Tôi đi chợ

Người ta ai cũng trải qua các giai đoạn: bé, lớn và già. Điều đó tương đương với việc: đi học, đi chợ, và đi chơi. Nhỏ thì phải học cho giỏi. Giỏi để biết cách kiếm tiền đi chợ. Đi chợ để nuôi thân và nuôi con. Con khôn lớn để nhàn nhã đi chơi.

Mỗi giai đoạn chiếm 20 năm là hết cuộc đời. Đi chơi sướng, đi học không khổ, chỉ có đi chợ là mệt mỏi, gian nan. Ý tôi không chỉ ở việc tham gia chợ lao động, kiếm tiền đi chợ, mà thực sự đi chợ đúng nghĩa đã là cực hình. Nay ăn món gì? mai ăn món gì? bố nó thích nhấm gì? mẹ nó muốn húp canh gì? thằng ku ăn gì thì lên cơ?con gái ăn gì để giảm cân? mẹ chồng liệu răng còn khỏe? Cứ thế mỗi cuộc đi chợ là một lần cân não.

Puces de Vanves

Chợ, nghe đã  thấy nhộn nhạo. Từ những chợ lớn như Chợ Lớn, Đồng Xuân, cho tới những chợ nho nhỏ len lỏi theo các đường tàu, hoặc dọc cái ngõ phố Hà Nội đều có đời sống riêng, được tạo nên bởi những tiếc rao hàng, mặc cả, hay số phận những con người ở đó. Như cái ngõ chợ Dịch Vọng nhỏ xíu ấy, cô Thủy bán rau, người còm cõi mới 40 tuổi mà già như 60, có ông chồng nghiện rượu, đã kịp lên chức bà ngoại vài năm rồi. Cô ốm đau liên miên, bán hàng xởi lởi ai cũng thương, cũng cho. Cạnh cô, một người đàn bà bán rau khác, hằn học, ghê gớm, có đứa con gái 15 tuổi bỏ nhà đi, 17 tuổi về bế tay một đứa trẻ. Còn bà hàng bún bị đau lưng kinh niên, vẫn miệt mài ngồi bán, cố gắng trả nợ cho chiếu bạc. Đấy cái chợ nào cũng thế, những lời qua tiếng lại, những lời ong tiếng ve, ghen ghét có, mà yêu thương cũng có.

Ngày bé xíu, cậu vẫn hay đưa tôi ra chợ. Hồi đó, người yêu giờ là vợ cậu có sạp hàng ở đấy. Tôi cũng không nhớ gì nhiều, chỉ nhớ mỗi lần ra, cô hay mua bi zon zon cho ăn. Bi zon zon đựng cho cái phễu giấy, thường cuộn từ giấy viết của học sinh, hoặc giấy báo, phảng phất mùi vanilla. Vị giòn ngon mà tới tận bây giờ còn thổn thức. Ngày xưa dì tôi cũng bán hàng ở chợ. Dì có cái sạp la gim, bán đủ thứ kim chỉ, đá lửa, phéc mơ tuya, cho tới quần áo trẻ em và đồ lót phụ nữ. Cái sạp của dì ở ngay đầu chợ Điện Biên, chỉ cần ra khỏi bãi gửi xe là thấy. Người ta muốn vào trong chợ phải đi qua cái lối hẹp hẹp, toàn mùi quần áo Trung Quốc của sạp dì và sạp bác Tuyết đối diện. Hồi đó, tôi học lớp 1 ở trường tiểu học Điện Biên. Sau giờ học mà mẹ chưa đón, lại hay chạy ra chợ, ngồi đong đưa ở sạp dì, đợi mẹ tới. Dì chịu thương chịu khó mà số mãi không giàu lên được. Không giàu nhưng thảo tính, cháu chắt thích gì là lấy, tới là cho ăn, nên đến sạp hàng của dì rất thích.

Ở chợ đấy, bao nhiêu câu chuyện được truyền miệng nhau về những mảnh đời kì lạ, dang dở, và thiếu thốn. Cuộc sống ở chợ phức tạp, nhiều mùi, nhiều vị, nhiều khi phải tránh xa.

Chợ đa dạng, đa vị, không đâu bằng chợ Ả Rập, có thể ở Grand Bazaar của Istanbul hay Khan Ali của Cairo hay chợ Choisy Le Roi ở Paris. Nhưng tôi không định nói về những khu chợ ấy, tôi chỉ định kể về chợ Châu Âu.

Chợ của người châu Âu không co giãn giá cả như chợ Ả Rập. Hồi đi Fizenre, chúng tôi tới chợ đồ da ở đây và chịu không trả giá được gì. Thực ra cũng có trả giá một chút cho có, nhưng người bán gần như chắc nịch với tiếng hét ban đầu. Dĩ nhiên chất lượng sản phẩm cũng an tâm và xứng đáng với giá tiền. Toscana vốn nổi tiếng với món thịt bò nướng và da bò làm đồ dùng. Chúng tôi đã ăn đĩa bò 40e/1kg ngon lành và mua tới chục cái túi ví to nhỏ đẹp đẽ. Chợ đồ da này có đầy đủ: túi, ví, mũ, quần áo, đều từ da bò thơm lừng, sờ vào mềm cả tay. Có một anh đầu trọc, đẹp trai, cao lớn lại vui tính bán hàng rất duyên, đã giữ chân 4 đứa cả buổi. Anh nói ¨Tao không phải người Ý, tao là người Fizenre thôi¨.

