1462972_10151727767992007_1055048746_n

Tôi chẳng biết phải bắt đầu thế nào. Tại sao lại viết về Đèn, tại sao lại là Đèn?

Đèn với ánh sáng vàng ruộm của nó nơi góc đường, thường làm tôi nhớ về những kỉ niệm xưa cũ. Ánh sáng hiu hắt ấy làm tôi thương cái đèn leo lét treo ở đầu bếp nhà ông, nơi mà các con thiêu thân hàng đêm vẫn bu đen kịt. Bà cầm cái quạt làm bằng mo cau cố đuổi con măn mắt. Chúng từng đốt chân tôi sưng như voi, mà chỉ tôi thôi. Ông bà hay bảo ¨Thịt thành phố có khác¨. Bọn trẻ con ở nhà quanh năm có bao giờ bị đốt. Tôi ghét sự tù mù ở ngôi nhà ngói đó, nó ảm đạm, mệt mỏi theo tiếng con bóng đêm oàm oạp ở phía sau bụi tre, cây bưởi. Con vật đó có thể con ếch, con nhái, hoặc con ba bị có hình thù kì quái, hẳn phải có cái túi khí thật lớn, hai cái mang phịnh ra, kêu như thổi kèn, kéo khí. Không ai ở đây tả cho chúng tôi  về con vật đó, chúng tôi chỉ nghe tiếng rồi tưởng tượng bên kia hàng rào đó là gì?Người ta sống quen ở đây, coi cái tiếng kêu dáo dác, rền rền đó là sự hiển nhiên, đơn giản như bóng tối về đêm. Còn tôi, tôi không chịu nổi, ghét cay đắng, như việc bị ngứa vì con mạt tổ chim rơi trúng quần áo, bò khắp người, như việc bị đau nhói vì con măn mắt cắn. Tất cả những con côn trùng kì dị đấy sống ở nơi mà ánh đèn không bao giờ chạm chân được tới được.

Ánh đèn cũng làm tôi nhớ đường phố mỗi tối mẹ đèo đi học thêm về. Hè đó chúng tôi ôn luyện vào lớp 4 chọn. Đêm tối trong tâm trí đứa trẻ không là nỗi sợ của bóng ma, chỉ có nỗi sợ của những con số. Mỗi chiều muộn, tắm rửa sạch sẽ mẹ đèo đi học từ sớm, có khi chưa kịp ăn gì. 9h mẹ lại chen chúc đợi trước cái đèn ở cổng nhà thầy. Mới 9h mà cả thành phố đã yên ắng như ban trưa, chẳng còn mấy tiếng còi xe, chẳng còn nhiều xe ba gác ngang dọc, chỉ có mấy chiếc xe tải thi thoảng ì ạch lết qua. Chỉ tiếng ho nhẹ nghe cũng vang lạ. Mẹ đạp chậm chậm, hỏi xem ¨con đói không, nay có canh rau ngót¨, ¨tối nay học được gì, thầy giảng có hiểu không?¨, ¨cái Thủy nhìn thông minh nhỉ¨. Hồi đấy bạn Thủy là hot girl của lớp vừa giỏi vừa xinh nên phụ huynh nào cũng biết, và đương nhiên ¨con người ta luôn giỏi hơn con mình¨. Thực ra mẹ ít khi so sánh, mẹ thường hiểu ngầm vậy thôi.

Đèn gắn với mỗi con người, giống như mặt trời. Nó là quá khứ, tương lai, hiện tại. Nhiều khi ta không nhận ra sự tồn tại của đèn. Vào nhà tối, tự khắc đưa tay bật công tắc, không cần ai bảo ¨Bật đèn lên đi¨. Lúc đó rõ ràng thấy mình cảm nhận nó thản nhiên như việc thở.

Hồi mẹ mới sinh, mẹ lo lắng nhìn ngắm cách kiểu xem đôi mắt của em bé có giống mắt mình không ? Mẹ 1 mí lấy bố 3,4 mí, chỉ hi vọng đẻ được đứa con 2 mí. Kết quả thì, như mọi người vẫn đau lòng nhận thấy : tôi 1 mí, thằng em mí rưỡi. Nhưng sự thật ấy được tôi giữ kín mít trong những ngày đầu đời. Tôi cứ nhắm nghiền mắt ngủ, mặc cho mẹ có những linh cảm mông lung. Trẻ con thì sáng ngủ, tối thức. Tối, tôi thức dậy oe oe, mẹ lấy đèn dầu lại, soi xem mắt con mình thế nào thì tôi nhắm tịt lại ngay. Đợi mẹ đi ngủ thì lại thức dậy. Hồi đấy, đèn dầu đêm nào cũng thắp. Mẹ bảo đêm nào tôi cũng dậy chơi. Mãi sau này biết bò, thì thường bò tới góc màn nhìn ra cây đèn dầu ngoài bàn. Giống như đèn dầu là thứ đồ chơi đầu tiên vậy.

Theo thời gian thì đèn dầu thay bằng đèn điện tròn, treo giữa nhà, lập lòe, chập chờn, cũng tù mù, nhưng chơi được trò tạo bóng. Sau ra nhà mới thì cũng như mọi nhà, bóng đèn tuýp đến, sáng rực rỡ, ánh sáng trắng làm rộng cả căn nhà. Cứ chiều chạng vạng, nắng tắt, sáng nhập nhoèn, bật cái đèn tuýp lên là thấy vui trở lại. Nhưng học dưới đèn tuýp có vẻ không tốt cho mắt nên bố quyết định phải sắm cho cái đèn bàn.

