chien_binh_cau_vong_sap_xuat_ban-240412

Tôi có cô bạn ở Việt Nam luôn biết viện trợ đúng lúc. Đợt này thấy con bạn mù văn hóa nên tiếp tế cho 2 cuốn truyện mới, ngoài quyển của Patrick Mondiano đã xong, thì quyển còn lại là Tôi, Charlie và hành trình nước Mỹ. Cơ mà cái hành trình ấy dài quá, gửi ở Việt Nam sang đến Paris còn lưu lạc, anh bạn mang đến cho tôi cuốn khác, chưa từng nghe tên¨Chiến binh cầu vồng¨ và còn nói theo ¨Cuốn này giờ nổi lắm¨. Vậy là tôi được đọc văn học theo trào lưu, một cuốn sách Best seller, cơ mà không phải ở Mỹ hay Việt Nam, mà là Indonesia.

Indonesia từ lâu trong hiểu biết chỉ là 1 quốc đảo, có rồng Komodo, có núi lửa Java, có đạo hồi (hiếm hoi trong các nước ASIAN), còn sót 1 bộ tộc ăn thịt người trong rừng sâu, có bộ tộc sống trên cây và không mặc quần áo, đang là chỗ du lịch mới nổi. Kiến thức nay mở rộng thêm đảo Belitong nhiều thiếc, những dân tộc người khác nhau cùng chung sống: người Hoa, người Sawang, người Mã Lai, đất nước tham nhũng, người dân nghèo, trẻ con vất vả. Đó là những ấn tượng mang lại từ Chiến binh cầu vồng.

Cuốn sách này gọi là sách thì hợp lý mà gọi là truyện thì không lọt tai cho lắm. Nhà văn dựa vào ấu thơ của mình để hư cấu lên cuộc sống của 11 đứa trẻ nhà nghèo trên hòn đảo vốn được mệnh danh là viên ngọc sáng lóa ở Biển Đông. Những đứa trẻ ấy là chuột nhắt chết dần trong kho gạo. Khoáng sản thiếc, titanium và vô số loại nữa làm hòn đảo này giàu mạnh, là miếng mồi ngon của thực dân Hà Lan, sau này là chính quyển Indo. Họ khai thác, làm giàu, sống dư dả, xa hoa, trong thứ goi là Điền trang, mà tụi trẻ con thì coi đó là Thiên đường, để cho cư dân đảo sống vất vương thành những nhân công rẻ mát. Vậy mà những nhân công Mã Lai ấy vẫn là lực lượng trung bình trong xã hội, ngang bằng những người Hoa buôn bán, và cao cấp những người dân chài Sawang. Họ nói chúng tôi nghèo đói trên núi vàng. Nghịch lý không tin được.

Câu chuyện những đứa trẻ đấu tranh để được đi học ấy có cái hay cái không. Sự thật nghèo đói và tinh thần vươn lên khiến người ta muốn đọc, nhưng có cái gì hơi cường điệu. 11 đứa trẻ đến trường, 2 trong số đó là thiên tài nghệ thuật và toán học. Ai mà tin nổi 1 đứa bé đi học lớp 1 mà đạp xe ngày 80km để đi đúng giờ. Nó phải băng qua đầm lầy cá sấu, rừng rậm, thậm chí trời mưa lên là phải bơi trong nguy hiểm ấy. Ai mà tin nổi có đứa bé vùng chài, thiếu sách báo, ti vi lại biết được điệu múa thổ dân châu Mỹ, đã thế còn dàn dựng cho các bạn. Lũ trẻ ấy thiếu sự thơ ngây, chúng quá người lớn, sống bằng châm ngôn, và sự suy nghĩ hơn người. Có thể chúng ta biết quá ít về nền giáo dục Indonesia nên không khỏi ngỡ ngàng khi các em bé lớp 5 ấy đã giải toán logarit và biết hết về quang học Newton. Tôi chịu, không cảm được. Những kì tích như chiếc cúp vô địch học sinh giỏi hay văn nghệ khiến câu chuyện có màu sắc cổ tích. Chuyện không thật, không nhiều tính văn chương, nhiều triết lý, nhiều tính khoa học, và đậm màu sắc điện ảnh.

