Tôi sống ở Paris đã 3 năm. Có là kì quặc không khi tôi nói: đến Paris đừng dừng ở Paris.

Paris dưới sự sắp xếp thần kì của Haussman luôn là điểm đến thu hút khách nhất thế giới. Hàng năm bao nhiêu con người đã mơ ước được một lần được tới nơi lãng mạn này, kể cả dân Mỹ. Alex – cậu bạn người Mexico của tôi còn nói ¨Mày biết không ? tao vẫn không tin là tao có đứa bạn đang sống ở Paris¨. Với nhiều người Paris có vẻ là giấc mơ xa vời, kì diệu lắm. Đương nhiên điều đó không vô lý tí nào, bởi Paris quá đẹp với sông Seine, 7 cây cầu bắc trong thành phố,  dòng nước ôm trọn Notre dame kiêu kì trên đảo. Chỉ cần đi dọc sông Siene là có thể qua Louvre, khu Marais, khu Latin, và chỏm tháp Effeil từ xa nữa. Thích thêm chút lãng mạn thì chiều lên đồi Montmatre nghe nhạc, vậy là đủ cho một hành trình.

Thế nhưng nhiều người ghét cái xô bồ của thành phố ít dân Pháp này. Thành phố ấy nhiều trò lừa đảo, móc túi, cướp giật, nhiều dân da đen hay ả rập lảng vảng ở góc phố. Thành phố ấy có quá nhiều cả quá khứ và hiện tại trong mình. Mấy hôm nay cả Paris xôn xao, ô nhiễm của thành phố đã đạt tới đỉnh điểm. Mọi giao thông công cộng đều miễn phí, kể cả xe đạp thuê velib và ô tô điện thuê autolib. Chính phủ khuyến khích người dân hạn chế loại xe bốn bánh thở phì phì, thay vào đó hãy chui vào metro, RER hoặc xe bus. Metro sẽ nhiều hơn bình thường, đủ để tải cả thành phố đông dân nhất châu Âu.  Người dân, lẫn khách du lịch, họ cần phải thở, phải thoát ra khỏi cái bí bách của xe cộ, hàng hiệu, tiệm ăn xa xỉ, và đồ lưu niệm. Tôi cũng thế. Chỉ cần lên tàu, đi một giờ hoặc 2 giờ từ Paris, cuộc sống sẽ khác rất nhiều, sẽ đẹp, sẽ vui, sẽ dễ thở hơn nhiều.

 Ở Paris, phần trăm cây xanh trên đầu người ở đây chỉ khoảng 5.8m2/1 con người, quá xa với chuẩn mực, thậm chí người ta bắt đầu phải trồng cây trên mái nhà, hoặc ốp lên tường như ở bảo tàng Musee du Quai Brandly. Nếu tính cả Bois deVincennes hay Bois de Boulogne vào thì tỉ lệ đó tăng lên khoảng 14m2/đầu người, bằng chưa tới một nửa ở Amsterdam, hay chỉ là 1/20 ở Rome. Cuối tuần người ta thường thích lang thang tới các khu rừng này để đạp xe, đi dạo, dựng lều hoặc chèo thuyền dưới nắng hơi lạnh mùa xuân. Khi tháng 4 về, hoa anh đào che rợp cả khung trời xanh ít mây trong Parc de Sceaux thì người ta vội tới đó picnic trên những bãi cỏ phơn phớt cánh hồng.

892633_2926595700910_184589587_o 478368_2926573060344_1019860614_o

Cũng tháng 4, người ta bắt đầu đạp xe ra các cánh đồng hoa cải. Họ tìm nhau ở những nơi gần Orsay hay trên đường tới ngôi làng của Claude Debussy của Clair de la lune. Hoa cải vàng rực ở khắp nơi, như hàng rào bao quanh thành phố. Tháng 5 là khi L’hay des roses rực sắc tận 400 loại hồng khác nhau. Hoa hồng mọc khắp lối đi, trong những mảnh đất nhỏ, mọc dọc những cửa vòm, rủ gai kiêu hãnh và hương thơm chan chát khắp khu vườn. Những bông hồng nhiều lớp cánh, mong manh, to như cái bát, đa sắc, làm người ta tiếc thương cho một cuộc đời đẹp. Có câu thơ về một người con gái yểu mệnh, đáng lẽ là ¨Nàng đẹp như loài hoa hồng¨ thì bị viết nhầm thành ¨Nàng sống cuộc đời của loài hoa hồng¨ đã làm cho bài thơ ấy nổi tiếng hơn. Có lẽ cái đẹp làm người ta buồn chỉ có thể là hoa hồng.

