sympathize001

1/4- ngày cả thế giới nói đùa thì có 2 vụ lừa đỉnh cao khó chấp nhận mà lại thật nhất đó là cái chết của Trương Quốc Vinh và Trịnh Công Sơn. Họ giống như phù du trôi qua mặt nước cuộc đời này nhưng “Nước trôi qua tim rong đầy trí nhớ” và cứ thế họ đọng lại trong tâm hồn chúng tôi. Họ là loài chim không có chân, khi mệt thì tựa vào gió, lần duy nhất  đậu xuống là khi chết – đó là những gì nhân vật của Trương Quốc Vinh tự nói về mình trong Days of being wild.

Days of being wild của Vương Gia Vệ là một câu chuyện không quá đặc sắc nhưng cách kể chuyện thú vị, xem rất cuốn và rất buồn. Một anh chàng playboy vạn người mê, để lại đau thương cho hai cô gái: một cô hiền lành cam chịu, một cô hư hỏng đấu tranh. Chẳng cô nào muốn rời đi dù bị phũ hết sức, kẻ thì âm thầm níu kéo, kẻ thì dữ dội lao vào. Một anh cảnh sát đáng thương lặng lẽ dõi theo, đợi chờ 1 tình yêu từ bốt điện thoại. Anh đợi chờ ngày qua ngày, để rồi rời đi khi tiếng chuông thực sự đến.  Nghe nội dung có vẻ đơn giản và hơi bị phổ biến, nhưng cách thức thể hiện lại đẹp thương vô cùng. Thực ra điều đầu tiên ấn tượng với tôi đó là Trương Quốc Vinh quá giống thằng Hiệp bạn ghẻ của mình, không hiểu là ở nét gì, bờ môi cong hờ hững hay ánh mắt nhìn  diễm lễ :)), có điều anh đẹp đỉnh cao thì bạn mình tầm thường xuất sắc. Cứ cho là cả hai cùng có những tâm hồn mỏng manh đi vậy. Ai mỏng manh hơn thì ra đi trước.

Days of being wild dán mác cho Trương Quốc Vinh là chàng trai hư mãi mãi của điện ảnh châu Á, bởi nhân vật Húc Tử của anh chả nghề ngỗng gì, chả đam mê gì, chả thiết tha gì, thậm chí chả yêu ai, cũng chả yêu bản thân mình. Nếu nhìn bề ngoài thì anh ta đúng là kẻ bỏ đi, bởi việc duy nhất anh giỏi là nhảy, tán và đá gái. Thế mà cô nào cũng mê anh, từ cô trong phim tới mấy cô trước màn ảnh nhỏ. Một tâm hồn đa sầu mà bất cần, điều duy nhất anh cần là nguồn gốc của mình. Khi Húc Tử biết mình là trẻ bị bỏ rơi, cuộc đời anh sụp đổ, khi anh tìm về mẹ mà không được chấp nhận, cuộc đời anh kết thúc. Anh ra đi trên một chuyến tàu dài vô tận, chuyến tàu trôi trên những tán cây cao. Một cái kết lơ lửng đẹp tuyệt.

Hongkong từ bộ phim của Vương Gia Vệ giống như thành phố của những kẻ lông bông. Những kẻ đi tìm ý nghĩa cuộc sống của mình, tìm tới chết có khi cũng chưa thấy. Tôi đã từng nghĩ người ta chỉ nổi trôi khi không được ở vùng đất của mình. Những kẻ tha hương không hòa nhập được vào xã hội hoặc có hòa nhập mà không thấy mình trong đó thì họ luôn coi mình như những kẻ trôi dạt. Thế nhưng hóa ra vùng đất không chỉ nói về địa lý mà còn vùng đất của tâm hồn và tâm tưởng. Những kẻ lông bông kia lạc trong tâm hồn yếu đuối, còn lạc trong hồi ức quá khứ thì có nguyên 1 thế hệ, trong The Sympathizer của Nguyễn Thanh Việt.

