alice-munro-graphic-584

Lần đầu tôi đọc Alice Munro là khi được anh chồng tặng nhân dịp 8/3 và vì sao anh mua Alice Munro, đó là vì bà mới được Nobel văn chương. Anh review trên Amazon và quyết định mua Dear Life bởi thấy nhiều sao nhất. Khi đó Alice Munro còn chưa được xuất bản ở VN và tôi, mỗi lần đọc Dear Life trên tàu lại nghĩ “Mình phải dịch cuốn này mới được”. Thế nhưng tất cả những gì tôi làm là viết 1 blog nho nhỏ “Những cô gái nhiều giấc mơ và những chàng trai thích mèo”. Đấy thậm chí tôi còn gộp cả Murakami, người đã bị Alice đánh bật trong cuộc đua dành mề đay vào entry

https://apanong.wordpress.com/2014/02/07/nhung-co-gai-nhieu-giac-mo-va-nhung-chang-trai-thich-meo/

Đã 3 năm từ ngày đó, Alice Munro giờ có thể tìm thấy ở mọi cửa hàng sách, “Cuộc đời yêu dấu”, “Trốn chạy”, “Ghét, thương, yêu, cưới”. Mỗi lần đọc Alice Munro tôi không còn nghĩ tới việc dịch, mà nghĩ tới việc viết, phải viết, thật nhiều, thật đơn giản nhưng tinh tế như bà. Anh chồng nói, khó lắm em ơi, bởi người ta phải sống thật tinh tế cái đã. Alice Munro hẳn là một người như thế, người mà chỉ cần 1 chuyện nhỏ xíu cũng có thể biến thành 1 tác phẩm tròn đầy bởi các tình tiết ý nhị, những kết nối tinh vi, những đường dây mới mẻ, và hơn hết là cách chuyển đổi tâm lý khó đoán thú vị. Truyện của Alice Munro không kì thú, không giật gân, không lên gân, cũng không quá phức tạp, một sự giản dị khó đạt được, gần như việc ngồi thiền vậy. Chỉ là ngồi không, không nghĩ gì cả, không làm gì cả, mà khó thật khó để thực hiện. Đúng thế, một sự tinh tế mộc mạc như ngồi thiền.

Cái tôi mê nhất của Alice Munro chắc vẫn là những cách nghĩ khác người của nhân vật. Một cô gái học khảo cổ với đủ thứ bằng cấp, học vị lại luôn xấu hổ về bản thân, điều cô tự hào duy nhất là đứa con hoang. Cô mắt sáng lấp lánh, nụ cười tươi rói, hạnh phúc rạng rỡ khi nói rằng “bố của đứa bé không phải là chồng tôi”, khi đó cô thấy vị thế của mình cao hơn hẳn, và người bạn học của cô dường như nhìn cô với ánh mắt khác, đầy tôn trọng, và đâu đó có sự tiếc nuối rằng mình đã bỏ lỡ qua 1 cô gái hấp dẫn lúc nào vậy nhỉ.

Trong một chuyện khác, người đàn bà có ông chồng vừa mất, cả câu chuyện nói về cuộc đời của ông chồng, đến cuối truyện người ta mới phát hiện ra mối thân tình nho nhỏ của bà vợ với người đàn ông làm dịch vụ hỏa táng. Cái hay là khi chồng bà mất, mối tình thân cũng tan vỡ, bởi cả 2 con người đó được định nghĩa bằng 2 cuộc hôn nhân, khi một cuộc hôn nhân biến mất, con người đó cũng biến mất, và mối quan hệ này cũng tự nhiên chẳng còn. Trong Cột và dầm, người vợ nghĩ về điều to lớn nào mình chấp nhận đánh đổi lấy sự an toàn của người chị họ, cô nghĩ ngay không phải là những đứa bé, có thể là chồng, à không, không thể là chồng, không phải vì cô quá yêu anh mà vì cô yêu quá ít, quá ít để coi là một điều to lớn để hi sinh. Và dĩ nhiên còn thật những suy nghĩ, cảm xúc, tâm trạng đặc sắc, khó ngờ tới khác mà phải đọc mới thấu hiểu.

Cả 3 cuốn sách của Alice Munro, cuộc sống của những người phụ nữ thật mệt. Họ là người mẹ cố chạy khỏi hôn nhân, người con chạy khỏi cha mẹ, hay những người tình chạy trốn. Họ bỏ chạy khỏi cuộc sống thường ngày của mình. Tất cả đều bỏ chạy, một vài cuộc tẩu thoát thành công,  một vài không thành, chỉ dừng lại ở  cuộc chạy nhỏ trong tâm trí,  cuộc trốn thoát vài phút trong căn phòng nhỏ, cuộc chạy phiêu lưu tình ái vài giờ, một cuộc chạy trốn khóc lóc tìm về. Họ trở về và thỏa hiệp.

Trong  Trốn chạy, cái kết mở với cô gái và cái đầu lâu con dê thật ám ảnh, một hình ảnh ẩn dụ về sự thỏa hiệp. Cô chấp nhận cuộc sống ít quan tâm để không phải rơi vào sự lạc lõng ở chốn xa lạ và hơn hết là còn sống. Trong Cột và dầm, người phụ nữ sau bao đắn đo đã đi tới thỏa hiệp, để người chị còn sống, cô sẽ tiếp tục cuộc sống tẻ nhạt hiện tai của mình, tại sao chứ, tại vì đó đã là một sự trừng phạt to lớn và kinh khủng nhất. Trong Cầu phao, người phụ nữ lại thỏa hiệp với cái chết cận kề bởi nụ hôn với cậu trai trẻ lần đầu gặp, hay có chuyện khác, người phụ nữ thỏa hiệp sống cả đời với người chồng của mình, bằng việc yêu vội một ông bác sĩ trong vài giờ. Cứ thế những cuộc thỏa hiệp diễn ra để ngăn cản sự trốn chạy.

Trong cuộc sống, chắc ai cũng từng muốn trốn chạy khỏi những nơi trú của mình. Nơi trú đó có thể là gia đình, mà có khi là chính bản ngã nhiều ưu tư. Cứ tưởng nơi trú là chắc chắn nhất, gắn bó nhất, vậy mà nhiều khi lại là nơi lung lay đến khổ sở, khiến ta mơ hồ và nghi ngờ về bản thân mình. Những cuộc trốn chạy vì thế mà diễn ra để tìm lại chính con người. Vậy nhưng, giữa những cuộc trốn chạy luôn có những thỏa hiệp đứng chờ  và nó thành công.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s