Viết gì về Brum

20170619_084623

Có hôm tôi vào FB của một người không quen nhưng thú vị, chị ấy viết ” Giờ đủ lớn để không có nguyện vọng sống ở một thành phố nào cụ thể, bởi ở chỗ nào thì cũng kiếm được thứ để tiêu khiển thời gian. Ví dụ, nếu ở Pheonix thì sẽ đi chụp ảnh kiến trúc, nếu ở Austin, thì sẽ viết blog về âm nhạc ở đây mỗi tuần, còn nếu ở một thành phố nào đó ở Florida, có khi sẽ có được cả cuốn sách kể chuyện người già…”. Qủa là một suy nghĩ hay mà tôi muốn làm theo: tận hưởng nơi mình đang sống theo cách vận động của nó. Mỗi thành phố là một thực thể có linh hồn và có tính cách, mình không thể chỉ nhìn ở bên ngoài rồi nó rồi bĩu miệng chê bai, trong khi những con người gắn bó lâu dài với nó vẫn dành rất nhiều tình cảm và sự tôn trọng.

Điều đầu tiên chứng tỏ tôi đã, đang và sẽ sống lâu ở Birmingham, đó là từ nay tôi sẽ gọi thành phố này là Brum như được dân địa phương gọi, còn chính mình là Brummie, nghe cứ như tiếng xe máy nổ, cũng ngầu phết. Cách đây tầm 10 năm thì theo một survey, 40% dân Brummie nhất trí là thành phố của mình xấu nhứt nước. 10 năm sau thì một bài báo khác chỉ ra rằng dân ngoại tỉnh vẫn nghĩ Brum xấu ỉn vì ấn tượng khó phai của một thành phố công nghiệp đen đúa và một trung tâm thương mại Bullring xấu ma chê quỷ sầu. Những năm 70, mỗi khi tới Brum, người ta cảm thấy như mình lạc giữa rừng bê tông. Thế nhưng giờ đây thành phố đã lột xác với trung tâm thương mại Selfridge & Co lóng lánh ánh bạc, với bảo tàng trung tâm sáng choang ánh vàng, đạt giải thưởng kiến trúc quốc tế hẳn hoi, với khu Mailbox lên đèn lấp lánh đêm. Trong trung tâm, đường đi lại rộng rãi, xe điện chạy êm ru, thấp thoáng những nhà gạch cũ mà không kĩ, xinh đẹp và giản đơn. Xa xa ở Victoria Square, bảo tàng nghệ thuật, tòa thị chính và  những tòa nhà bề thế khác đều xây bằng đá, mái ghi, mà khi ngồi ở ăn ở Nosh and Quaff nhìn qua khung cửa rộng tôi cứ nghĩ như mình đang ở Paris vậy. Đấy, thế là sau bữa tối đấy tôi tự nhủ thôi thì cứ sống ở đây tiếp nhỉ.

Nói về Brum thì tôi nên nói về gì, về lịch sử công nghiệp điên khùng với thành tựu phát minh ra đầu máy hơi nước, hay nên nói về Beorma – quý ngài Alon Saxon đã khám ra vùng đất này và biến tên mình thành một phần tên thành phố. Birmingham với ham là sự định cư, Biriming là dòng dõi Beorma. Mọi người có thể đọc thứ chôn vùi đó ở Wikipedia, tôi thích cái gì mang hơi thở thời đại hơn. Tôi đã nghĩ mình sẽ viết về những người Hoa ở đây. Người Hoa ở đây rất đông, lập một cái China Town to uỵch ngay trung tâm thành phố, nơi mà dân Paris sẽ không bao giờ cho phép người nhập cư làm. Hoặc là dân Anh khá dễ tính, hoặc là dân Hoa đã tới chiếm hữu nơi này từ quá lâu rồi. Người Hoa ở đây làm nghề chính là nhà hàng. Nhà hàng Hoa nhiều vô kể, mọc chi chít khắp nơi, dân bưng bê thậm chí không cần biết tiếng Anh. Như khi tôi vào ăn ở Peace Garden, một quán nổi tiếng là vịt quay ngon nhức răng thì bà chị bê tô súp ra chỉ ba hoa xu hào súp lơ gì đó nhức cả đầu. Lần khác đi ăn ở Han dynasty, chị bê đĩa cá cũng chỉ giao tiếp bằng tay, mình chỉ trỏ vào menu, chị cười cười mang đồ ăn tới. Họ có nguyên một quần thể ở đây, đầy đủ chợ búa, nhà hàng, ngay cả tới cửa hải quan sân bay còn có anh nói tiếng Trung tiếp thì cần gì học thêm ngôn ngữ mới.

