Cách đây 2 tháng thằng em trai của tôi lên đường qua Đức học master. Khi chia tay, chồng tôi hẹn với thằng em vợ “Hẹn gặp ở Berlin nhé”, rồi nào là “Berlin phải đi chứ”, “Đi xem nước Đức thế nào”. Chỉ vì có thời rảnh rỗi, ảnh ham hố học tí tiếng Đức rồi mơ về 1 nước Đức khổng lồ nên cứ ham hố muốn đi. Đôi lần ảnh với thằng em hỏi tôi “Sao đi đủ nước rồi mà Berlin lại không đi”. Tôi bảo tôi có định kiến về nước Đức thô kệch, xe tăng bọc thép nên không khoái đi lắm. Tôi đã trì hoãn bao nhiêu lần để không đặt chân tới cái thủ đô xám xịt ấy thế mà lần này vì chồng vì em thì cũng quyết một phen.

Thế nhưng tới tận ngày đi, tôi vẫn tự hỏi có nên đi hay không. Lòng giờ không chỉ luẩn quẩn việc Berlin ủ dột thế nào mà còn việc liệu con có trụ được cái lạnh phương Bắc không? Thậm chí buổi chiểu ngày hôm trước tôi còn buồn tới phát khóc vì nghĩ liệu mình có quá ích kỉ với con. Con mới 6 tháng mà đã bắt con lăn lóc trên những con đường. Chồng liền an ủi “Thôi, tới nước này thì phải đi thôi”. Cả hai chúng tôi cùng nhìn nhau nghi ngại. Đôi mắt ám màu lo lắng vì một hành trình mệt mỏi được nhìn thấy trước. Lucie thì vẫn chẳng biết gì, em vẫn vui cười, ti và ngủ rất ngoan trong 1.5h  máy bay.

Thành phố của anh chàng Ampelmann chào đón em với khí hậu ấm áp bất ngờ. Dù trời có hơi xám, hơi mưa, nhưng nhiệt độ còn cao hơn ở Paris nữa. Sau khi bị choáng ngợp với cái thang máy to như phòng khách ở sân bay Tegel, xe bus vào thành phố cứ 5ph 1 chuyến, những chung cư xấu thô kệch khắp nơi, cây trơ trụ lá, sự náo nhiệt của người trên đường, thì cả 3 cũng đã tới được nơi trọ. Lucie đã ngủ ngon lành trên xe bus và giờ thì chúng tôi phải đi kiếm thức ăn cho em và ba mẹ em. Lúc vừa xuống bus tôi đã tia thấy tiệm Curry 360 trước Zoologist garden station với cả dãy dài người xếp hàng. Mũi thơm hấp dẫn lôi chúng tôi vào, chỉ 5 phút sau, cũng giống như cả chục người Đức đang nhộn nhạo xung quanh, mỗi đứa đứng chén một suất xúc xích curry với khoai tây chiên và cocacola. Lucie được ba địu trước ngực, vừa lấy tay với đĩa xúc xích vừa măm măm mới carot trắng. Lần đầu được ăn đồ Hipp em rất vui vẻ và hợp tác. Thậm chí em còn hào hứng nhìn ngó các gian hàng đồ chơi, cây thông noel, và những gian đồ ăn màu sắc khi chúng tôi ghé vào một chợ Noel gần đó.