 Anh bán hàng đáng yêu ấy không chỉ bán được rất nhiều ví cho 4 đứa lờ khờ mà còn kịp tán tỉnh Huyền, nháy mắt Giang, và mời cả lũ về nhà ăn tối. Tất nhiên đó chỉ lời ong mật đầu môi mà thôi. Sau này tình trạng ấy lại xảy ra với 4 đứa con gái khác (trong đó vẫn có tôi) khi tới Porto. Chợ trời Porto nằm ngay bên sông Duoro, dưới nắng vàng tháng 9. Ở đó, những sạp hàng đồ thủ công mĩ nghệ và anh chàng khắc vòng tay da đã níu kéo cả lũ hàng tiếng trời. Các em gái thi nhau mua vòng cho bạn, tôi với Giang thì mắc kẹt ở những hàng bán khăn, tạp dề, đồ gốm sứ và con gà trống Barcelos trứ danh. Hàng hóa ở Porto đẹp, rẻ, không như ở thành phố lớn như Paris.

fleamarket-top

 Nếu đi chợ trời ở Paris hay bất kì thành phố lớn nào ở Pháp thì bạn cũng sẽ thấy đồ ăn ở đây còn đắt hơn ở siêu thị. Hoa quả, rau xanh, sữa tươi, bánh mì hay pho mát đều của nhà trồng được, tươi ngon đặc biệt, điều mà khó có thể tìm thấy ở siêu thị nào kể cả ngăn bio. Người Paris sáng chủ nhật khi mà cửa hàng cửa hiệu đều đóng cửa thì họ tìm tới các chợ trời. Chợ trời thường được dựng rạp từ đêm trước, sáng hôm sau tầm 9h ra đã nhộn nhịp người và hàng. Chợ thường chỉ nằm dọc những con đường, không rộng mà thật dài, có khi tới 1 hay 2 cây số.

 Sạp hàng cá tanh tươi: cá trích xanh bóng, cá hồi hồng, cá truc đốm xám, bên cạnh là tôm càng nhọn, cua biển, ốc, sò điệp ướp lạnh trong đá. Ốc hay con sò amande về chỉ cần hấp nhẹ, thái lát cá hồi rồi chan lên hỗn hợp nước tương và dầu olive, hoặc kì công hơn thì mang nướng sốt cam, trong khi đợi thì cho nồi moule lên bếp với cần tây và kem tươi là thành trưa cuối tuần ngon tuyệt. Quầy hải sản bé thôi mà người xếp dài tới cả chục mét và mùi tanh thì lan tỏa cả nửa chợ. Cạnh đó quầy thịt lợn hồng hồng cả thịt tươi và thịt muối. Những hũ thịt đông nấu từ xách bò hay đầu heo óng ánh dưới lớp gel. Pate, mouse và rilette tranh nhau tìm vị trí trên những lát bánh mì.

france-cheese-market

Pate campagne thân thuộc với hỗn hợp lẫn giữa những miếng mỡ và gan hạt lựu, trong khi mouse thì mịn màng như kem, ăn hơi ngán, chỉ quét nhẹ lên bánh mì khô là xong bữa sáng. Rilette thì vẫn còn những xớ thịt như ruốc xen giữa, thi thoảng còn có mùi rượu nồng nồng, ví như loại làm từ thịt lợn rừng Sanglier hay thỏ. Những quầy này còn có thêm mật ong và pho mát đủ loại. Pho mát đông cứng, to như bánh xe, có lỗ bên trong như của Jerry được cắt thành miếng vuông vắn. Pho mát tươi còn ngâm trong nước như đậu phụ. Pho mát dê nồng, pho mát brie để nướng, pho mát dạng kem mềm, pho mát có nấm xanh bên trong, pho mát có mốc đen bên ngoài, nhìn đã thấy vị béo ngậy trên bề mặt răng. Còn mật ong thì đủ màu, tùy thuộc vào từng loại hoa mà mật sẽ đặc như kem hay lỏng như sirop. Tôi thích mật màu vàng nhẹ, đặc như kem của loại hoa li ti gì đó, khi về pha với nước nóng và chanh thì ngon tuyệt.

frenchflowermarketfromwillows95988wheninparisi selling-flowers

Nói về mật ong, lại phải nói tới mứt, cũng trong những hũ thủy tinh nhỏ, ở ngoài dán giấy trắng, tên viết tay.  Mứt cũng đa dạng, mưt quả mâm xôi, mơ, đào, dâu tây, quả vả, những quả rừng tí hin và hay nhất là từ cây Rhubarb, một loại cây thân xốp, lá như lá cải, có vị chua nhưng làm mứt thì ngọt lịm. Mứt đủ màu sắc, chen chúc trên những bàn gỗ xinh xắn. Bên cạnh là gian rau củ đẹp mắt, tất cả tươi rói, cam, vàng, xanh xen lẫn. Người bán luôn tay luôn chân, chào mời, nếm thử, cân đong, đóng túi. Dâu Tây của Pháp có đến chục loại, dâu rừng, dâu mâm xôi, dâu Charlotte, nhỏ xíu, bóng bẩy, đỏ rực, mọng lên, ngửi mùi vừa ngọt vừa thơm mát. Người ta mua về làm bánh, làm mứt, ăn với Chantilly. Hoa đa sắc trong những xô chậu hay bó giấy. Mùa xuân mang tới tulip bảy màu, đồng tiền nhiều cánh, loa kèn chum nụ, cúc đóa lớn, ly thơm, ớt đỏ, những cây hoa li ti tím hoặc xanh nhạt, những giỏ thường xuân, và dương xỉ xanh mướt. Hoa ở chợ thường tươi và rẻ hơn trong tiệm hoa, mọi người thích tới sớm để kiếm những bụi tú cầu chưa bị nhầu cánh.

 Có mùi thơm ngạt ngào của gà nướng chạy bộ nướng lá thơm, mỡ ri rỉ chảy xuống đám khoai tây con cỏn bên dưới. Hàng bên cạnh những chảo to rán nem hoặc samosa ngây ngấy. Đồ ăn từ chín đến sống đều ngon mắt, thơm mũi. Quần áo, giày dép, ngay cả thảm và bàn ghế cũng có. Chợ trời thường cố định tuần 2 buổi sáng, mang cái đẹp đẽ từ thôn quê lên thành phố. Vào mùa hè tôi hay đi chợ trời để mua cherry, chợ ở đường Auguste Blanqui hoặc Avenue d’Italie.  Cherry lúc đó vào mùa, đỏ mọng, ngọt lịm, căng bóng, nên mua ở chợ rẻ hơn siêu thị. Nhất là chợ trời Palazzo của Torino cherry hay cam, tao cũng chỉ một 1e/1kg. Rau củ hay thịt ở đây đều rẻ, nên cứ thứ 7 là kéo xe tới mang về rau xanh cho cả tuần. Chợ thì thích thật đấy, nhưng mỗi lúc tan, mùi hôi lại bốc lên nồng cả đường tram và phía lâu đài cổ của cố đô Savoie.

