399845_10150544842512007_1910214656_n

Chuyến đi tới Ai Cập của tôi được bạn bè vạch sẵn kế hoạch : Cairo, Aswan và Luxor.  Ai cũng biết ở Cairo có hệ thống kim tự tháp Giza, ở Luxor có thung lũng các nhà vua và hoàng hậu, còn ở Aswan thì có gì ? Tại sao nó lại thành điểm đến của chúng tôi ? Ban đầu, tôi chỉ nghĩ đơn giản, mình muốn tới đền thờ Abu Simbel của Pharaoh Ramses II cùng vợ Nefertati, muốn tìm con cá sấu trên hồ Nasser, hay xem cây cột Obeslik dang dở, to nhất thế giới, to tới nỗi chưa bao giờ được dựng lên. Sau này, tới Aswan rồi, tôi mới biết, ở đây có nhiều điều hơn để khám phá. Có quá nhiều câu chuyện ẩn sâu trong thành phố này, như chuyện về những người Nubian chẳng hạn.

Người Nubian hay còn gọi là người Kush, khác với những người Ai Cập còn lại, bởi họ có màu da sẫm, dáng thô, thích đeo khuyên vòng, nên còn được gọi là người Ai Cập da đen. Cách gọi này thực ra chỉ đúng với hiện tại, khi người Nubian sống lẫn trong những người Ai Cập da trắng trong các thành phố ở đất nước này. Còn lật ngược về quá khứ thì cách gọi này hoàn toàn sai lầm.

 Người Nubian là một tộc người khác hẳn, họ có văn hóa, có ngành nghề và ngôn ngữ riêng mà còn được ghi nhận là một trong những thứ tiếng châu Phi lâu đời nhất. Người Nubian xưa xât dựng cả một vương quốc hùng mạnh ở phía nam, bên bờ sông Nile, nơi Nile xanh và trắng bắt đầu rẽ ra. Vương quốc này sống hòa thuận với Ai Cập, định cư ở phủ phủ Thebes (nay là Luxor) cách đó chừng nghìn kilo mét. Hàng hóa trao đổi của dân Ai Cập một thời xuống phần kia của châu Phi, ra biển Đỏ đều phải đi qua vùng đất Nubia này. Cuộc sống ở đây thật hiền hòa như nước sống Nile, cho đến khi sự tham lam lấn át tất cả.

Khoảng năm 2000 trước công nguyên, người Ai Cập bắt đầu xâm lấn và thống trị vương quốc của người Nubia. Tuy nhiên, trong thời kì người Ai Cập bị yếu đi trước sự tấn công của các kẻ thù khác như Hyksos, người Nubia đă đứng lên, dành quyền lực, mở ra kỉ nguyên Kushite trên lãnh thổ Ai Cập, khoảng năm 700 trước công nguyên. Piye chính là vị Pharaoh Nubian hay còn gọi là Pharaoh da đen đầu tiên trị vì Ai Cập trong ba phần tư thế kỉ. Những vị Pharaoh da đen này đã áp đặt văn hóa của người Nubia lên đất nước, như xây dựng kim tự tháp không có chóp nhọn mà phẳng, cạnh bên dốc hơn, giống như những kim tự tháp của người Sudan. Trong khi đó, người Nubia thì chịu ảnh hưởng về quần áo và chữ viết của dân Ai Cập. Thời đại rực rỡ của người Nubia chỉ kết thúc trước sự xâm lược của người Assyrian từ châu Á. Họ lại lui về sống ở nơi cũ, phía nam bờ sông Nile.

Mọi việc có lẽ đã yên ổn, cho tới khi người Ai Cập hiện đại cho xây dựng đập High dam ở Aswan. Những ngôi làng của người Nubian nằm ở hạ lưu con sông đã bị nhấm chìm trong nước. Chỉ khoảng 50 000 người Nubian sống sót, rải rác khắp nơi. Họ dần đánh mất mình, hòa vào trong những người Ai Cập còn lại. Tuy nhiên, phần đông những người da đen này vẫn cố bám lại Aswan đầy bụi đường đất đỏ. Thành phố này nằm in trong gió cát sa mạc, bên sông Nile xanh biếc, nơi những cánh buồm trắng Felucca vẫn giong trước gió.