Chắc chắn hình ảnh những đứa trẻ đoàn kết, tạo nên hội Chiến Binh cầu vồng, cùng nhau thi đấu thắng trường PN (trường chuyên của đảo) sẽ tạo nên những sự vỡ òa trong rạp. Có lẽ vì thế mà tác phẩm này đã lên phim, lên kịch. Nó giống như Slumdog millionaire phiên bản nhỏ và kịch hơn. Người ta ghi: Đây tác phẩm có tầm ảnh hưởng sâu rộng nhất Indonesia. Có thể, bởi nó không nhiều yếu tô văn học, nhưng lại có nhiều sự cổ động “Ai cũng có quyển đi học”. Thông điệp nhân văn, cảm thông khốn khó, tôn vinh những đứa trẻ, đó là những gì tác phẩm để lại. Không hơn. Qúa nhiều điều thần kì để đi đến cái kết thực tế. Tuy nhiên truyện kể này cũng có nhiều tình tiết thật cảm động như khi Lintang cậu bé thần đồng đã thực hiện lời hứa, bảo vệ ông bố mù chữ của mình, như khi thầy Hafan chết gục bên bàn làm việc, cô Mus mừng rỡ khi nhìn thấy đứa bé thứ 10. Những đoạn truyện đó rất đẹp, như cầu vồng vậy.

Tôi nghĩ tôi không thích Chiến binh cầu vồng bởi tôi có quá nhiều định kiến. Tôi không tin vào sự xuất hiện của những thần đồng hay thiên tài. Tôi không tin những đứa trẻ thiếu thốn có thể làm nên điều thần kì. Có lẽ bởi tôi luôn là đứa trẻ học ở những trường như trường PN, tự coi mình là hơn các bạn bên ngoài. Ngày cấp 2, lớp tôi chia làm 2 nhóm A và B, theo học lực. Những học sinh nhóm A nhìn các bạn nhóm B khinh khỉnh. Thậm chí thầy cô còn tìn tưởng cho chúng tôi đi chấm bài các bạn. Có lần có bạn Chi nhóm B giải được bài toán khó, xứng đáng điểm 9, nhưng chúng tôi một mực không tin, mách thầy là bạn đã copy bài bạn Sơn nhóm A. Bây giờ nghĩ lại tôi tự hỏi ngày đó mình được 10 điểm thì cớ gì phải ghen tị với bạn. Không, đó không phải sự ghen ghét, mà đó là định kiến cho rằng bạn nhóm B thì phải dốt, phải kém, phải không bằng mình đã dẫn đến những hành động cực đoan như thế.

Ngày đó, đội tuyển toán thành phố có 10 người thì 9 đứa trường tôi, 1 trường ngoài. Như thường lệ, tụi tôi chả coi bạn đó ra gì. Chơi với nhau, học với nhau, từ từ tách đứa lẻ bầy ra, bởi nghĩ trường mình mới là giỏi nhất. Tôi đã có những ngày tháng tự coi nhóm mình là nhát lớp, và lớp mình là nhất trường, nên ít biết các bạn đồng khóa. Sau này khi họp lại lớp cấp 2, cả lũ nghĩ: chắc tụi mình phải về xin lỗi các bạn bởi sự tự cách ly của mình. Tôi nghĩ tôi đã đánh rớt tuổi dậy thì của mình bởi sự ngô nghê, ngốc ngếch như vậy.