Chợ trời Paris còn có chợ đồ cũ và đổ cổ. Nổi tiếng thì có chợ ở Saint-Ouen, Vanves, Clignancourt hay Popincourt, còn hầu như ở khu vực nào cũng có những chợ đồ cổ và cũ riêng của mình. Những khu chợ này cũng đông vui nhộn nhịp như khu chợ đồ cũ ở bên ngoài Rome, mà có lần tôi, Giang, em Ngọc Anh đã không ngại khó để tới. Chợ brocante bán từ những thứ to lớn như ti vi, tủ lạnh, tới những thứ tin hin như bông tai. Chợ thường có những đồ khác biệt: nhạc cụ cũ, đồ dùng cũ, đồng hồ, hay quần áo cũ, mà khó có thể kiếm được ở những cửa hiệu mới.  Dĩ nhiên đồ cũ thì rẻ còn đồ cổ thì đắt. Giang có thể kiếm được cái túi chỉ 2 euros nhưng người khác cũng có thể mua đồng hồ giá  cả trăm euros.

Chợ, phải đi chợ. Không phải siêu thị mà phải chợ, bạn mới thấy được cuộc sống đa dạng, phong phú , cơ cực mà vui nhộn phú của cái thành phố bao bọc nó.

Advertisements

KHI KHÍ CẦU BAY LÊN

330129_10150439253477007_103950393_o

Ở Luxor có một việc bạn không thể không làm, đó là bay lên khinh khí cầu.

Nếu ở châu Âu muốn lên khinh khí cầu, bạn phải mất tới vài trăm euros, như ở thung lũng Loire của Pháp, người ta phải chi tới 300e cho 1 tiếng du ngoạn trên không. Thế nhưng ở Luxor, chỉ gói gọn trong 40 euros, bạn đã được lên độ cao 7000m, ngắm toàn bộ sông Nile, thung lũng các nhà vua, những ruộng mía xanh ngắt, và ra về với tấm bằng công nhận: Bạn đã bay lên trời.

Đi Khinh khí cầu ở Luxor đơn giản nhưng cũng không giản đơn. Việc đầu tiên, tụi tôi phải chọn được một hãng hợp lý giá cả và an toàn. Các hostel ở đây thường giới thiệu để ăn hoa hồng nên việc lấy thông tin quá dễ dàng. Chỉ có điều thật khó để biết hãng nào tốt, xấu khi mà các tờ rơi đều đẹp và hấp dẫn. Chọn tạm một hãng vì có thể kì kèo làm giá với anh chủ hostel, cả lũ an tâm ngồi đợi trời sáng, cho chuyến du ngoạn ngắm bình minh. Chuyến du hí trên không này đã xảy ra từ năm 2012, khi tai nạn khinh khí cầu thảm khốc ở Luxor chưa xảy ra, nên lúc đó tất cả vẫn còn phấn khích, hào hứng không chút lo sợ trong người. Nếu mai này quay lại Ai Cập, tôi ngờ là cả 5 đứa sẽ chẳng dám đặt chân vào cái giỏ mây khổng lồ ấy nữa.

Ngày hôm đó thì khác. Ngày hôm đó, cả lũ được đánh thức từ 4h sáng. Sau đó anh tour guide lùa cả lũ ra xe ô tô. Có đến cả chục cái ô tô cũng tụ lại một điểm để đón khách từ các hostel khác nhau. Khách mặt mũi đứa nào cũng bơ phờ, ngai ngái buồn ngủ, dù trong lòng đầy phấn khích. Xe chạy trong bóng tối. Xe chạy qua đường đất bụi. Xe chạy tới sông. Thuyền lúc này đã đậu chật bến. Từng nhóm nhỏ lên thuyền, ở đó có trà bánh bày ra làm bữa sáng, trong cái leo lét của đèn vàng. Mọi người hào hứng, ăn bánh, uống trà, nói về hành trình ngắn ngủi sắp tới, còn anh lái thuyền vẫn chăm chú nhìn vào đêm. Qua sông, tới xe, xe lại tiếp tục chở người băng qua những con đường hoang vu như đi vào sa mạc. Chạng vạng sáng, có tiếng gió len như tiếng khóc của Eos trước xác con ¨Memnon, Memnon¨. Chính vì thế mà ở đây, hai bức tượng khổng lồ pharaoh Amenhotep III trước đền của ông lại mang tên người anh hùng thành Troy – Memnon. Hai bức tượng ghép từ hàng trăm khối đá, đã bị xước mặt, sừng sững trong ánh sáng nhập nhoạng của ngày mới.

418540_10150544845037007_1815060990_n

406563_10150544844732007_584420917_n

Trong ánh nhập nhoạng ấy, có những khí cầu đã bay lên, một vài nằm dưới đất, che một vùng rộng lớn. Những khối lửa được đốt lên, lan tỏa hơi ấm một vùng. Ai Cập những ngày đông thật lạ, sáng lạnh tím môi mà đến trưa thì nắng mồ hôi không toát được. Chút lửa từ những khinh khí cầu chuẩn bị bay làm hồng má, hồng trời. Trên chiếc giỏ to, vài chục người chen chúc, hăm hở cho lần đầu lên cao, theo mặt trời. Khí cầu dần bay lên, tôi hào hứng hết sức. “Ah ah, bay rồi¨. Tôi quay sang lũ bạn cười sung sướng. Khí cầu từ từ, xé tung màn sáng nhờ nhờ. Trời còn màu tím nhạt dịu dàng. Cô bạn quay sang “Máy ảnh nào có thể chụp được đẹp như mắt mình thấy đây?”.