DSCF3557

Chợ Noel này được trang hoàng rất nhiều cây thông lấp lánh, các gian hàng đều bằng gỗ cà có mái che đàng hoàng như những ngôi nhà nhỏ, tạo cảm giác rất thân thiện, chứ không thương mại như ở Paris. Chợ Noel ở Đức khác ở Pháp là không có mùi vin chaud thơm lừng, mà thay vào đó là mùi xúc xích nướng và khoai tây chiên ở khắp nơi. Anh chàng bán khoai tây còn dễ thương mời tôi thử vị trước khi mua. Chúng tôi chọn vị hành rồi nhâm nhi dạo quanh khắp các gian hàng. Lucie lúc này đã nghiêng đầu sang ngủ ngon lành. Ở đây chủ yếu là bán đồ ăn, hạt hẻ nướng, bánh khoai tây rán, langos, kebab cá hồi, hay những chảo nấm to đùng nghi ngút khói. Tất cả đều làm tôi tò mò muốn thử. Tối hôm sau tôi đã quay lại và thỏa mãn bản thân khi lót dạ với bánh langos và bữa tối là hot dog xúc xích ớt siêu cay cùng một hũ nấm thơm mềm. Langos là một loại bánh chiên phồng, như bánh tiêu nhưng lại được phủ lên ít sốt chua, cải bắp chua, phô mai và salami hoặc thịt nguội tùy chọn.  Khi ăn có thể rắc tiêu hoặc tabacos chua cay. Món này ăn vừa lạ miệng vừa gợi nhớ vị bánh rán quê nhà. Tôi thích nó hơn là thứ thức uống Hot angel làm từ trứng đánh với rượu nóng. Hot angel vừa ngọt vừa nặng cồn nên uống rất nhanh nóng người và quay cuồng đầu óc. Khi bị lạnh ở Postdom, tôi đã uống Hot angel theo lời gợi ý của người đứng cạnh. Kết quả là tôi bị mòng mòng 1 lúc và dạ dày thì kêu gào liên tục.

DSCF3411

2 ngày liên tục ở Berlin, chúng tôi bám dính lấy quán curry 36 – thứ đại diện cho thành phố hết sức công nghiệp. Mặc dù đồ ăn nhanh ở Berlin ở khắp nơi, nhưng không hiểu sao chồng tôi cứ mê mệt thứ xúc xích ở đây. Đến tận khi em trai tôi bảo: anh tới canteen trường em mà ăn, y chang mà giá 1 nửa thì chồng tôi mới từ bỏ hẳn. Chúng tôi đi vào nhà hàng ồn ào ầm ĩ tên Hofbrau để uống bia đen và thử món chân giò trứ danh. Hofbrau ầm ĩ tới mức tôi tưởng như đi vào quán nhậu VN. Hàng trăm bàn ăn lớn, hàng trăm khách nói chuyện huyên náo, trong tiếng nhạc rộn ràng của ban nhạc trên sân khấu, các em phục vụ mặc đồ truyền thống với áo bó ngực, người ra người vào tấp nập, thật lý tưởng để đánh bạt tiếng kêu gào của Lucie. Thế mà em lại chẳng kêu la gì, em rất ngoan, ăn ngon lành hũ thức ăn của mình rồi còn đòi gặm bánh mì của mẹ và với cốc bia của ba. Chất Đức hiện lên rõ nét ở đây, ở Pháp có lẽ chẳng bao giờ kiếm nổi một nhà hàng rộn rạo như vậy.

DSCF4051 DSCF4069

Cảm giác về một nước Đức công nghiệp, vội vã, ồn ào, to lớn, khuếch trương, xe tăng bọc thép thực sự được minh chứng bởi vỉa hè lớn, đường to, thức ăn nhanh và con người vạm vỡ. Thật buồn khi phải nói tôi thích sự nhẹ nhàng bay bổng của nước Pháp hơn. Cổng Brandenburg nổi tiếng không diễm lệ như Khải Hoàn Môn. Tòa nhà chính phủ với mái vòm kính Reichstag được thiết kế mới bởi Norman Forster với khái niệm tạo kết nối mới cũ và tạo hình con phượng hoàng đốt cháy mình hồi sinh cũng không làm tôi choáng ngợp được. Bức tường Berlin được tô vẽ bởi muôn ngàn nghệ sĩ cũng chỉ khiến tôi à ô đôi chút bởi vài bức vẽ ấn tượng, cũng giống như Peace Wall ở Belfast. Có lẽ cái bóng quá lớn của lịch sử đã lấn át sự hiện diện nhỏ nhoi của bức tường trong hiện tại. Sự thất vọng có lẽ đến một phần bởi sự heo hút lạnh lẽo khi chúng tôi tới đó và Lucie thì khóc quấy không ưng ý.