Hồi em tôi cấp 1, ở quê có thằng nhóc cũng bằng tuổi. Nó tên Dũng, được ông giáo già trong làng khen thần đồng. Ông bảo thằng đó bài nào cũng giải được, nhanh và giỏi lắm. Gặp ai ông cũng khoe nó. Tụi tôi là học sinh thành phố nghe chuyện đó thì không tin gì. Một phần vì tôi nghĩ em trai tôi phải hơn đứt thằng nhóc ở quê. Một phần tôi nghĩ sách vở thiếu thốn, sách nâng cao không có thì sao biết giỏi cỡ nào. Tôi tự phủ nhận tài năng của 1 thằng nhóc không quen trong trí não mình. Sau này tôi nghe kể, nó học cũng khá lắm nhưng bố nó uống rượu bị ngã chết, nó phải bỏ học đi làm nuôi gia đình. Giờ có lẽ đi làm ruộng hay đi lái ô tô gì đó. Một tài năng đã chết lụi, y như cậu bé Lintang trong truyện. Tôi chưa từng công nhận chuyện thằng Dũng thần đồng, nhưng tôi đã ngậm ngùi cho việc phải bỏ học của nó. Trẻ em phải có quyền đi học.

Ngày tôi lên cấp 3, tôi ra Hà Nội. Ở đó các bạn HN thường coi bọn tôi là dân tỉnh. Dân tỉnh thì sao bằng dân thủ đô. Lớp tôi tạp bí lù đủ thứ tỉnh thành nhưng Hà Nội vẫn là nhiều nhất. Trong đó nhiều bạn nhìn dân tỉnh rất miệt thị, nhất là những giờ tiếng anh hay toán. Lớp 10 tôi học lớp A2, các bạn A1 tinh vi chả để tâm. Lớp 11 tôi lên A1 mất công để hòa nhập được vào cộng đồng ấy. Đợt tôi đi thi đội tuyển, đại loại bố bắt đi, cả phòng thi mỗi tôi con gái. Tôi biết có mấy bạn bĩu môi. Cơ mà cũng đúng vì tôi rớt cái oạch, có điều đội tuyển kia cũng toàn dân tỉnh. Tôi lần đầu chấp nhận hình ảnh nhóm B.  Cú ngã ngựa này đã làm thay đổi nhân sinh quan trong tôi rất nhiều. Tôi cảm thấy thoải mái hơn với việc nhìn nhận và chấp nhận tài năng của người khác, cũng như dễ dàng hơn trong việc chấp nhận sự thất bại của mình.  Từ sau đó thì tôi dễ dàng làm bạn và dễ thương hơn :D.

Người ta nói để làm nên một người tài năng cần có 2 người (bố và mẹ, chắc chắn rồi), đó là người ta tài năng và người nhìn nhận ra tài năng. Vậy đấy, chúng ta không phải ai cũng có tài năng nhưng không khó gì để tân trạng cho mình một đầu óc mở đón nhận tài năng.

One thought on “Định kiến và tài năng

  1. Đọc bài này xong thấy cuộc đời là một chuỗi bon chen từ nhỏ đến lớn! Mình cũng đã từng giống bạn là dân tỉnh lẻ đi học chuyên TP và mình coi thường những người bon chen, tinh vi ở k chỉ ở TP mà cả tỉnh lẻ học đòi. Từ bé mình đã nghĩ, sống sao cho mình cảm thấy hạnh phúc là được, sao cứ phải giỏi hơn người khác (lĩnh vực học) mới đáng tự hào.
    Đọc cái đoạn cho bạn nhóm B k được 9 đ, thấy thật giống với mình ngày xưa. Khác là mình ở nhóm A. haha. Có bạn nhất quyết k cho mình 10,0 tổng kết một môn cuối kì, lên kiện bài kt cuối cùng của mình (9,5đ), mặc dù nó dành dành là 9,5 ai cũng công nhận. Mình bảo cô giáo làm ơn gạch số 5 đi, lấy 9 thôi.
    Tuổi thơ của bạn đó chỉ có bon chen… một tuổi thơ bị đánh cắp!!!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s