Khi tôi bảo ¨Tao sắp đi xứ Basque¨, các bạn đều nói ¨Nghe thật lãng mạn quá đấy¨. Công nhận cái tên nghe rất cổ tích nhưng sự thực thì 4 ngày trời an dưỡng ở đó, chúng tôi chỉ quanh quẩn việc ăn và ăn. Đời tôi chưa có chuyến đi chơi nào mà thong dong và an nhàn như thế, rất thích hợp với bà bầu cần dinh dưỡng và đổi gió. Chuyến đi này là bước tiến xa với việc nằm lều ngủ bụi quen thuộc của 2 đứa, anh chồng nói ¨Đây là tour du lịch ẩm thực¨. ¨Đúng rồi, chúng ta ăn vì con¨.

Xứ Basque như người ta vẫn gọi có cái tên riêng là Euskadi, có cờ riêng ba màu: xanh, đỏ, trắng, có ngôn ngữ riêng, có văn hóa riêng, ẩm thực riêng, hệ thống tàu riêng và lúc nào cũng đòi ra ở riêng. Xứ Basque gồm một phần nhỏ miền Tây Nam Pháp và Đông Bắc Tây Ban Nha, thế nhưng nếu tách ra thì có lẽ cũng to hơn nước Thụy Sĩ. Hồi xưa xem tivi về xứ này, thấy những thảo nguyên xanh bạt ngàn, bò cừu thẩn thơ, những đùi thịt khô Jabugo chất lừ, thứ pintxo nhiều màu sắc, phô mai đục lỗ, rượu Txakoli trắng, và gateau Basque nhân kem thì thèm thuồm lắm, chỉ muốn lao tới ngay. Sau này khi ngồi nhà rảnh rỗi, nhìn lại bản đồ xứ Basque biết thêm nơi đây không chỉ có đồng cỏ xanh tươi, còn có bãi biển dài nhiều cát, nước xanh vây quanh từ Biarritz tới Bilbao, người ta phơi nắng, lướt sóng, tắm mình trong hải sản thì cái sự ham chơi lại trỗi dậy. Vậy là phải lên đường khẩn cấp, để tận hưởng chút gió biển Atlantic trước khi sinh em bé. Đến khi tới nơi đây rồi, tận mắt thấy sự ưu đãi của thiên nhiên: đất đai trù phú, nông sản dồi dào, hải sản phong phú, mới thấu hiểu sao mảnh đất tí hin này cứ đòi độc lập khỏi cả Pháp và Tây Ban Nha.

Tháng 4 ở vùng biển Atlantic nổi tiếng nhiều mưa nên cuối tháng 3 khi mà trời còn chưa hết lạnh, hai đứa đã kéo nhau đi. Một tuần trước khi đi, coi lại dự báo thời tiết mới biết, tuần tới mưa nguyên ngày, nhưng tôi với tính lạc quan cố chấp thì vẫn lên đường khí thế với 1 valy đầy váy áo mùa hè cùng kính mát và mũ cói.  Có lẽ bởi vì tôi bị ám ảnh câu chuyện về 1 ngôi làng. Ngôi làng ấy bị hạn hán lâu ngày, dân chúng được yêu cầu mang theo một vật may mắn để lên đồi cùng cầu mưa. Họ cầu 1 lúc thì có mưa thật. Tất cả nhìn nhau và tự nhận chính vật mình mang tới đã mang lại cơn mưa. Họ tranh luận không dứt thì tự nhiên có cô bé con thốt lên ¨Mẹ ơi, mình về đi, con có mang theo dù¨. Người lớn nhìn nhau ngơ ngác, chẳng ai trong số họ có dù trong tay. Đấy, tôi sẽ làm một việc ất ơ như thế. Thật sự thì khi tàu tới Biarritz lúc 3h chiều, trời đã nắng to, rất đẹp, cả hai mừng rỡ vô cùng, dù cho gió biển vẫn thốc qua lớp chiếc áo măng tô xù lông. Chưa tận hưởng được chút nắng nào, 2 đứa đã líu ríu dắt nhau đi bắt bus đến Hendaye, để từ đó bắt metro sang San Sebastian – thiên đường ẩm thực xứ Basque.