Các bạn đồng nghiệp tôi nói họ chủ yếu là dân Quảng Đông và dân Hongkong. Tôi đoán họ nhận biết điều đó không chỉ qua món ăn mà còn qua ngữ âm nói bởi cả người Quảng Đông và Hongkong đều nói tiếng Quảng Đông, thay vì tiếng Quan Thoại. Ở đây dân Tứ Xuyên chắc cũng nhiều vì món đồ cay cháy họng của họ ở khắp nơi. Lợn, bò, gà, vịt, đậu phụ, rau, gi gỉ gì gi cái gì cũng phủ một lớp ớt khô xào dầu, khiến ăn gì cũng chỉ cùng một vị là cay và mỡ. Mấy thằng bạn vừa ăn vừa lấy khăn tay lau mặt, mồ hô túa ra từ mỗi lỗ chân lông. Tôi thì ăn một chút mà đêm về mất ngủ với cái dạ dày cứ như núi lửa phun trào. Từ ngày qua Birmingham, cứ như sống ở Trung Quốc vậy, thằng sếp béo thì người Tàu mà đồ ăn bồi dưỡng làm muộn cũng toàn đồ Tàu nốt. Thế nên tôi mới nghĩ mình nên viết về cuộc sống của dân Tàu nơi Anh quốc này.

Cơ mà đã tàu thì tôi thích nói về tàu trên sông hơn. Tôi thích cuộc sống bên dòng kênh. Có một điều mà từ bé tới giờ tôi vẫn băn khoăn: sao người ta có thể sống cả đời trên thuyền trên nước. Tại sao họ không vào bờ? Đâu phải có ai dí súng vào đầu mà bắt họ cả đời lênh đênh thế. Như dân miền Tây ấy, cả đời sống nghèo khó chật vật trên con thuyền tí hịn. Giờ lớn hơn tí, vẫn chưa khôn ra nhiều, nhưng mà phần nào hiểu hơn sự thoải mái của việc sống trên sông. Thực ra nhu cầu con người cũng không nhiều như ta nghĩ. Chỉ cần một chỗ để ngủ, đầy đủ cơm ăn và một người để đi cùng đến cuối dòng chảy cuộc đời.  Sống trên thuyền tuy chật hẹp, tuy thiếu thốn nhưng hoàn toàn phục vụ được một cuộc sống tối thiểu vật chất nhưng dồi dào tinh thần. Đi qua mỗi vùng đất dừng lại vài ngày, kết thêm vài người bạn, biết thêm vài câu chuyện, thử thêm vài món ăn, nếm trải vài khó khăn. Sống giống như anh chàng tôi gặp sáng qua. Anh ta có một người bạn sông, một con chó, một con thuyền dài thật dài, có vô số cây hoa và quả lủng lẳng bên thuyền. Anh ta đi theo kênh dọc khắp nước Anh. Mỗi thành phố anh dừng lại 2 tuần, buôn bán cây quả anh trồng, rồi ra đi để lại sự thèm muốn cho những kẻ vô tình gặp anh, như tôi chẳng hạn.  Tối đó tôi đã mơ mình cũng đi thuyền từ Birmingham tới Wolhampton, tận hưởng những ngày hè ấm áp vô cùng này.

Mùa hè rồi đấy, áo hoa váy lụa tung bay, và những cô gái đều lột xác tươi đẹp. Nói về Brum tôi thích về các cô gái. Họ rất đặc biệt. Nếu như ở Pháp con gái hầu hết chải chuốt, ăn mặc dễ nhìn, tóc ngang vai màu vàng hoặc nâu nhạt thì ở đây con gái mặc đủ kiểu từ lộng lẫy kiêu sa tới bao bì bố rách. Tóc tai họ nguyên thủy thì nâu đậm hoặc đỏ rực như tập đoàn nhà Ron Weasly. Nhưng đa phần ở đây gái trẻ nhuộm tóc, từ khói, cam, xanh, hồng, chẳng trừ màu nào, mà hay là màu nào thấy cũng đẹp. Có em gái đứng quầy ở Tesco Express nhuộm nửa đầu màu vàng bạch kim, nửa đầu màu xanh biển, đẹp vô cùng , át hẳn sự chán nản trên khuôn mặt trẻ. Có cô gái khác thì đang đứng cạnh tôi chờ tàu đây, đuôi tóc cô nhuộm ombre màu rêu nhạt. Cô gái khác tóc ngắn pixie, nhuộm tóc chuyển màu dần từ bạch qua hồng nhạt qua xanh. Tôi tưởng tượng họ giống như Clementine của The endless sunshine of a spotless mind, người con gái thích nhuộm tóc theo tâm trạng. Màu tóc không chỉ thể hiện cá tính, sự dũng cảm, mà còn là vỏ bọc cho những vụn vỡ bên trong tâm hồn họ. Họ hướng người nhìn vào tóc, thay vì để ý tới những lo toan, bực tức, cau có trên khuôn mặt. Tóc nhuộm sắc màu đặc biệt dành cho những tâm hồn bất ổn.