Khi nghe tin cuốn sách của một người Việt được giải Pulitzer thì cũng thấy sung sướng lắm, vì Việt Nam được mấy giải kiểu toán, tin, kĩ thuật quốc tế thì chẳng có gì ngạc nhiên nhưng được giải thưởng về nghệ thuật thì đúng là một sự thú vị dễ chịu. Người Việt không chú trọng nhiều về nghệ thuật và thường gò mình trong cái két sắt không chịu để trí tưởng tượng và mộng tưởng bay ra. Thế nên biết tin là phải mua sách của Nguyễn Thanh Việt ngay, có điều khi cầm quyển sách trên tay thì tự nhiên cái buồn lại xâm chiếm, lại một quyển sách về chiến tranh và hậu chiến. Nỗi buồn chiến tranh của Bảo Ninh, Thiên đường mù của Dương Thu Hương và giờ là The Sympathizer, lại một lần nữa thế giới biết tới Việt Nam chỉ vì chiến tranh và những người Việt trong tâm trí họ chỉ toàn họ Nguyễn. Có khác chút là góc nhìn của Nguyễn Thanh Việt không ở bên phe thắng cuộc, mà nằm bên kia, nằm bên những người lưu vong sau cuộc chiến. Một góc nhìn về những kẻ nổi trôi.

Một vị tướng Ngụy sống trong cuộc sống bình yên ở Cali luôn nhớ nhung thời kì vàng son. Một mệnh phụ phu nhân rời ra chốn kẻ hầu người hạ, một tay gánh vác gia đình. Một người đàn ông mất vợ con sống tạm bợ dưới sự che chở của Chúa. Một điệp viên hai mang luôn trăn trở về người cha Mỹ chưa một lần gặp mặt. Họ chạy trốn khỏi Sài Gòn trên những chiếc máy bay chen chúc, giẫm lên đầu lên cổ kẻ khác để thoát thân, nhưng tới khi yên ổn lại không biết đây có phải sự lựa chọn đúng đắn. Tồn tại mà đánh rơi hết những giá trị cơ bản của uộc sống thì đó là là một sự trừng phạt. Những giá trị cơ bản hình thành nên bản chất con người, khi mất nó, chúng ta mất định nghĩa về bản thân mình. Bon của Sympathizer nói: ngày trước tôi là một người con trai, một người cha, một người chồng, một người lính, nhưng bây giờ tôi không còn gì cả, tôi không phải là chính mình.

Ở Mỹ Lost generation tồn tại trong thời kì chiến tranh Việt Nam, họ là những kẻ mới lớn thấy sự vô nghĩa của cuộc sống và trận chiến. Họ lang thang trên đường và trong tâm trí. Ở những đất nước khác, Lost generation là những kẻ lạc lõng trong cuộc sống phù phiếm thừa thãi vật chất. Thế nhưng ở Việt Nam chưa bao giờ tôi nghĩ chúng ta có một Lost generation. Sinh ra trong môi trường XHCN, khi lớn lên tôi đã nhìn thấy thế hệ cha mẹ mình gồng người để kiếm cơm ăn áo mặc. Họ sinh ra để làm con người của gia đình, trước khi làm con người chính mình. Họ bận rộn tới mức không có phút nào dừng lại để nghĩ xem mình muốn gì, thích gì, ước mơ gì, điều rõ ràng nhất họ biết là làm thế nào để tồn tại. Sự thiếu thốn về vật chất khiến con người cứng rắn trong tư tưởng, ít khi bị xao động, yếu mềm, hay chán nản về cuộc sống đang diễn ra. Thế nên tôi đã lầm tưởng người Việt không bao giờ lạc lối trong những cô đơn cá nhân.  Sự thật thì chúng ta cũng lạc lõng và trôi nổi làm sao.

Hôm qua tôi thấy yêu đời vì mọi việc suôn sẻ, hôm nay thấy chán chường thì cuộc sống không như ý. Chuyện đó là bình thường, là cách cuộc sống vận hành. Thế nhưng nghĩ tới chuyện một ngày kia mẹ không còn là người thương mình  nhất, chồng không còn là người hiểu mình nhất, em không còn là người thân mình nhất, con không  còn là người mình gắn bó nhất, thì chắc ngày đó tôi cũng sẽ vật vờ và trôi nổi trong cuộc đời này.

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s