Đèn bàn tới nhà là một sự kiến quá lớn lao, đánh dấu cuộc đời đi học có bước chuyển mới. Đèn bàn vốn chỉ thấy ở trên phim, nơi các anh chị sinh viên ngồi trên giường, có một cái bàn be bé, bật đèn bàn lên, rồi học miệt mài. Tự nhiên nghe bố bảo đi mua đèn bàn lại thấy mình như sinh viên vậy, sung sướng hơn cả được mua đồ chơi. Bố đèo ra nhà chú Thao, cho lựa thoải mái. Tôi mua cây đèn màu đỏ, chân đen, có đế như cái kẹp quần áo, nhìn thật sành điệu. Mang về nhà mới phát hiện ra bàn nhà là bàn hộp. Loại bàn mà mở nắp lên là có cái hộp gỗ như quan tài, đựng được sách vở bút thước, xưa thông dụng ở trường cấp 3 lắm. Ông thấy hay nên mới bê về một cái cho cháu học tiện nghi. Có điều bàn như thế thì không có mép, không kẹp nổi cái đèn bàn. Dù tiếc cái đèn sành điệu lắm, nhưng bố vẫn bắt phải đi trả, lấy cái đèn bình thường, đơn giản, màu xanh, là loại mà trong từ điển sẽ trang trọng in hình bên cạnh định nghĩa Đèn Bàn.

 Có đèn bàn nghĩa là phải học chăm hơn, khuya hơn, ngoan hơn. Có đèn bàn nghĩa là phải tắt đèn tuýp đi, chỉ bật mình đèn bàn thôi. Những ngày đầu thì 2 chị em cũng khí thế học, thấy giỏi hơn hẳn. Được 1 tuần thì xếp đèn vào một xó trang trọng, bật đèn tuýp lên tiếp tục học, uống Tobicom cho bổ mắt. Bởi dùng mình đèn bàn thì dưới chân là thế giới bóng đêm, muỗi bu vào hút lấy hút để. Đèn bàn lại nóng ơi là nóng. Ngày hè dùng đèn bàn vừa nóng vừa ngứa, mồ hôi mồ kê toát ròng rã. Đèn bàn mà dùng kèm đèn tuýp thì chết tiền điện, vậy là hủy ngay 1 cái. Bố cũng đành bó tay. Mãi đến sau này cũng không dùng lại đèn bàn, có lẽ phải tới khi đi du học, sang xứ ít nóng, ít muỗi thì mới thấy lại công dụng của nó.

Tháng trước mất thêm mấy trăm euros tiền điện nên một kế hoạch tiêu dùng tiết kiệm ra đời. Đèn trong phòng ngủ chỉ bật một cái, nên nhà cửa rất nguyên sơ. Khi đó thật không muốn làm gì, chỉ nằm nghe nhạc. Hai chị em có cảm giác giống hồi không còn bé mất điện, lúc đó chỉ ngồi không cũng thích. Khi bé thì mất điện chạy chơi, nhưng lớn lên, mất điện chỉ chạy ra ban công ngồi, cả nhà mỗi người một ghế, nói chuyện linh tinh. Được hôm nào trời mát thì nhất. Đợt này nhà có thêm cái giàn nghe nhạc, tiền thì không đến nỗi túng như tháng trước, nhưng đèn vẫn bật èo uột, đôi khi lại thắp nến. Sau đó bật cái đĩa nhạc của một ông nhạc sĩ đường phố tên Glee Glee lên nghe, chuyển qua Velvet underground,  rồi Division bells của PL.

Những lúc đó, đèn cả căn nhà đều tắt, chỉ đèn bàn của em được bật. Nhạc vẫn vang lên. Tôi đi vào nhà tắm, cửa gác mái mở, trăng thì tràn ngập, sáng tới nỗi không cần bật đèn. Tôi nhớ cái cảm giác mình trèo qua cửa của nhà tắm bố thuê ở Seoul. Cửa đó dẫn lên sân thượng phơi quần áo. Từ sân thượng này có thể đi qua nhà người khác được. Từ nhà bố có view nhìn ra cả khu rộng. Khu vực đó của Seoul gần ngọn núi của trường đại học Seoul nên đường dốc. Mỗi lần đi chợ về nhà là thở phì phò, mệt hắt ra. Tối tôi chui lên sân thượng mát mẻ, ngồi nghe nhạc trong cái MP3 bố mới mua. Bố mua cho 2 đứa 2 cái cái y chang, màu trắng, xinh vô cùng, sau đó bố nhờ chú nào đó cóp cho ít nhạc. Không hiểu sao trong list có bài Mama của một cậu bé nào đó, nghe hay và buồn kinh khủng. Tôi thường nghe đi nghe lại bài đó trên sân thượng không đèn.

Đèn, có lẽ có quá nhiều kỉ niệm với đèn, mà người ta chỉ đơn giản là không nhận ra. Nó hiển hiện, đơn sơ, dung dị quá mà .

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s