426523_10150543913362007_1430243318_n

Một trong những cánh buồm đó đã đưa tôi tới một ngôi làng nhỏ của người Nubian, nằm trên hòn đảo Elephantine. Trong ráng chiều, những con lạc đà đi về nhà in bóng khổng lồ bên những đụn cát, thật buồn. Dọc đường đi, bên sạp hàng, có người đàn ông đang ngồi làm cốc cát. Ông tỉ mẩn đổ cát vào chiếc cốc thủy tinh nhỏ, lớp này chèn lên lớp kia, các màu sắc xanh đỏ, tất cả đều là cát tự nhiên, tạo nên những bức tranh thật đẹp. Những cây dừa, những con lạc đà, những cánh chim nhỏ đang bay, tất cả đều cố gắng sống trên những triền cát bao la. Vũ trụ hay sa mạc đều có ngôn ngữ riêng của nó, mà phải hiểu thì mới sống nổi. Những người Nubian tội nghiệp này, họ biết rằng họ sống với sa mạc thì phải chấp nhận, phải yêu gió, cát, tận dụng chúng để sống sót. Họ đã khéo léo biến những bụi bặm kia thành những bức tranh cát hay đồ gốm đẹp đẽ. Chúng tôi đi quanh các gian hàng, mọi thứ thật dễ thương, rẻ và đượm chút lưu luyến thời quá khứ.

430697_10150543913232007_1079236785_n

Những ngôi nhà ở đây xây bằng đất không có mái nhìn thẳng lên trời, bởi họ bảo ở đây chẳng bao giờ có mưa cả. Họ còn thèm khát mưa tràn vào nhà để tẩy hết những bụi bặm. Dù không có mái nhưng những ngôi nhà cũng chia làm các tầng khác nhau. Ngồi trên tầng cao nhất, có thể thấy cả trời đêm sa mạc rất rộng lớn, với vô vàn những ngôi sao sáng. Sao nhiều như thế, làm sao mà có mưa đây ? Câu hỏi đó có lẽ cũng hằn lên khuôn mặt của những người đàn bà Nubia. Những người đàn bà béo tốt, đứng khắp nơi, bán những thứ đồ chơi tự làm. Họ làm những con búp bê gỗ đầu đội gạo, bánh, hay ngũ cốc, mang đi bán, da ngăm đen, tai đeo khuyên to, với bộ quần áo vải mỏng quấn quanh. Những con búp bê ấy cũng giống như những người Nubian xưa, khắc khổ, đội mưa nắng.

419015_10150543913142007_1125115322_n 430942_10150543913057007_1918829530_n

Trong những ngôi nhà, cá sấu được nuôi như thú cảnh. Cá sấu mõm nhọn, răng sắc khiến khách tới đều run sợ. Nhưng thịnh tình mến khách của chủ nhà khiến nỗi sợ qua nhanh. Những người phụ nữ nhanh chóng dọn mâm cơm : thịt viên, koshari (thứ hỗn hợp các loại hạt), súp, rồi trà đều rất ngon. Khi bữa cơm xong, người phụ nữ đã khá già, mang theo bút và mực ra, cầm lấy tay chúng tôi vẽ Henna. Henna là loại hình xăm rất tinh tế của người Ai Cập, vẽ bằng loại mực đặc biệt, có thể bị phai dần sau 1 tuần. Tôi đòi bà vẽ cho hình xăm hình kim tự tháp Ai Cập với con mắt ở trên. Con mắt thánh này luôn được người Ai Cập tôn thờ, giúp chống quỷ dữ và làm người ta nhìn được sáng suốt hơn. Bạn tôi Vân vẽ hình con mắt riêng, còn Trang chọn hình hoa phức tạp chạy dọc cả bàn tay. Henna đã theo tôi trong cả chuyến hành trình Ai Cập thú vị. Nó luôn làm tôi nhớ tới những người Nubian hiền lành, cam chịu, dễ thương.

Những người Nubian dù mất vương quốc, mất mảnh đất sống, vẫn kiên cường, như những kim tự tháp vững chãi ngoài sa mạc. Có lẽ họ thì thầm với nhau ¨Mabtuk¨ – mọi việc đã định sẵn rồi, hay vui vẻ chấp nhận.

420205_10150543935542007_24806704_n

426996_10150543935727007_879450565_n

2 thoughts on “Những người Ai Cập da đen

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s