DSCF3602 DSCF3674 DSCF3678

Thứ duy nhất khiến tôi có lại cảm tình với Berlin là người Do Thái. Câu chuyện bi thảm của họ làm cả thế giới xót thương. Họ đẹp, họ giỏi, họ chịu nhiều đau khổ. Jewish Holocaust memorial với sự sắp xếp của hơn 2000 khối bê tông cao thấp trên nền đất nhấp nhô là cái nghĩa địa giả cho những cái chết tang thương của một thời kì ai cũng muốn quên. Thằng em tôi giải thích về ông KTS Peter Eisenman và sự sáng tạo của ông ấy về các mô hình kiến trúc. Lại một ông trùm có tầm ảnh hưởng tới toàn ngành. Chúng tôi đi vào đó như vào mê cung. Chúng tôi lạc giữa rừng hình khối để cảm nhận được sự lạc lối của người Do Thái. Họ lạc lối trong xã hội Đức, mãi vẫn không tìm cho mình được chốn nương thân. Đó cũng là ý tưởng của Daniel Libeskind khi cho xây dựng các bậc cầu thang siêu dài ở đường Continuity ở Bảo tàng Do Thái.

DSCF3916 DSCF3584

Con đường tới với quê hương của người Do Thái sao mà nhọc nhằn quá. Chúng tôi leo tới mệt mỏi mới đi hết được Axes of Continuity. Ở con đường này có các phòng trưng bày cuộc sống thường nhật, những con người nổi tiếng, những câu chuyện gia đình, sự lấn trốn hay bi kịch thảm sát của người Do Thái. Thế nhưng chúng tôi không có nhiều thời gian để xem hết, để xem hết chắc phải mất cả ngày. Chúng tôi chỉ bị ấn tương mạnh bởi căn phòng Void, một căn phòng trống trơn không có gì cả, thể hiện sự vắng mặt của người Do Thái trong xã hội Đức. Ở cuối căn phòng là một căn phòng nhỏ- The Voids, có trần thật cao, dưới sàn là muôn ngàn khuôn mặt được đúc bằng sắt, khi người ta đi lên sẽ phát ra những tiếng kêu thét lanh lảnh. Sự kêu than của người Do Thái hiện hữu trong từng bước chân người thường. Đó quả là một ý tưởng đơn giản mà lay động. Tôi nghe thấy tiếng kêu khóc ấy thấm tận tâm can.

DSCF4135

Một căn phòng khác ở cuối Axes of Holocaust cũng làm tôi ghê rợn. Đó là một căn phòng kín bưng, trần cao thật cao, chỉ có bóng tối bao trùm. Khi vào đó bạn không thể thấy gì hết ngoài nỗi sợ. Chồng tôi bảo đó là lòa hỏa thiêu. Những người Do Thái xếp hàng dài, không sức sống, họ từ từ đi vào phòng, từng người từng người, và khói bay lên. Tôi rùng mình ớn lạnh. Ở cuối Axes of Exile, một khu rừng được dựng lên bởi các khối bê tông và olive trồng trên đỉnh khối mang lại chút hi vọng cho họ, cho tôi. Người Do Thái luôn sống với những hi vọng nhỏ nhoi, y như những tia nắng le lói từ những khe cửa của bảo tàng. Cái bảo tàng với hình thù zic zac kì quái cư  ngụ quá nhiều ẩn ý. Bạn có thể biết, có thể không, nhưng bạn chắc chắn cảm nhận được rõ ràng nỗi thống khổ của người Do Thái khi bước chân vào đó.

Berlin, có lẽ tôi sẽ không bao giờ quay lại, mặc dù mấy ngày ở đó rất vui vì gặp được em và bạn. Nhưng có quá nhiều đau thương trong quá khứ và thất vọng ở hiện tại, tôi không thấm hết được.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s