Trên mạng nói có 2 cách đi từ Biarritz sang San Sebastian. Một là bắt bus của công ty TBN tên Pesa, sẽ đi thẳng tới nơi luôn, nhưng mà lại không nói bus đó bắt ở đâu. Vào gare SNCF của Biarritz hỏi họ cũng chịu, chẳng biết PESA là gì. Trên vài forum thì nói vu vơ là có thể bắt cạnh Tourist office, thế nhưng từ gare đi vào tới đó cũng mất 15-20 phút, rất phức tạp. Cách thứ 2 là đi tàu từ Biarritz tới Hendaye, giá vé 6e 1 chiều, tôi đã tính đi kiểu này, cơ mà không hiểu sao hôm đó xui tàu bị hủy hết. Trong cái rủi có cái may, bus đi giữa 2 thành phố này 1 tiếng có 1 chuyến, giá chỉ 2e mà đi cũng chỉ mất 40 phút như tàu, có điều tôi đã say khốn say khổ vì đường quá vòng vèo. Con đường đi qua những bầu trời xám xịt, những đồi xanh, cỏ rộng và cừu trắng im lìm. Những con cừu dường như bất động, cả ngày chúng chỉ đứng yên một chỗ, chọn xem ăn nhánh cỏ bên trái hay bên phải. Cuộc sống của tụi nó gói gọn trong việc ăn cỏ và tắm nắng, cho tới khi bị xén lông và đưa lên bàn. Cây cối mùa này khẳng khiu quá, chưa mướt mát dù mưa đã nhiều. Ven đường chỉ có cây mimosa vàng rực rỡ và vài cây táo mận hay mơ đào nở trắng. Chỉ vậy thôi mà tôi đã thấy cái xứ này đẹp quá, nếu là mùa xuân chớm hè, khi trời xanh trong, không mây, hoa lá tưng bừng thì không biết còn mê hoặc tới đâu.

Ở Hendaye, thành phố biên giới 2 nước, chất Pháp vẫn hiện rõ, bên bến cảng những ngôi nhà lộ khung xương gỗ kiểu Timber nhiều màu sắc phơi mình bên tàu thuyền. Cũng ở đây ngôn ngữ xứ Basque đã xuất hiện, không giống tiếng Pháp hay tiếng TBN, mà nhìn như loại chữ của mấy nước Đông Âu. Dân Basque tưởng nghèo mà không phải vậy, họ xây dựng những tuyến metro hiện đại để đi khắp nơi trong vùng. Vùng chia làm nhiều vùng nhỏ, giá vé tới từng vùng nhỏ được cố định cho mọi điểm tới. Ví dụ tôi đi từ Hendaye tới Donostia – San Sebastian, hay từ Donostia tới Zumaia tới Gelata thì giá vẫn vậy 2.35e 1 chiều. Gía vé còn rẻ hơn từ nhà tôi vào Paris dù tàu mới hơn và đi xa hơn. Con tàu đi 40 phút qua rất nhiều thành phố nhỏ. Thành phố ở TBN thật kì lạ, cây cối ít, nhà dân không thấy, toàn nhà chung cư cao thật cao, ít nhất cũng 5-6 tầng, màu vàng nâu hoặc khói đậm, xây chắc tầm 10-20 năm đổ lại. Có những ngôi nhà còn tan hoang, đổ nát, cứ vừa qua một trận chiến tranh. Nhìn cuộc sống ở đây không khiến người ta thấy ủ rũ, buồn chán về sự nghèo khó và cứng nhắc. Sự rực rỡ, vui tươi của cuộc sống ven biển, của xứ Latin,  mặt trời ấm nóng, những điệu Flamengo, sangria, cát vàng, như ở Barcelona dường như không chạm tới được nơi này. Tiêu điều quá, tiêu điều tới buồn chán. Con tàu chạy tít trên cao mặt đường. Bên dưới, người người xám xịt trong mưa.

