chất¨. Nghệ sĩ nước ngoài tới ngạc nhiên ¨Giữa lòng Hà Nội lại có không gian thật nghệ thuật như Berlin vậy¨. Gọi Zone 9 là nơi giao lưu văn hóa nghệ thuật cũng đúng. Gọi zone 9 là nơi tụ tập phù phiếm cũng không sai. Giới trẻ à uôm tới như một xu hướng không thể bỏ qua giống trà chanh nhà thờ, chè khúc bạch, phô mai que… những thứ chết yểu. Sau vụ tai nạn vừa rồi, hy vọng Zone 9 không chết yểu khi đã có quá nhiều công sức, tâm huyết, ước mơ đưa vào đó.

Ngoài đời, chẳng có con phượng hoàng nào cả. Chỉ có con người tạo nên những cú cháy hết mình để rực rỡ. Con người khi tới bước đường cùng thường trở nên phi thường, làm nên những kì tích. Những sự trỗi dậy từ trong tàn phế luôn tiềm tàng và bùng nổ. Còn sự trỗi dậy của nghệ thuật thật rực rỡ biết bao.

Về Zone 9:

http://wordhanoi.com/features/item/4085-zone-9

http://kenh14.vn/doi-song/hop-tac-xa-zone9-khu-an-choi-doc-dao-o-dat-ha-thanh-20130726041641552.chn

Về La tour 13:

http://www.huffingtonpost.com/jaime-rojo-steven-harrington/la-tour-paris-13_b_4306128.html

http://www.tourparis13.fr/#/fr/accueil;ensavoirplus