Sáng ngày đi Zumaia trời mưa âm ỉ, đi biển vào ngày mưa thật khiến người ta dễ nản lòng. Tàu dập dềnh qua những ngôi nhà xám khói trong ngày trời đất xám xịt. Cảm giác như mình đang sống trong một thế giới xám bồng bềnh, không cứng nhắc mà mong manh. Zumaia quả thực là một cái làng chân chất. Làng chẳng có gì đặc biệt, ngoài vài ngôi nhà cổ xung quanh nhà thờ chính, còn lại toàn là nhà cao tầng mới xây dựng cách đây chừng vài chục năm, hổ lốn và xấu xí. Hàng quán ở đây cũng không có nhiều, mà đặc biệt cửa hàng cứ 1h chiều là đóng cửa nghỉ trưa, thích thì 3h mở lại, có nhiều hàng tận 5h. Không hiểu dân xứ này họ sống thế nào với kiểu làm ăn lười nhác và hưởng thụ như thế. Cửa hàng thì đóng mà tiệm cafe thì luôn đông. Không có những cửa hàng bán đồ lưu niệm hay những tiệm ăn hào nhoáng. Ngôi làng này thật sự khác xa Donostia, phải cách tới 40 năm phát triển (hoặc hơn thế) trong khi về mặt địa lý cách có 40ph đi tàu. Tôi đã kì vọng nó nhỏ xinh, đáng yêu như một ngôi làng chài ở Cinque Terre nhưng hóa ra nó chẳng được phố thị nhưng cũng không giản dị đáng yêu mà đơn sơ, thơ lơ, tội nghiệp.

 IMGP0113

Zumaia không phải là không có tiếng, bởi cùng với 2 ngôi làng nữa, chúng cùng chia nhau đường bờ biển kì vĩ – một kì quan thiên nhiên thế giới. Ở đây, dọc bờ biển đá tạo dựng một hình thái khác lạ, gọi là Flysch. Núi tạo từ những lớp đá mảnh chứ không phải từ những khối đá. Nếu cắt dọc, nhìn như ruộng bậc thang, tầng tầng lớp lớp với màu sắc biến chuyển từ xám, xám đậm tới nâu, nâu tối. Nếu nhìn lát cắt dọc thì lại có cảm giác như hàng ngàn bánh răng cưa chập vào nhau của một động cơ phức tạp lắm. Các bánh răng đang chạy cọt kẹt, đồng bộ, để cho một cỗ xe thời gian tiến lên. Và cỗ xe thời gian ấy có lẽ đã chạy được hơn 100 triệu năm rồi. So với những dãy núi ấy, con người thật bé nhỏ cả về hình hài và đời sống. Sự già cỗi của núi đang được phô diễn ra bởi nước biển. Nước biển lấn vào ngày một nhiều, biến những ngọn núi to cao ấy thành  những mạch đá dài chạy dọc bờ biển. Những mạch dài chạy từ chân núi, băng qua cát, chìm vào lòng nước, giống như rễ của cây si đang len lỏi. Với bờ biển dài 8km chạy những mạch đá này, xứ Basque tạo cho mình một nét bí ẩn thiên nhiên mà chẳng nơi nào cũng có được.

Khi tôi tới bờ biển thì trời cũng vừa tạnh. Gió thổi mạnh mẽ vào các mạch đá. Sóng to, nhảy cuộn lên, tung bọt trắng xóa, òa vào giữa những kẽ đá dọc bờ, giống như bong bóng xà phòng vậy. Trời biển lúc này như được cấu thành từ hàng triệu hạt nước nhỏ li ti xám trắng. Cuộc sống như bay ngược lại thời nguyên thủy, khi các sự sống còn hình thành trong lòng nước từ các vi tảo. Tất cả đều bơi trong biển nước hài hòa. Thế rồi cuộc sống di dần lên bờ và cây cối thi nhau mọc. Trên đầu các ngọn núi lúc này là những thảm cỏ xanh. Mưa xuân đang mang màu sắc mới cho vùng đất. Nhà thờ nhỏ nàm trên cao, gió ùa vào, không chỉ lạnh lẽo mà con như muốn đánh bật người ta xuống khơi. Ngọn hải đăng ở xa, đã bị che lấp dễ dàng bởi hơi nước ẩm ướt. Chẳng thấy có du khách nào ở Zumaia, đến con người cũng vậy, họ như trốn hết trong các quán cafe.

IMGP0142 IMGP0212 IMGP0227

Zumaia

Trên cái brochure về ngôi làng này, họ kể về những chuyến đi thăm bãi biển đá, những chuyến theo tàu ra xa và cả những con cá nguyên con nướng trên than hồng. Vì cái hình ảnh bắt mắt của con cá nằm trong rọ sắt trên than ấm nóng quá ngon mắt ấy mà 2 đứa quyết tìm được nơi để thưởng thức, và điều đó dẫn tới ngôi làng Getaria bé nhỏ, có thể đi bus 40 phút từ San Sebastian Donostia hoặc chỉ 10-15 từ Zumaia. Nhưng trong cái hôm trời gió lạnh thất thểu ấy thì cả hai chẳng làm gì được ngoài việc trở về mái nhà AirBnB, đợi tạnh mưa để tiếp tục khám phá ẩm thực Donostia. Phải nói đêm đó hên vô cùng khi tìm được một quán rất hay ho tên là La Cepa.