1237368_10151578519772007_2114664377_o

Bois de Vicennes

Cứ thế, thật giản đơn, chỉ chục phút đi tàu hoặc đạp xe trong Ile de France, người Paris đã tìm thấy một cuộc sống hoàn toàn khác. Thêm vài chục phút nữa để tới những làng nhỏ như Melun. Nếu tàn tích của lâu đài cổ, nhà thờ, hay những con đường dốc nhỏ, đá lát bé, xoáy vòng không làm ngưởi ta đủ thích thì sông Seine với những thảm cỏ xanh cũng đủ cho một cuộc dạo chơi hay giấc ngủ hè. Tôi thì thích Melun chỉ vì có ông già bán mật ong khi thấy tôi loay hoay chụp ảnh chợ trời, đã gọi lại, cho ngay cái kẹo mút vị mật ong pha caramel với hình dáng như quả vả. Vẫn cùng tuyến tàu khởi hành từ Paris gare de Lyon, chỉ thêm một quãng đường hơi dài nữa là tới Provins – ngôi làng trung cổ lâu đời nhất ở Pháp.

Nếu như Melun hiền hòa, thân thiện, không có khách du lịch thì Provins mang tới sự đông đúc của những người không sống ở đây. Provins vẫn còn nguyên thành cổ đá, vẫn còn lâu đài với những chóp nhọn cao mà đi từ đâu cũng có thể nhìn thấy. Bất kì cuối tuần nào thành cổ UNESCO này cũng có những show diễn đánh kiếm hay điều khiển chim ưng, còn riêng ngày hội tháng 5 thì cả thành phố đi ngược thời gian, trở lại thế kỉ 14. Ai tới đây cũng ăn mặc như thời kì trung cổ: những phù thủy mũi khoằm, những cô gái áo đầy đà trễ nải, áo chẽn bó chặt eo, những chàng trai quần rộng, bó túm cổ chân, và những cô bé cậu bé dễ thương mặc đồ vải nâu mềm mại. Họ cùng nhau ca hát, uống bia rượu, tham gia ăn tại những quầy quay heo giữa trời.

977968_10201340693105345_897283686_o 1014490_10201362170682271_94615439_o 1272601_10151578451377007_394697955_o 976032_10201340678424978_1460515749_o

Những đám rước lớn kéo dài cả ngày, đi khắp thành phố. Và dĩ nhiên không thể thiếu những cô gái đánh đàn, đánh trống, thổi kèn trong trang phục như Esmeralda, những chàng trai phun lửa trên cây đuốc đầy mùi dầu hỏa, những ông già đội mũ quái vật đáng sợ, khiến trẻ con khóc ré. Những cái lều được dựng bên ngoài thành, họ dựng vạc nấu món súp hổ lốn, dựng những bia cói bắn tên, hay những đe đỏ rực rèn vũ khí. Không khí phiên chợ Trung Cổ thích thú cho bất cứ kẻ nào từng dán mắt vào Harry Porter hay mê những bộ phim như Goya’s Ghost. Provins những ngày tháng 5 còn ngập tràn hoa hồng trong vườn, hoa cải ngoài thành, và những loài hoa dại trên bãi cỏ.

Nếu không thích chỗ đông người như Provins, bắt tàu C hướng Pontoise rồi chuyển loại tàu vùng tới Auvers sur oise là có thể thăm ngôi làng của Van Gogh. Cả ngôi làng này là bảo tàng sống của trường phái ấn tượng (Impresionism) khi những Daubigny, Cézanne hay Van Gogh đều gắn kết cuộc đời mình. Ở đây có ngôi nhà mà Van Gogh đã sống 77 ngày cuối đời, kết thân với bác sĩ Gachet, làm bạn với các họa sĩ trường phái ấn tượng khác. Thời gian đó mỗi ngày Van Gogh vẽ 1 bức tranh, từ sáng sớm tới tối muộn, chỉ để vẽ được muôn màu của ánh sáng mặt trời. Bức tranh cánh đồng lúa mì với từng đàn quạ buồn xơ xác trên bầu trời, bức bác sĩ Gachet hay ngôi nhà thờ Auvers sur Oise nổi tiếng đều được vẽ ở đây. Những bức tranh và sự sáng tạo không ngừng nghỉ đã giúp Van Gogh thoát khỏi nỗi đau thể xác và tâm hồn.Tranh Van Gogh được dựng khắp ngôi làng, để người xem có thể so sánh giữa tranh và cảnh sắc thực tế. Ngôi nhà giản đơn, một giường một ghế ấy đã chứng kiến sự tự tử không chống lại ai của Van Gogh. Ông tự tử trong thanh thản khi nhiệm vụ vẽ mặt trời đã hoàn thành và còn hạnh phúc hơn khi nằm cạnh em trai Theodore, ở nghĩa trang ngay bên ngoài Auver sur Oise.