 431367_10150544844537007_1957184273_n 431022_10150544844257007_1925017442_n

Khí cầu bay tới đâu, mặt trời hiện ra đến đó. Trời nhá nhem bắt đầu sáng dần lên. Khối khí đỏ rực hiện mờ mờ từ phía xa, rồi rõ nét qua những cánh đồng mía. Những rặng núi không tên có tuổi cứ nâu dần trong làn sáng.. Mặt trời đi lên từ đất, nằm phía bên kia sông Nile, mang từng lớp ánh sáng trắng, vàng, đỏ cho bầu trời vô sắc. Thế rồi, từ từ, nhẹ nhàng, khí cầu bay lên, đưa mặt trời, quang cảnh sông Nile, nhà cửa, cánh đồng, thung lũng vua, hoàng hậu và người đàn bà quyền lực Hapchepsut vào lòng mắt. Bụi ở đâu bắt đầu bị thổi lên.

422410_10150544844372007_814551960_n 427343_10150544843972007_1655338864_n

Khí cầu bay nhè nhẹ, là là, tưởng chừng như đứng yên tại chỗ. Người điều khiển khinh khí cầu bắt đầu giải thích về các thung lũng. Thung lũng của các vị vua với khoảng 63 ngôi mộ của nhiều triều đại từ 18 đến 20, vẫn đang được khám phá. Nếu như tới Abu Simbel hay Luxor hay bất kì nơi nào cũng thấy dấu vết của Ramset II thì ở thung lũng này là nơi hiếm hoi để thấy ảnh hưởng của con trai ông Ramset III. Mộ của Ramset III vĩ đại còn nguyên vẹn trong lòng núi với những bức vẽ màu sắc tinh xảo. Mộ hoàng hậu và 2 con trai của ông cũng là nơi duy nhất mọi người được tham quan bên thung lũng các hoàng hậu. Xa xa còn có thung lũng của các quý tộc thời đó. Những thung lũng này chứa chấp nhiều lịch sử, nhiều hoàng kim cũng như đố kị sâu trong các lớp đất đá. Ở đó không có những kim tử tháp to lớn, phô trương, bởi nỗi sợ hãi không chỉ nằm ở kẻ thù mà còn gió cát sa mạc và nước sông Nile.

Thứ duy nhất uy quyền và thanh thế có lẽ là đền thờ Hapchepsut, nhưng không thuộc cả 2 nơi trên. Tôi vẫn luôn thích nói về Hapchepsut – một nữ Pharaoh đúng hiệu. Hapchepsut từ một công chúa trở thành hoàng hậu khi lấy chính em trai mình . Bà lên ngôi khi chồng chết, trị vì 21 năm (có nơi bảo 16) tới khi bị cháu trai – con riêng của chồng cũng là con rể bà lật quyền. Hapchepsut tự xây cho mình khu đền nằm ngoài thung lũng hoàng hậu, tựa lưng vào thung lũng nhà vua, nhìn ra sông Nile xanh ngắt. Ở đó tượng của bà nam tính, không tóc giả, váy mỏng như Neferiti hay Cleopatra – những người còn lại trong bộ ba nữ quyền của lịch sử Ai Cập cổ. Hapchepsut đội miện, quấn vải gọn gàng, y chang 1 Pharaoh thứ thiệt. Người đàn bà tham vọng này chẳng là vua, chẳng phải hoàng hậu, bà là tất cả.

400668_10150447640267007_1184606777_n

 Khí cầu bay cao lên, thế giới dưới chân rộng dần. Đã 5.000 mét, 6.000 mét, rồi 7.000 mét, tôi không tin nổi mình đã bay cao tới thế (dù vẫn chăm chăm nhìn vào máy đo độ cao). Không khí mát lành của một ngày mới ùa vào mắt, môi, lồng ngực. Khinh khí cầu ôm trọn một ngày mới. Nó khiến tôi lâng lâng tới cả khi đáp xuống giữa mênh mông sa mạc.

Qúa khứ chẳng bao giờ ngủ yên, trong gió cát vẫn còn những tiếng vọng từ ngàn xưa ¨Memnon, Memnon¨ thật da diết.

 

Chỉ là một cuốn sách

10002744_10201248834496644_1004333906_n

Mình luôn mơ có 1 quyển sách cầm tay, một thứ gì đó thật sự là của mình. Nó giống như vật chất hóa suy nghĩ mông lung của mình, hay giấy hóa cái blog, thế nhưng khi nó tới thì mình chẳng thấy vui vẻ tẹo nào.

Đầu tiên, dĩ nhiên là mình vui chết đi được, khi bạn Ngọc thông báo rằng NXB Trẻ sẽ in sách cho mình. Bạn Ngọc là ai? bạn Ngọc là bạn Ngọc khủng khiếp, bạn đại học của mình, người mà mùa hè thay vì đi dạy thêm hay làm việc gì đó đơn giản để kiếm tiền thì bạn lao ngay lên Lào Cai đi khuôn hàng buôn lậu. Có một lần thì bạn bị đuổi bắt, phải nhảy xuống sông Ka Long để trốn. Lần thoát chết ấy làm bạn từ bỏ con đường bất chính. Sau đó ra trường, bạn vào Viettel, đi làm vài lần thì cãi nhau với không thiếu 1 ai. Bạn bỏ việc vào Nam lập nghiệp. Giờ đây với nguyên cái gan hùm ấy, bạn đang làm giàu một cách điên đảo, nghe nói có 1 cái nhà giữa đất Sài Gòn, điều mà những thằng bạn cùng lớp khác của mình phải nhờ bố mẹ mua. Những đứa đầu to mắt cận còn lại ( như mình) thì lôi kính ra, nheo nheo mắt nhìn cái cơ ngơi ấy một cái thán phục. Đó là chuyện của bạn Ngọc.

Bạn Ngọc khủng khiếp luôn được mình ví với hình ảnh Nguyễn Công Trứ nghênh ngang cưỡi lừa, chẳng sợ một ai. Từng là bạn tâm giao của mình, bởi lần nào bạn có người yêu thì cũng có chuyện muốn tâm sự. Bạn ấy quý mình theo mình đoán bởi bạn ấy thấy mình hâm và khó hiểu khi mà tôn thờ chủ nghĩa Platonic. Bạn Ngọc chắc há hốc miệng khi nghe mình truyền cái tư tưởng ấy, nhưng bạn chẳng cãi gì dù thấy nó phi lý, bạn cũng không chửi cái sự trì trệ của mình mà chỉ tôn trọng và xếp mình vào một góc gọi là bạn thân.