Quán ấm áp, đèn vàng, các bàn ăn có trang trí các loại hạt khô, quầy bar vô số pintxo đặc sắc, cùng hàng chục cái đùi jabugo lủng lẳng. Tiếp viên quán vô cùng dễ thương, cứ lăng xăng giúp đỡ dù không nói tiếng anh. Vì bị dặn đi dặn lại phải ăn đặc sản xứ này là con mực nấu trong mực của nó (Chipirion tinta) nên 2 bạn quyết phải ăn cho được. Mà món đó ngon thật, mực thớ dai, sợi như thịt gà, nằm trong hỗn hợp mực đen ngòn ngọt ăn cùng cơm, thật là mê ly. Chồng làm thêm ly txakoli ấm áp thì lại càng mê mẩn món này. Tất nhiên, pintxo là một phần không thể thiếu. Pintxo que ớt ngấm chua cay với olive ra râu bạch tuộc gây ấn tượng đáng nhớ bên cạnh các loại trét bánh mì khác. Thêm đĩa thịt jabugo được làm nóng trong suốt, ăn ngọt dai lại càng làm cho ấn tượng về đồ khô xứ Basque thêm tốt đẹp. Kết thúc buổi tối bằng cái kem vị sữa chua từ quán Venezia thì thật hoàn hảo, kệ cả việc trời vẫn mưa tới tấp. À nó hoàn hảo một phần vì những bài hát hay của ban Street messages trio gồm 3 cụ già trẻ trung trong khu chợ. Ở dưới các cụ già khác nhảy theo, có 2 cụ bà khoe rằng mình ở Canada sang, đang đi du lịch 3 tháng châu âu. Họ thật trẻ trung sôi động, khiến người khác phải ghen tị.

Vì cái sự ăn chơi của các cụ mà sáng hôm sau tỉnh dậy, vợ chồng quyết phải tìm cho ra Getaria. Sáng nay trời nắng đẹp. Bãi biển của Donostia thể hiện nguyên sự quyến rũ của nó, khiến mùa hè du khách phải đổ về ầm ầm: bãi cát dài, sóng lớn, mềm mãi một bên thành phố. Buổi sáng Donostia ấy làm tâm hồn ai cũng trở nên vui vẻ, sống động, có lẽ chỉ bởi chút nắng trên mặt biển xanh lá. Thêm vào đó là cái đẹp nhỏ xinh của những ngôi nhà, thành cổ và mùi cá tươi tao từ những thuyền mới về từ đêm ở Getaria làm người ta thêm hứng khởi. Những thuyền lớn, nhiều đèn, các thủy thủ da đen đang thả neo, mang lên những thùng cá con xanh tươi. Trên bờ người đàn bà già ngồi khâu lại tấm lưới. Hải âu bay rợp trời đợi cá thừa. Thuyền chen chúc trong hải cảng nhỏ. Những ô tô tìm tới mua con cá tươi trong ngày.  Mùi biển, mùi cá, mùi cuộc sống làng chài làm tôi thích thú còn chồng thì nhớ quê. Có lẽ ai cũng mê biển.

IMGP0352 SIMGP0354

San Sebastian Donostia

IMGP0406 IMGP0400 IMGP0396 IMGP0354

Getaria

Quán ăn được recommend bởi Michellin ngay cạnh nhà thờ có tên Iribar đã đốt than hồng rực trước cửa. Trên bếp than là mấy cái rọ sắt để cho cá mực vào. Nó làm tôi nhớ lũ sardine nướng than ở Porto đã làm tôi và Giang điên đảo thế nào. Trời có vẻ muốn mưa lại. Bếp than hồng vẫn cháy rừng rực, thơm thơm, ấm nóng. Như đêm đông, bạn vớ được hàng ngô nướng trước ngõ thì khó mà không sà vào. Hai đứa vào ngay, quyết chí một phen hết tiền cho hải sản. Mấy con mực con (Chipirion) nướng thơm rưới olive của tôi tươi rói, ngọt lịm ăn đứt món bạch tuộc (pulpa) nướng sốt paprika mật ong của anh chồng háu đói. Anh háu đói đến mức ăn xong món bạch tuộc thì vẫn chưa đã cơn khát biển cả, phải gọi một con cá Monkfish xấu xí, mắt lồi, da xù xì, ngang bè như quái vật, nặng cả cân, nướng mọi. Con cá nhìn xấu mà thịt trắng tinh, dòn dai, với cái da cũng dai dòn, ăn ngon nhưng thiếu vị ngầy ngậy như thứ cá sardine rẻ tiền có thể mang lại. Hai đứa ăn no ễnh bụng vẫn phải cố nhét thêm ít kem tươi mềm mại làm từ sữa cừu rưới sốt rượu txakoli đặc sản. Qủa là đắt xắt ra miếng ngon.