IMGP0054

Donostia-San Sebastian cũng mưa, cũng xám, nhà cũng cao, vàng, cũng nâu, cũng khói, nhưng kiểu cấu trúc lâu đời. Có những ngôi nhà có âm hưởng Pháp hoa mĩ, có những ngôi nhà lại thật giản đơn mà bề thế. Nhà cao, nối nhà cao, những con đường rộng dài, quy hoạch ngăn nắp, sạch sẽ trồng nhiều hoa anh đào hồng nhạt, mộc lan tím đỏ, hay hoa trà rực rỡ. Tổng quan thành phố cho thấy sự sung túc, giàu có hơn hẳn những hàng xóm xung quanh. Ngày xưa đây chỉ là một làng chài bé nhỏ, nhưng vua và hoàng hậu TBN đã quyết định biến nó thành đô thị văn hóa và ăn chơi. Điều đó giải thích cho sự rực rỡ ánh đèn ban đêm trong thành phố và ngoài bờ biển, sự nhộn nhịp của các quán bar trong phố cổ, những nhà hàng Michellin đắt tiền (ở đây có số lượng nhà hàng Michellin nhiều nhất thế giới) và sự sầm uất những cửa hàng cửa hiệu thời trang gần nhà thờ lớn. Các mặt hàng đa dạng, bởi có nhiều nhãn hiệu riêng, đẹp mắt và xắt ra miếng. Khó tin được vùng đất này thuộc về TBN đang suy thoái, khánh khiệt, tới công chúa còn bị vòng lao tù vì trốn thuế. Xứ Basque quả là khác thường.

IMGP0074 IMGP0078

Đêm đầu ở San Sebastian, trời mưa yếu ớt, con người vẫn đông nườm nượp trong phố cổ dù là ngày trong tuần. Các quán bar từ 7h đã đầy đặc pintxo màu sắc trên quầy. Pintxo, còn gọi là pincho hay tapas, thường được làm từ mẩu bánh mì baguette, bên trên có phủ những thứ thịt nguội hoặc tôm trứng, với nhiều cách làm, trang trí cầu kì công phu. Quán bar nào cũng dày đặc người đứng xung quanh quầy. Họ uống bia, rượu, trò chuyện và ăn pintxo. Rất khó để chọn lựa một quán cho mình, bởi mỗi quán sẽ có mỗi loại riêng, là niềm tự hào của họ. Chúng tôi vào một quán pinxto nhỏ xíu, ngay đầu đường, bởi cái menu tràn ngập chữ, hứa hẹn sẽ có nhiều món phong phú. Bên trong, người đàn ông hiền lành đang chạy xuôi ngược lấy đồ, mấy người đàn bà từ trong bếp mang ra các loại mới. Hội các bác nữ hưu trí đang túm tụm ăn uống, buôn chuyện rôm rả. Quán chỉ có 1 quầy bar dễ tới vài chục loại pintxo và một bức tường có bàn để người ăn có thể đặt đồ. Trong cái không gian chật hẹp đó, tuyệt nhiên không có bàn ghế gì, tất cả đều đứng trong mãn nguyện. Tôi sà vào chọn vài loại pintxo lạnh có thể ăn ngay, còn chồng thì gọi vài loại pinxto cần hâm nóng. Bác bán hàng không biết tiếng anh, nghe bập bõm tiếng pháp, cố làm mọi cách giải thích cho khách. Sau một hồi đánh vật với nhau thì hai bên cũng thấu hiểu. Tôi hí hửng bê ra những đĩa rực rỡ.