Khoảng mấy năm rồi, từ ngày mình đi Tây, còn bạn đi Nam thì chúng mình chẳng nói chuyện gì. Tự nhiên một ngày chả có gì đặc biệt, mình nghĩ nên thực hiện hóa cái ý định tuổi 20 là có 1 cuốn sách. Vậy là mình kêu bạn Ngọc mang bản thảo tới NXB Trẻ để tham gia Văn học tuổi 20. Khoảng hơn tháng sau thì mình biết được chọn in. Bạn Ngọc lấy làm mừng lắm, lại còn khen ngợi thứ văn dân dã nhàn nhạt của mình. Sau đó bạn dự định mua 50 cuốn cho toàn bộ bạn bè trong lớp đại học, mình phải ngăn cản. Bạn còn đòi chi tiền để viết bài quảng cáo, mình cũng ngăn cản. Bởi mình đã đủ thấy chán với trò chơi này. Điều duy nhất làm mình thấy vui là bạn Ngọc đã gửi sách thành công về cho mẹ, trên thùng còn ghi ¨Gửi mẹ Hạnh yêu dấu của Mai Thanh Nga¨.

Vậy tại sao mình lại chán?

Đầu tiên là mình nghĩ nó là thứ tạp bí lù, mình viết từ 4 năm trước, nhồi nhét vào, đóng gáy và gọi đó là 1 cuốn sách hay tuyển tập truyện ngắn. Về khía cạnh nào đó thì cũng có nhiều bài được, có khi hơi hay hay, còn nhiều bài lại hơi lảm nhảm. Người xa lạ đọc thì mình vẫn vui, nhưng khi người thân đọc thì mình thấy quá ngượng. Bởi ai cũng nghĩ ¨dân kĩ thuật viết thì chắc là chả tưởng tượng gì, bê nguyên những thứ có thật¨. Thế là vài người đọc rồi thì lao vào hỏi mình theo kiểu ¨anh A, anh B, chị C trong truyên là ai?¨. Mình quá chán để nói là tất cả chỉ là chuyện bịa, bịa láo hết cả đấy ( chỉ vài phần trăm sự thật để xây dựng nên).

Phản ứng của hầu hết những người sẽ đọc sẽ là ¨Vậy mà cũng in sách¨. Mình thấy đó là phản ứng tốt, vì nó cho bạn thấy rằng: việc khác nhau giữa người đọc và người viết chỉ là người lười, người không. Bây giờ bạn ngồi xuống, ngồi lì đó, viết, ắt hẳn sẽ có những quyển sách, thậm chí là hay và thú vị ra đời. Vậy nhưng không ai chịu ngồi.

Phản ứng của người biết tin thì theo nhiều hướng (có thể do mình nhạy cảm). Bạn thân thì chúc mừng, háo hức (điều này làm mình rất ngại), bạn xa thì bảo ¨Nga viết sách hả? giỏi quá, gửi pdf đọc thử đi¨ theo chiều muốn ngó thử xem mình làm được cái gì. Mình không đủ tự tin để đi qua cái cửa hải quan đó. Phần nhỏ nói ¨Để mua sách ủng hộ¨ cái đó cũng hay vì nếu không có ủng hộ, mình nghĩ nó ế chắc, chỉ là mình không thích từ ủng hộ. 1000 cuốn sách được in, bạn mua hộ mình 1 quyển, 2 quyển thì cũng không giúp tẩu tán được cả 1000 nếu không có sự trợ giúp từ thị trường xa lạ. 1000 cuốn không tẩu tán xong thì nhuận mình cũng chỉ vậy, chả hơn.

Phần đông còn lại nói ¨Tặng đi mà¨, ừ mình cũng muốn tặng. Ngoài sách biếu 10 cuốn thì mình có vài triệu nhuận bút, chắc đủ mua tặng cả 100 người (lượng người xin cũng chỉ chừng đó), nhưng mình lại thấy nó thảm quá. Viết sách, in sách, mua sách, mang tặng – vòng tròn đó có mình mình, một kiểu tự sướng cao độ.

Mình muốn quăng 1 cuốn sách ra thị trường, không cần nghe lời khen chê hay dở. Cái mình cần chỉ là 1 cuốn sách thế thôi. Thuần túy 1 cuốn sách, nó sẽ làm sống động hơn cái giá sách nhà mình.

Có thằng nhóc Xuân rất dễ thương, nó nói là ¨Chị, em đã mua sách để xem chị có viết về em trong đó không?¨. Sao mọi người không kiếm được nhiều lí do đáng yêu trời ơi như thế nhỉ?

1085282_10201252367504967_1594059494_n

Hai giờ từ Paris

Tôi sống ở Paris đã 3 năm. Có là kì quặc không khi tôi nói: đến Paris đừng dừng ở Paris.

Paris dưới sự sắp xếp thần kì của Haussman luôn là điểm đến thu hút khách nhất thế giới. Hàng năm bao nhiêu con người đã mơ ước được một lần được tới nơi lãng mạn này, kể cả dân Mỹ. Alex – cậu bạn người Mexico của tôi còn nói ¨Mày biết không ? tao vẫn không tin là tao có đứa bạn đang sống ở Paris¨. Với nhiều người Paris có vẻ là giấc mơ xa vời, kì diệu lắm. Đương nhiên điều đó không vô lý tí nào, bởi Paris quá đẹp với sông Seine, 7 cây cầu bắc trong thành phố,  dòng nước ôm trọn Notre dame kiêu kì trên đảo. Chỉ cần đi dọc sông Siene là có thể qua Louvre, khu Marais, khu Latin, và chỏm tháp Effeil từ xa nữa. Thích thêm chút lãng mạn thì chiều lên đồi Montmatre nghe nhạc, vậy là đủ cho một hành trình.