  IMGP0428IMGP0423  IMGP0422IMGP0434

Phi bus tới một làng chài, chỉ để ngửi mùi cá tanh, ăn thịt cá tươi, sống không khí làng chài, thế thôi. Thế là đủ thấy một ngày thật đẹp, cho dù tối đó thất vọng tràn trề mấy món pintxo độc đáo của quán Zukero nổi tiếng (nổi vì tạo hình pintxo khác lạ đẹp mắt và đắt tiền). Một cô gái xinh đẹp khi bỏ son phấn tự nhiên làm người ta chán ngán. Quán đó đồ ăn dở và cung cách phục vụ cũng vậy. Món pintxo thì thua xa thứ pintxo rẻ tiền ở Biarritz mà chúng tôi ghé vào ngày hôm sau. Quán bar vui nhộn ấy bán pintxo giá chỉ 1 -2e, mà có đủ loại tư cá hồi xông khói, thịt jabugo, tới mấy cốc súp nhỏ bí ngô. Thật kì lạ vì Pháp luôn đắt đỏ hơn TBN vậy mà riêng cái món nhậu này lại rẻ hơn (nhưng cũng kém phong phú hơn chút). Món mực nướng (Chipirion a la plancha) cũng rẻ rề, 1 đĩa chỉ 7e mà thơm tới tận góc phố. Biarritz còn cho tôi thưởng thức thêm món bò nướng nổi tiếng, bên ngoài nướng cháy, bên trong mềm mại của những nhà hàng luôn đông khách.

IMGP0446

IMGP0451 IMGP0450 IMGP0452 MónIMGP0454

Pintxo đẹp mắt ở Zukero

Biarritz còn có nhiều hơn thế nữa. Thành phố rộng lớn này với những đại lộ lớn, chiều chiều ghế tràn ra từ những quán bar. Cuộc sống về đêm ở gần khu Halles và đường Gambetta náo nhiệt. Giới trẻ đứng đông bên ngoài, uống bia rượu và thưởng thức pintxo. Bánh gateau xứ Basque nhân kem, cherry hoặc mơ ngọt ngào. Bờ biển dài nhiều cát, sóng mạnh mẽ, người ta thi nhau lướt vát dưới cái lạnh căm căm. Những điểm ngắm từ trên cao cho người ta cái nhìn rộng ra biển khơi, thấy rõ những khối đá nhấp nhô gần bờ biển. Những khối đá làm tôi nghĩ tới con cá sấu quay đầu, hay con cá voi mắc cạn. Có khi nào về đêm, chúng trỗi dậy, thành quái vật biển khơi, hoặc chúng đợi bài hát của chú Selkie bé nhỏ để thoát xác, trở về cõi thần tiên, như bộ phim hoạt hình tuyệt hay Songs of the sea. Đi qua cây cầu ra mỏm đá ngoài biển, nắng lên rực rỡ như mùa hè, ở đó có thể nhìn rõ từng đoàn người lướt sóng, đang cố bơi ngược ra, hoặc đang cố nhảy đầu những con sóng lớn. Những mỏm đá lớn màu nâu nằm rải rác trên bờ biển Biarritz tạo sự khác lạ cho nó, giống như vùng miền nam của Bồ Đào Nha, còn nếu đá thành màu trắng sẽ hao hao Etretat của Pháp.

IMGP0529 IMGP0525 IMGP0516 IMGP0504

Biarritz

Biarritz thật kì lạ, cứ sáng mưa, càng tối càng nắng mạnh mẽ. Nắng như mùa hè rực cháy, khiến người ta không tin đã từng có những đám mây ngự trị trên trời. Lúc vừa tới chạy xuống biển, gió còn lùa cho xanh mặt mà sau 4h chiều thì áo ấm, mũ len phải cởi hết. Đi thong dong từ bãi cát này sang bãi cát kia, biển lấp lánh óng ánh như vẩy cá bạc. Tới bãi dài nhất thì lóa mắt, bởi xa xa bụi nước tung xóa mờ cả đường chân trời hay giao cách giữa cát và biển. Mắt tự nhiên mông lung không biết là mình đang nhìn thấy gì, trời hay biển. Trên những bãi cát ấy là các công viên đã xanh mướt và hoa vàng rực rỡ. Công viên theo kiểu bậc thang, nhiều tầng nhiều ghế, và trên cùng là khu trung tâm thành phố đầy người, xe và gió lộng.

Xứ Basque thật không làm người ta thất vọng về sự ăn chơi và không khí vui tươi của nó. Dù ở Pháp hay Tây Ban Nha, sự ngự trị của biển, đồi và pintxo vẫn luôn có. Ngôn ngữ không còn quan trọng ở đây, bạn nói tiếng Pháp, TBN hay xứ Basque, hay chẳng nói gì cũng được, chỉ cần sắm cho mình một tinh thần ăn chơi tới bến  và lăn xả hết mình vào nó. Thế thôi.

One thought on “Xứ Basque – biển, đồi, và pintxo (P2)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s