Miếng pintxo đầu tiên có một lớp chân nấm nâu, bên trên là sốt maynonaise trộn trứng, rồi phủ bởi lớp cá hồi xông khói hồng hồng. Đúng là cả một nghệ thuật, cá hồi dai, mằm mặn, sốt ngậy, trứng mịn, nấm dai, ngòn ngọt, và bánh mì giòn. Tôi mê tơi. Có món pintxo có thịt khô Jabugo ngọt, dai và mỏng như tờ giấy cũng hấp dẫn, bởi khi làm nóng lên miếng thịt trong suốt thấy cả thớ và đường vân. Món pintxo tôm thì không có bánh mì mà tôm bóc vỏ, xiên vào que, nướng trên bàn nướng, sau đó rắc ít hành phi băm nhỏ, con tôm hồng hồng, ăn sần sật, thơm nức mũi. Món mực chiên còn gọi là Chipirion a la plancha thì nướng nguyên con mực nhỏ, sau đó đặt trong đĩa rưới dầu olive, chưa được lòng bạn chồng lắm, dù nó vẫn thơm lừng hơn món bạch tuộc. Cả cái món cật lợn xiên, chiên lên cũng không phải là món khoái khẩu của cả 2. Mỗi món pintxo ở đấy giá từ 3-4e, mà ăn, ăn nữa, ăn mãi, một hồi quay lại đã mất một đống tiền. Chỉ có rượu txakoli là rẻ, 1,5e 1ly, hàng nào cũng vậy. Tôi uống nước khoáng nên chẳng biết tả mùi vị rượu  này thế nào, chỉ thấy chồng bảo ¨Được¨.

Phố đêm, đèn đường vàng, mưa hiu hắt. Những người già đứng chật quán bar, những quán bar treo chật đùi bò. Lũ trẻ đứng chìa ra ngoài đường, ai cũng bia rượu giòn giã. Nhạc vang lên không nhiều. Các quán kem vẫn còn mở cửa. Các cửa hiệu thì đóng dần. Mưa đã hết, gió thổi té tát từ biển vào. Bãi biển ở San Sebastian thật dài và hẹp. Sóng đánh ầm ầm, dữ dội, thảo nào đây là nơi để người ta lướt sóng. Cát ở đây mịn màng, mềm mại, nhưng không nhiều như ở những bãi Việt Nam. Cát nâu vàng, nước thì không xanh sẫm như Địa Trung Hải mà xanh lá cây nhàn nhạt, khiến anh chồng nghĩ ngay tới biển quê. Đường dọc bờ biển sáng rực, lát đá sạch đẹp, người ta cho chó đi dạo trong buổi tối mát lành sau mưa.

Mưa đeo đuổi từ ngày này qua ngày khác. Sáng hôm sau tỉnh dậy, trời có mưa, nhìn đã chán, chỉ muốn nằm nhà. Vì lừng khừng dậy muộn cộng với việc nhâm nhi bữa sáng bánh ngọt và socola nóng siêu đặc mà hai bạn đã bị lỡ tới 2 chuyến tàu. Bữa trưa phải hoàn thành vội trong quán bar Iruna cạnh nhà ga. Ở đây họ phục vụ pintxo từ 9h sáng. Sáng mà pintxo cũng đa dạng từ thịt cho tới hải sản. Pintxo ở đây rẻ vô cùng, 2.5e 1 suất mà tới 4 miếng bánh mì kèm thịt xông khói jabugo hoặc 1 đĩa 2 lát cá bacalau, trong khi ở nơi khác Pintxo chỉ có nghĩa là 1 miếng bánh mì mà thôi. Có lẽ vì 2 đĩa pintxo ngon lành ấy mà chuyến đi Zumaia ngày hôm đó cũng thấy có chút phấn khích.

IMGP0055

IMGP0089 IMGP0092 IMGP0264 IMGP0265

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s