Thế nhưng nhiều người ghét cái xô bồ của thành phố ít dân Pháp này. Thành phố ấy nhiều trò lừa đảo, móc túi, cướp giật, nhiều dân da đen hay ả rập lảng vảng ở góc phố. Thành phố ấy có quá nhiều cả quá khứ và hiện tại trong mình. Mấy hôm nay cả Paris xôn xao, ô nhiễm của thành phố đã đạt tới đỉnh điểm. Mọi giao thông công cộng đều miễn phí, kể cả xe đạp thuê velib và ô tô điện thuê autolib. Chính phủ khuyến khích người dân hạn chế loại xe bốn bánh thở phì phì, thay vào đó hãy chui vào metro, RER hoặc xe bus. Metro sẽ nhiều hơn bình thường, đủ để tải cả thành phố đông dân nhất châu Âu.  Người dân, lẫn khách du lịch, họ cần phải thở, phải thoát ra khỏi cái bí bách của xe cộ, hàng hiệu, tiệm ăn xa xỉ, và đồ lưu niệm. Tôi cũng thế. Chỉ cần lên tàu, đi một giờ hoặc 2 giờ từ Paris, cuộc sống sẽ khác rất nhiều, sẽ đẹp, sẽ vui, sẽ dễ thở hơn nhiều.

 Ở Paris, phần trăm cây xanh trên đầu người ở đây chỉ khoảng 5.8m2/1 con người, quá xa với chuẩn mực, thậm chí người ta bắt đầu phải trồng cây trên mái nhà, hoặc ốp lên tường như ở bảo tàng Musee du Quai Brandly. Nếu tính cả Bois deVincennes hay Bois de Boulogne vào thì tỉ lệ đó tăng lên khoảng 14m2/đầu người, bằng chưa tới một nửa ở Amsterdam, hay chỉ là 1/20 ở Rome. Cuối tuần người ta thường thích lang thang tới các khu rừng này để đạp xe, đi dạo, dựng lều hoặc chèo thuyền dưới nắng hơi lạnh mùa xuân. Khi tháng 4 về, hoa anh đào che rợp cả khung trời xanh ít mây trong Parc de Sceaux thì người ta vội tới đó picnic trên những bãi cỏ phơn phớt cánh hồng.

892633_2926595700910_184589587_o 478368_2926573060344_1019860614_o

Cũng tháng 4, người ta bắt đầu đạp xe ra các cánh đồng hoa cải. Họ tìm nhau ở những nơi gần Orsay hay trên đường tới ngôi làng của Claude Debussy của Clair de la lune. Hoa cải vàng rực ở khắp nơi, như hàng rào bao quanh thành phố. Tháng 5 là khi L’hay des roses rực sắc tận 400 loại hồng khác nhau. Hoa hồng mọc khắp lối đi, trong những mảnh đất nhỏ, mọc dọc những cửa vòm, rủ gai kiêu hãnh và hương thơm chan chát khắp khu vườn. Những bông hồng nhiều lớp cánh, mong manh, to như cái bát, đa sắc, làm người ta tiếc thương cho một cuộc đời đẹp. Có câu thơ về một người con gái yểu mệnh, đáng lẽ là ¨Nàng đẹp như loài hoa hồng¨ thì bị viết nhầm thành ¨Nàng sống cuộc đời của loài hoa hồng¨ đã làm cho bài thơ ấy nổi tiếng hơn. Có lẽ cái đẹp làm người ta buồn chỉ có thể là hoa hồng.

1237368_10151578519772007_2114664377_o

Bois de Vicennes

Cứ thế, thật giản đơn, chỉ chục phút đi tàu hoặc đạp xe trong Ile de France, người Paris đã tìm thấy một cuộc sống hoàn toàn khác. Thêm vài chục phút nữa để tới những làng nhỏ như Melun. Nếu tàn tích của lâu đài cổ, nhà thờ, hay những con đường dốc nhỏ, đá lát bé, xoáy vòng không làm ngưởi ta đủ thích thì sông Seine với những thảm cỏ xanh cũng đủ cho một cuộc dạo chơi hay giấc ngủ hè. Tôi thì thích Melun chỉ vì có ông già bán mật ong khi thấy tôi loay hoay chụp ảnh chợ trời, đã gọi lại, cho ngay cái kẹo mút vị mật ong pha caramel với hình dáng như quả vả. Vẫn cùng tuyến tàu khởi hành từ Paris gare de Lyon, chỉ thêm một quãng đường hơi dài nữa là tới Provins – ngôi làng trung cổ lâu đời nhất ở Pháp.

Nếu như Melun hiền hòa, thân thiện, không có khách du lịch thì Provins mang tới sự đông đúc của những người không sống ở đây. Provins vẫn còn nguyên thành cổ đá, vẫn còn lâu đài với những chóp nhọn cao mà đi từ đâu cũng có thể nhìn thấy. Bất kì cuối tuần nào thành cổ UNESCO này cũng có những show diễn đánh kiếm hay điều khiển chim ưng, còn riêng ngày hội tháng 5 thì cả thành phố đi ngược thời gian, trở lại thế kỉ 14. Ai tới đây cũng ăn mặc như thời kì trung cổ: những phù thủy mũi khoằm, những cô gái áo đầy đà trễ nải, áo chẽn bó chặt eo, những chàng trai quần rộng, bó túm cổ chân, và những cô bé cậu bé dễ thương mặc đồ vải nâu mềm mại. Họ cùng nhau ca hát, uống bia rượu, tham gia ăn tại những quầy quay heo giữa trời.

977968_10201340693105345_897283686_o 1014490_10201362170682271_94615439_o 1272601_10151578451377007_394697955_o 976032_10201340678424978_1460515749_o

Những đám rước lớn kéo dài cả ngày, đi khắp thành phố. Và dĩ nhiên không thể thiếu những cô gái đánh đàn, đánh trống, thổi kèn trong trang phục như Esmeralda, những chàng trai phun lửa trên cây đuốc đầy mùi dầu hỏa, những ông già đội mũ quái vật đáng sợ, khiến trẻ con khóc ré. Những cái lều được dựng bên ngoài thành, họ dựng vạc nấu món súp hổ lốn, dựng những bia cói bắn tên, hay những đe đỏ rực rèn vũ khí. Không khí phiên chợ Trung Cổ thích thú cho bất cứ kẻ nào từng dán mắt vào Harry Porter hay mê những bộ phim như Goya’s Ghost. Provins những ngày tháng 5 còn ngập tràn hoa hồng trong vườn, hoa cải ngoài thành, và những loài hoa dại trên bãi cỏ.