Tôi tới hàng cắt tóc bảo “Chị nhuộm khói cho em”. Chị cắt tóc nói “Không, lên tóc em nhìn sẽ lệch tông da mặt”. Tôi nói thế “Hồng, xanh thì sao”. “Không, nhuộm cái đó mấy bữa sau nó phai em lại phải nhuộm lại tốn tiền. Em phải nghĩ xa, vừa hỏng tóc, vừa tốn tiền. “. Tôi bảo “Vậy thôi, chỉ làm tóc xoăn cho em”. Chị sờ qua rồi bảo “Tóc tổn thưởng, đừng làm, phí tiền. Tóc xoăn chăm cũng mệt”. Tôi nói “vậy giờ sao”. Chị bảo “Chị cắt chút đuôi, rồi đi về lo dưỡng tóc “. Thế là hết, tôi ra khỏi cửa hàng với bộ tóc gần như y chang nhưng cụt lủn 1 chút. Chị ta hình như chẳng muốn lấy tiền của tôi. Còn tôi chẳng có thể tậu cho mình được một vỏ bọc đèm đẹp.

 

Advertisements

Glassgow – những đợt sóng trẻ

Trước khi tới Scotland, bạn bè tôi nói: Edinburg thì đi, Glassgow thì đừng, bởi nó cũng metropolitan và xấu hoắc như mọi thành phố lớn khác. Thậm chí có bạn còn bảo thành phố ấy cũng hao hao Birmingham làm tôi hơi hoảng. Đêm về ôm gối, khóc 1 dòng sông khi đã lỡ mua vé hai chiều lên Glassgow, chỉ vì muốn hưởng một chút gió Highland. Thời điểm đó mẹ thì vừa khỏi ốm, thời tiết thì báo sẽ mưa nhiều ngày, vợ chồng bảo nhau đây sẽ là chuyến đi bão táp.

Tàu đi từ vùng West Midlands này lên Edinburg kéo dài hơn 4h, 4h dài nhất trong cuộc đời vì em nhỏ Lucie quậy không ngừng nghỉ. Em hết chạy qua ba, lại sà vào lòng mẹ. Em hết leo lên ghế lại bò ra sàn. Em hết ăn đồ của mình, rồi lại ngó đồ của ông chú ngồi phía bên kia. Nói chung em không biết ngồi yên là gì. Chỉ khi tàu đi được hơn nửa đường thì em có chịu cho ba ẹm ẵm ngủ một chút. Đó là quãng thời gian ngắn ngủi yên ổn mà tận hưởng nhất. Bởi không gian bên ngoài đẹp vô cùng. Cảnh sắc hoàn toàn khác với vùng đồng bằng phía dưới nước Anh. Chúng tôi biết mình đang lại gần cao nguyên.

20170518_092444

Trời có nắng và mây. Mây nặng nề đè lên những ngọn núi xanh cỏ. Núi không nhọn mà tròn đỉnh, nhìn như những quả đồi. Đồi này nối đồi kia, không lớp lang trùng điệp mà chuyển giao rất mượt mà từ cao tới thấp. Cỏ tươi mướt mát sau cơn mưa thủng thẳng đợi cừu tới gặm. Cừu, bò, ngựa rải rác khắp nơi như những đốm hoa nhỏ trên thảm xanh. Có nơi mây xám đặc, che phủ toàn bộ không gian, bóng của mây in đậm trên nền đất. Bầu trời nghẹt thở, chỉ để lộ một lỗ nhỏ để ánh sáng xuyên qua, giống như có một chiếc phi thuyền chuyển bị đáp xuống vậy. Ánh sáng rọi từ từ xuống một đỉnh núi lõm, làm tôi nhớ tới một cậu bé trong cuốn Lũ mục đồng. Cậu bé tìm tới ngọn núi để ngủ 1 đêm vì cậu quá tò mò khi suốt ngày phải nhìn thấy nó từ xa. Cậu đã vứt xe đạp dưới chân núi, trèo lên đỉnh, nhìn thấy lửa trời nhảy múa, thậm chí gặp một người bạn, họ cùng uống nước mưa trong hốc đá và ngủ trên thảm cỏ êm mềm ướt mưa của một vùng trũng trên đỉnh núi. Tôi giờ cũng như cậu bé ấy, mong được trèo lên vết lõm kia, nằm trên cỏ ướt, ngước mặt nhìn lỗ sáng, và vuốt ve con ngựa gió như Petit Croix.