Cuộc đời bi thảm, nghèo khó của Van Gogh, thật sự đối lập với những gì người ta thấy ở nhà của Monet tại Giverny. Cũng chỉ gần 2 tiếng đi tàu từ Paris, Givernchy thực sự là nàng thơ đẹp, bởi ngôi làng xinh xắn nhiều hoa ấy ôm đồm cả một cơ ngơi, một khu vườn đầy diên vĩ xanh, một ao hoa súng, một cây cầu xinh xinh. Ngôi vườn trong nhà của Monet quả thực đẹp như một giấc mơ, giống hệt như những gì ông vẽ trong Les iris hay Le jardin. Còn ao hoa súng, cầu cong, những hàng liễu rủ thì đã quá nổi tiếng trong loạt tranh Nymphéas, tạo nét nhấn, để người ta phải nhớ tới ông nhiều như thế, nhớ tới Giverny nhiều như thế. Monet là của Giverny và Giverny là của Monet.

621520_10151012636017007_1902112168_o

Có vài người rủ tôi đạp xe tới Chantilly. Tôi biết họ chẳng rủ tôi tới đó chỉ để ăn kem. Dù kem Chantilly nhẹ xốp, mềm mượt, ăn béo ngậy là phần không thể thiếu của người Pháp khi ăn với dâu Tây hoặc cho lên kèm kem lạnh. Kem Chantilly dĩ nhiên là từ Chantilly, giống như mù tạt Dijon hay vang Bordeaux là những đặc sản biến tên thành phố thành tên riêng của món ăn. Tuy nhiên ở Chantilly có nhiều hơn thế, ở đó có trường đua ngựa lớn, có bảo tàng ngựa sống và lâu đài tuyệt đẹp Chantilly. Lâu đài được bao hởi hào nước, soi bóng óng ánh trên mặt nước đầy, luôn là niềm kiêu hãnh của bao đời quý tộc nơi đây. Dù không dát vàng hay bạc, chỉ thuần túy từ đá, với mái lát xanh, nhưng  khó có lâu đài nào đẹp kiên cố, rực rỡ, kiêu kì như thế, kể cả Versailles hay Vaux de Vincompte.

Lâu đải Fontainbleau lại càng không bằng, dù mang phong cách phục hưng, cổ điển được xây dựng từ thế kỉ 12 tới thế kỉ 19, là nơi ăn chơi mùa hè của các đời vua từ Francois đệ nhất tới Napoleon đệ tam. Đây là nơi các ông vua, bà hoàng tới để săn bắt, rồi gọi bạn bè tới tụ tập, ăn chơi, nhảy múa cho họ thử cuộc sống hoàng gia. Bây giờ vua chúa không còn, nên tới Fontaibleau người ta cũng thích nán lại với khu rừng ở đó hơn. Một ngày tháng 8 nóng nực, bọn tôi có nguyên đám cả chục đứa, đi picnic, tìm mát rượi trong rừng.

 191001_10151012638027007_1925801055_o 993395_10201780584101394_900910089_n 999600_10201780582381351_1098812443_n

Khu rừng này rất đặc biệt, không chỉ có những cây cổ thụ cao rợp bóng, không chỉ đầy những quả mâm xôi dọc lối đi, mà còn một vùng đầy dương xỉ, mập mạp, cao quá đầu người, như thời đại cổ sinh. Nó có gì đó giống như rừng nhiệt đới, hoặc đâu đó trong tranh của Rousseau chỉ không có hổ báo, hay người đi săn. Rừng dương xỉ này thường bao quanh những bãi đá lớn, cao đủ để leo trèo, to đủ để nhiều người mệt ngồi nghỉ, chứa đầy hoa bụi màu tím như hoa khô. Đi bộ 10 km rừng là tới ngôi làng Barbizon xinh xắn. Làng nhỏ, ít người, cây và hoa mọc leo ngoài tường rào. Ngôi làng còn có những tác phẩm tranh mosaic màu sắc thật đẹp. Sau cái nóng nực, ngồi uống bia tại Barbizon khi chiều loạng nhoạng, tôi nghĩ ngợi về một cuộc sống định cư.

1010913_10201780595581681_2090519412_n

Người ta đi hoang nhiều rồi sẽ muốn ngồi lại, dừng chân, xây cất một cái chòi, dựng lên cái bếp, bắc cái nồi, và làng mạc ra đời. Người châu Phi mất mấy chục nghìn năm đi khỏi lãnh thổ để mang giống loài tới phần lục địa Âu Á, còn giờ đây chúng ta chỉ mất vài chục giờ bay. Bởi họ vừa đi, vừa ở, rồi lại đi, lại ở bao nhiêu đời. Tôi cũng đi, cũng ở, lại đi. Tôi sống ở Paris, nghĩ về Hà Nội, đi khỏi Paris, nghĩ về nó. Nhiều lúc chỉ thấy thế giới có hai địa điểm : Paris và phần khác. Vẫn biết có những nơi êm đềm, thoải mái hơn, như dưới mái nhà của bố mẹ, nhưng vẫn thấy có sự gắn kết lạ lùng với nơi này. Có lẽ phần tuổi trẻ hiểu nhiều, làm nhiều, sống nhiều, cô đơn nhiều nhất là ở đây.

Khi đã mỏi mệt với Paris, chỉ đi xa nó một chút, rồi đêm về, lại nằm trên cái giường thân quen.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s