Nếu không thích chỗ đông người như Provins, bắt tàu C hướng Pontoise rồi chuyển loại tàu vùng tới Auvers sur oise là có thể thăm ngôi làng của Van Gogh. Cả ngôi làng này là bảo tàng sống của trường phái ấn tượng (Impresionism) khi những Daubigny, Cézanne hay Van Gogh đều gắn kết cuộc đời mình. Ở đây có ngôi nhà mà Van Gogh đã sống 77 ngày cuối đời, kết thân với bác sĩ Gachet, làm bạn với các họa sĩ trường phái ấn tượng khác. Thời gian đó mỗi ngày Van Gogh vẽ 1 bức tranh, từ sáng sớm tới tối muộn, chỉ để vẽ được muôn màu của ánh sáng mặt trời. Bức tranh cánh đồng lúa mì với từng đàn quạ buồn xơ xác trên bầu trời, bức bác sĩ Gachet hay ngôi nhà thờ Auvers sur Oise nổi tiếng đều được vẽ ở đây. Những bức tranh và sự sáng tạo không ngừng nghỉ đã giúp Van Gogh thoát khỏi nỗi đau thể xác và tâm hồn.Tranh Van Gogh được dựng khắp ngôi làng, để người xem có thể so sánh giữa tranh và cảnh sắc thực tế. Ngôi nhà giản đơn, một giường một ghế ấy đã chứng kiến sự tự tử không chống lại ai của Van Gogh. Ông tự tử trong thanh thản khi nhiệm vụ vẽ mặt trời đã hoàn thành và còn hạnh phúc hơn khi nằm cạnh em trai Theodore, ở nghĩa trang ngay bên ngoài Auver sur Oise.

Cuộc đời bi thảm, nghèo khó của Van Gogh, thật sự đối lập với những gì người ta thấy ở nhà của Monet tại Giverny. Cũng chỉ gần 2 tiếng đi tàu từ Paris, Givernchy thực sự là nàng thơ đẹp, bởi ngôi làng xinh xắn nhiều hoa ấy ôm đồm cả một cơ ngơi, một khu vườn đầy diên vĩ xanh, một ao hoa súng, một cây cầu xinh xinh. Ngôi vườn trong nhà của Monet quả thực đẹp như một giấc mơ, giống hệt như những gì ông vẽ trong Les iris hay Le jardin. Còn ao hoa súng, cầu cong, những hàng liễu rủ thì đã quá nổi tiếng trong loạt tranh Nymphéas, tạo nét nhấn, để người ta phải nhớ tới ông nhiều như thế, nhớ tới Giverny nhiều như thế. Monet là của Giverny và Giverny là của Monet.

621520_10151012636017007_1902112168_o

Có vài người rủ tôi đạp xe tới Chantilly. Tôi biết họ chẳng rủ tôi tới đó chỉ để ăn kem. Dù kem Chantilly nhẹ xốp, mềm mượt, ăn béo ngậy là phần không thể thiếu của người Pháp khi ăn với dâu Tây hoặc cho lên kèm kem lạnh. Kem Chantilly dĩ nhiên là từ Chantilly, giống như mù tạt Dijon hay vang Bordeaux là những đặc sản biến tên thành phố thành tên riêng của món ăn. Tuy nhiên ở Chantilly có nhiều hơn thế, ở đó có trường đua ngựa lớn, có bảo tàng ngựa sống và lâu đài tuyệt đẹp Chantilly. Lâu đài được bao hởi hào nước, soi bóng óng ánh trên mặt nước đầy, luôn là niềm kiêu hãnh của bao đời quý tộc nơi đây. Dù không dát vàng hay bạc, chỉ thuần túy từ đá, với mái lát xanh, nhưng  khó có lâu đài nào đẹp kiên cố, rực rỡ, kiêu kì như thế, kể cả Versailles hay Vaux de Vincompte.

Lâu đải Fontainbleau lại càng không bằng, dù mang phong cách phục hưng, cổ điển được xây dựng từ thế kỉ 12 tới thế kỉ 19, là nơi ăn chơi mùa hè của các đời vua từ Francois đệ nhất tới Napoleon đệ tam. Đây là nơi các ông vua, bà hoàng tới để săn bắt, rồi gọi bạn bè tới tụ tập, ăn chơi, nhảy múa cho họ thử cuộc sống hoàng gia. Bây giờ vua chúa không còn, nên tới Fontaibleau người ta cũng thích nán lại với khu rừng ở đó hơn. Một ngày tháng 8 nóng nực, bọn tôi có nguyên đám cả chục đứa, đi picnic, tìm mát rượi trong rừng.

 191001_10151012638027007_1925801055_o 993395_10201780584101394_900910089_n 999600_10201780582381351_1098812443_n

Khu rừng này rất đặc biệt, không chỉ có những cây cổ thụ cao rợp bóng, không chỉ đầy những quả mâm xôi dọc lối đi, mà còn một vùng đầy dương xỉ, mập mạp, cao quá đầu người, như thời đại cổ sinh. Nó có gì đó giống như rừng nhiệt đới, hoặc đâu đó trong tranh của Rousseau chỉ không có hổ báo, hay người đi săn. Rừng dương xỉ này thường bao quanh những bãi đá lớn, cao đủ để leo trèo, to đủ để nhiều người mệt ngồi nghỉ, chứa đầy hoa bụi màu tím như hoa khô. Đi bộ 10 km rừng là tới ngôi làng Barbizon xinh xắn. Làng nhỏ, ít người, cây và hoa mọc leo ngoài tường rào. Ngôi làng còn có những tác phẩm tranh mosaic màu sắc thật đẹp. Sau cái nóng nực, ngồi uống bia tại Barbizon khi chiều loạng nhoạng, tôi nghĩ ngợi về một cuộc sống định cư.