Tàu đi qua bao nhiêu trang trại, đồng cỏ, rừng cây, núi đồi, mới thấy nước Anh rộng rãi nhường nào. Thời tiết cũng chuyển từ mưa qua mây rồi qua nắng mới thấy việc dự báo sai trái nhường nào. Tàu cập vào Glasgow thì trời nắng hửng long lanh. Bí quyết để tồn tại ở nước Anh này là không tin vào dự báo thời tiết. Đầu tháng 5 mà ở Scotland có thể hưởng nắng và nóng 17 độ là một kì tích. Đi thong long hưởng nắng, nhắn tin cho bạn ở Birmingham, tụi nó nói ở đây mưa quá, chúng tao thì đang làm việc cuống cuồng, thấy mình sung sướng gấp đôi. Mẹ vừa bước vào đường phố Glasgow đã thốt lên: Nhà cửa ở đây đẹp quá, hơn hẳn dưới Anh. Chồng thì mới nhìn ga tàu đã nói: Chà, chúng ta đã trở lại châu âu, nhìn cứ như Pháp vậy. Mình thì nhìn những ngôi nhà cao lớn có nét thăng trầm thì chợt nhớ tới Đông Âu: Praha hay Budapest. Mỗi người một linh cảm nhưng đều chung suy nghĩ Scotland thật khác phía dưới Anh.

rsz_19125957_1871520266501388_5071852_o

Glasgow đi vào ngày nắng đúng là tuyệt vời. Đường phố đi bộ ở đây lát đá, rộng rãi, đủ cho người ta đi lại tấp nập, đủ cho người ta hát hò, và đủ cho Lucie chạy lung tung. Âm nhạc tràn ra đường từ những guitar, sáo, kèn, micro. Họ hát Viva la vida, họ hát You are my sunshine, họ hát Whisky in the jar, họ hát Beatles, họ hát Damien Rice, họ hát còn chúng tôi nhảy múa. Các tòa nhà cao lớn cũng bằng đá đồ sộ, to đẹp, khác hẳn sự khắc khổ của gạch đen như phần đông các thành phố của Anh. Hầu hết tầng 1 được dùng làm cửa tiệm bán đồ lưu niệm và thời trang. Những mẫu váy tartan ở khắp nơi, xanh rêu, xanh lam, rồi đỏ, ghi, đủ kích cỡ từ bé tới lớn. Những váy áo mùa hè vui tươi như những mặt người trẻ trung lướt qua tôi trên đường. Vài ba anh chàng kiếm cơm bằng việc mặc đồ truyền thống đi lang thang. Những người đàn ông ở đây mặc váy một cách kiêu hãnh. Scotland quả thật rất khác nước Anh có vẻ già cỗi và kiểu cách.

rsz_19126051_1871520273168054_304450218_orsz_19095990_1871520276501387_264225257_o

Chúng tôi lang thang từ đường phố này sang đường phố khác, không có điểm tới nào cụ thể, tận hưởng thời tiết tươi đẹp và những con đường âm nhạc. Tôi rất thích đi du lịch một các nhàn nhã như thế. Bạn không phải nghĩ tới ngay Notre Dame tìm điểm chính giữa nước Pháp, chạy qua Louvre chen chân coi Mona Lisa, sau đó phóng vội ra Pont d’art lắp một cái khóa, phi lại tháp Eiffel chụp kiểu ảnh nâng tháp, rồi trèo ngay tới Montmatre để kịp ngắm hoàng hôn. Kiểu đi tìm địa danh như thế đã thành dĩ vãng, giờ chúng tôi chỉ thích đi về làng quê, hoặc những thành phố như Glasgow  nơi chẳng có biểu tượng nào đáng nhớ mà chỉ có một tổng thể tươi vui đẹp đẽ. Hòa vào mạch chảy đời sống ở đây để cảm sức trẻ ào ạt ở một nơi tưởng như già cỗi. Mẹ nói: Scotland đẹp thật đấy. Tôi nói: tại chúng ta đi vào ngày nắng nên thấy cái gì cũng đẹp.

rsz_19179514_1871520456501369_1326186981_o

rsz_19179370_1871520279834720_167258135_orsz_19095889_1871520286501386_591027872_o

Ngày hôm sau trời liền mưa, chúng tôi dành thời gian cho bảo tàng. Glasgow là thành phố có nhiều bảo tàng nhất ở Vương quốc Anh và hầu hết đều miễn phí, trong khi phía dưới Anh bảo tàng đều mất tiền và thậm chí nhiều tiền là đằng khác. Chúng tôi chọn Riverside museum vì nó có vẻ ngoài khác lạ và nội dung cũng hứa hẹn. Bảo tàng nằm bên ngoài thành phố, ở một nơi hơi heo hút, cứ tưởng như sẽ chẳng có ai tới coi, ai dè trời mưa mà đông quá là đông. Người lớn dẫn theo trẻ con rất nhiều làm hai vợ chồng cứ tiếc là đã để Lucie lại nhà trọ với bà. Bảo tàng có hình dạng như những đợt sóng sắc nhọn đang trào lên. Sự gấp khúc gọn gàng và những góc nhọn hoắt đặc tả những chuyển động gấp rút vội vàng, chính là điều làm nên danh tiếng cho Zaha Hadid. Người đàn bà vàng của kiến trúc đương đại đã ra đi ở tuổi 65 nhưng những công trình độc đáo của bà thì mãi sống trong sự ngưỡng mộ. Zaha Hadid là kiến trúc sư nữ đầu tiên đạt Priztker – giống như Nobel của ngành này và được nữ hoàng Anh phong tước hiệu Dame (Qúy bà). Zaha chỉ có công trình đầu tiên khi bà 40 tuổi, thế nên tới gần 40 mà chưa có gì trong tay thì cũng không phải buồn lắm, hehe.

rsz_20170520_181947

Bên trong Riverside mà bộ sưu tầm các thể loại ô tô, thuyền biển, chiến hạm, tàu hỏa. Ai mà mê mấy phương tiện này thì tha hồ hú hét khi tới đây. Bạn tham hồ ngắm từ những chiếc xe cứu hỏa, tới xe bus, rồi cả những Roll and Royce niềm tự hào Anh Quốc. Có nguyên một con phố những năm 60 được phục dựng lại với tiệm cafe, tiệm đóng giầy, tiệm bán áo, xe ngựa, đường đá, nằm trong bóng tối và những ngọn đèn vàng. Điểm khiến người ta mê mệt nhất ở Riverside là những chiến thuyền được làm tỉ mỉ công phu từ những cọng dây tời nhỏ xíu tới những ống khói khổng lồ. Chúng được treo lơ lửng, như trôi trong không khí. Sao con người lại có thể làm được những thứ kì vĩ thế nhỉ. Glasgow vốn là thành phố đóng tàu bậc nhất ở Anh, chẳng thua kém gì Belfast hay Liverpool. Ngày xưa có ông Lipton còn đóng cái thuyền đi từ Glasgow qua Mỹ để tham dự giải đua thuyền quốc tế, cuối cùng ông không được giải gì nhưng nổi tiếng vì đã thực hiện được hành trình dài như vậy. Và thế là hãng trà mang tên ông cũng trở nên phổ biến toàn cầu. Chúng ta hàng ngày uống trà Lipton nhãn vàng mà chưa chắc đã biết nó mang tên 1 huyền thoại.

Uống trà nghe nhạc là thứ tuyệt nhất có thể làm trong 1 ngày mưa. Hôm đó khi chạy mưa để về chỗ trọ, chúng tôi dừng lại ở ga Glasgow central và được nghe nhạc miễn phí từ dàn nhạc các cụ già. Mỗi người một ghế, một nhạc cụ, một nụ cười, đang rất vui vẻ say sưa như biểu diễn trong phòng tắm nhà mình. Tôi cũng ước, khi về già mình có thể sắm cho mình một bộ trống để đập tung nhà. Tôi sẽ giống như Glasgow, có vẻ già mà tâm hồn thật trẻ.

rsz_20170520_124022