1010913_10201780595581681_2090519412_n

Người ta đi hoang nhiều rồi sẽ muốn ngồi lại, dừng chân, xây cất một cái chòi, dựng lên cái bếp, bắc cái nồi, và làng mạc ra đời. Người châu Phi mất mấy chục nghìn năm đi khỏi lãnh thổ để mang giống loài tới phần lục địa Âu Á, còn giờ đây chúng ta chỉ mất vài chục giờ bay. Bởi họ vừa đi, vừa ở, rồi lại đi, lại ở bao nhiêu đời. Tôi cũng đi, cũng ở, lại đi. Tôi sống ở Paris, nghĩ về Hà Nội, đi khỏi Paris, nghĩ về nó. Nhiều lúc chỉ thấy thế giới có hai địa điểm : Paris và phần khác. Vẫn biết có những nơi êm đềm, thoải mái hơn, như dưới mái nhà của bố mẹ, nhưng vẫn thấy có sự gắn kết lạ lùng với nơi này. Có lẽ phần tuổi trẻ hiểu nhiều, làm nhiều, sống nhiều, cô đơn nhiều nhất là ở đây.

Khi đã mỏi mệt với Paris, chỉ đi xa nó một chút, rồi đêm về, lại nằm trên cái giường thân quen.

Có một quyển sách ra đời

bia sachHồi bé chắc đứa trẻ nào cũng mong lớn, lớn thật nhanh, thật khỏe, để làm một người lớn đàng hoàng.

Sự kiện đóng dấu sự lớn đầu tiên là khi bố mua cho cái bàn chải đánh răng, bé xíu, màu hồng, óng nhũ, khi đó chắc 4 tuổi, và dĩ nhiên 1 đứa bé 4,5 tuổi thời đó có bàn chải đánh răng là thích lắm. Thấy mình thành người lớn rồi, đánh rất chăm ngày 2 lần.

Sự kiện thứ 2 đánh dấu sự lớn nữa là mẹ cho đôi tất giấy. Ngày xưa mình luôn nghĩ: phụ nữ mới đi tất giấy, còn trẻ con chỉ đi tất dệt kim. Mẹ ít khi đi tất ấm, toàn chỉ đi tất giấy vào mùa đông. Tất giấy mỏng mảnh như da người, mà ngắn tới mắt cá, là cả một sự thèm thuồm của tụi trẻ con. Một hôm mẹ bảo ¨Cho Nga một đôi đấy¨. Thế là mình ung dung lớn, đi khắp nơi, ra cả giếng giả vờ rửa chân để khoe khéo đôi tất ¨Nhìn này, chị đi cả ngày rồi không rách¨. Đến ngày thứ 2 thì nó rách thật, do móng chân mình cứ miết xem liệu nó có bền thật không.

Sự kiện thứ 3, ông mua cho mình cái xe đạp mini màu xanh. Lớp 5 mình đã có thể tự đạp xe tới trường rất oai, dù ngay ngày đầu tiên mình đâm vào cái càng xe chở rác, máu me đầm đìa mà phải cắn răng không nói, để khỏi bị tịch thu.

Sự kiện thứ 4 khi mình đã lên cấp 2, lúc đó bố đèo mình ra nhà chú Thao ¨Chọn một cái đèn bàn đi¨. Đèn bàn giống như thứ gì đấy đặc biệt lắm, không phải ai cũng có. Phải học giỏi, học khuya mới được mua ấy. Mình thấy thế sướng rơn, mua ngay cái đèn có chân giống cái kẹp quần áo, để  có thể kẹp vào bàn học. Tối về, hí hửng mở ra thì phát hiện là bàn mình dạng hình hộp, chẳng có cạnh để kẹp, buồn ơi là buồn. Mình phải mang đi đổi lấy cái đèn rất xấu, kiểu bao cấp ấy. Nhưng nó cũng giúp mình có cảm giác mà một cán bộ mẫn cán, một người lớn chính hiệu. Tối tối bật đèn bàn lên, tắt hết mọi loại đèn khác trong nhà, thế là chăm chú học hơn hẳn. Được một thời gian thì mình cận nặng hơn, mẹ bắt bật hết các loại đèn. Như thế lại sáng quá, cuối cùng mình ném xó cái đèn luôn, vì chả có được cái việc gì.

Sự kiện thứ 5 có thể là gì được nhỉ, chắc là mặc loại áo may ô siêu ngắn, khiến mình cả tuổi không ấu thơ phải còm lưng ra trước vì sợ các bạn trêu.

Sự kiện thứ 6, được đi làm hộ chiếu, để theo bố sang Hàn Quốc chơi, lần đầu đi máy bay mà bị delay tới cả ngày. Thậm chí VNA còn cho xe ô tô chở về khách sạn La Thành ngủ, rồi mai lại mang ra sân bay tiếp. Khỏi phải nói bố lo thế nào, mẹ thì đinh ninh mình bị bắt cóc rồi.

Và sự kiện thứ 7 sẽ là ngày hôm nay, mình có quyển sách ra đời. Không dám nói là đầu tiên vì ai biết liệu mình còn được in hay không? nhưng nó cho mình cảm giác giống mẹ ngày xưa: đẻ ra đứa con mắt híp, không tóc, da đen, xấu xấu, nhưng vẫn thương và khoe với tất thẩy mọi người.

Dù sắp sang tuổi 30 nhưng trong 1 lúc bốc đồng thì mình đã tham cái cuộc thi Văn học tuổi 20, và tự nhiên được chọn in :)). Mình thấy có 1 quyển sách là vui rồi, hay dở ko quan trọng nữa :)) nên ai không quan trọng hay dở thì cứ mua giúp mình, coi như góp 1 phiếu đẩy mình lên máy bay tới châu Mỹ chơi đi, để thực hiện thêm 1 việc phải làm trc tuổi 30 (sau phi vụ sách) :))
Link đăng kí ở chỗ này, chắc tuần sau sẽ có sách ở HN
https://docs.google.com/spreadsheet/ccc?key=0ArzU3trIjdDAdE0wckNpSktqenRVZGpScl9sajJvVlE&usp=sharing

 Quyển sách Chộn rộn xứ người của mình đã lên kệ 😀

1909376_745859708771323_45173616_o