Zaanse schans – ngôi làng hoa thủy tiên

“Thật kì quặc khi tới một đất nước chỉ vì cái công viên”

Anh chồng tôi nói vậy khi nghe mọi người rủ qua Hà Lan ngắm tulip Keukenhof. Kể ra nghe cũng vô lý thật. Tuy nhiên hầu như ai tới rồi cũng không hề tiếc công lặn lội, thậm chí còn vui mừng khi mình đã bắt kịp mùa hoa. Tôi cũng thế bởi không chỉ  bởi Keukenhof mà ngôi làng nhỏ Zaanse schans, ngôi làng như trong truyện có thể đánh gục bất kì cô gái mơ mộng nào.

DSC_0518

Zaanse Schans ở khá gần Amsterdam, đi tàu tầm 1h là tới. Tôi tới thăm nơi này đã 7 năm trước, lâu quá tới nỗi giờ không nhớ chắc mình đi bus hay tàu để đến. Hôm đó anh Dũng từ Copenagen xuống dẫn nguyên phái đoàn các em gái mộng mơ gồm em Giang từ Copen, em Mai từ Pháp, và em Nga bê tha từ Bỉ qua. Cuộc hội ngộ ngàn năm mới có 1 lần mà giờ thì chắc không bao giờ có thể làm được nữa, bởi cả 2 chị Giang Mai đều đã về VN, a Dũng thì vẫn ở Copen, và Nga bê tha giờ đã có con cắp nách. Chắc thi thoảng mọi người nhìn lại ảnh cũ và sẽ nói “Ái chà, hồi đấy chúng mình trẻ và vui thế”. Kể ra bây giờ chũng mình vẫn trẻ vẫn vui, cơ mà hồi tưởng thì vẫn dễ tới những lầm tưởng như thế.  Quay lại chuyện ngày xưa, phái đoàn đổ bộ xuống ngôi làng yên bình vào một ngày tháng 4 nhiều mây, nhiều gió đặc sản Hà Lan nhưng có nắng.

Trời hôm đó đương nhiên là lạnh, nhất là lúc kéo nhau đi qua sông để vào làng thì ai cũng run cầm cập, thấy chân không muốn bước. Vậy mà chỉ khi nhìn thấy những ngôi nhà xanh lá hiện lên thì ai cũng háo hức nhảy nhót. Đặc trưng ở đây là nhà màu xanh lá đậm thật đậm với mái ngói đỏ và đường viên đen. Sự chơi màu sắc này quá táo bạo và ấn tượng. Một ngôi làng yên bình như vậy mà nhà cửa không hồng cam như Venice, không xanh trắng như Hy Lạp mà xanh đen. Tôi thích mê, sau này khi là sách cho con về đường phố, tôi phải làm ngay ngôi nhà Zaanse Schans vào để con biết có một loại nhà xinh đẹp mà gân cốt như thế.

24959_1446462680178_3576836_n

Ngôi làng này làm cho tôi có cảm giác nó sinh ra chỉ để cho du lịch. Từ màu sắc nhà ấn tượng, những nơi bán guốc gỗ, nhà sản xuất phô mai, mấy con bò sạch sẽ, những cối xay gió hiên ngang tới cách bài trí làng đều rất giống mô hình đồ chơi. Đó là một sự sắp xếp đẹp đẽ và quy củ trên diện rộng. Ngôi làng như cổ tích, như đồ chơi, như đồ giả vì tôi cá là cả 20 năm sau nó vẫn đẹp nguyên thế, vậy mà nét thanh bình của nó vẫn khiến người ta mê. Như Venice vậy, thật hội chợ phù hoa, phù du, phù phiếm, mà ai đến đó cũng nao lòng. Những cái đẹp không thật nhưng hợp tâm lý, hợp ý người, dễ gây tâm trạng đều làm người ta xao xuyến. Zaanse Schans dĩ nhiên rồi, gây thương nhớ cho bao nhiêu cô gái nhất là những người bay bổng và nhiều thổn thức.

DSC_0487

Zaanse Schans, tôi nghĩ đó phải được gọi là ngôi làng của tháng 4. Bởi tháng 4, bên những dòng kênh nhỏ, dọc theo con nước,dưới bóng liễu rủ hoặc những cây cầu cong,   thật nhiều hoa thủy tiên vàng đua nhau nở. Theo truyện kể thì có chàng trai vì quá yêu bản thân nên bị biến thành loài hoa mọc ở mép nước, để cả đời có thể tự ngắm mình. Loài hoa ấy ở Hà Lan không chỉ biết yêu bản thân mình mà còn biết làm sáng rực cả bầu trời vốn luôn âm u ù lì của xứ cối xay gió. Màu vàng tươi mới tạo niềm hứng khởi cho mùa xuân tràn về. Mấy hôm nay ở Metro Paris, tôi thấy họ dán những poster cho dự án Une jonquille pour Cuire với biểu tượng là đóa Thủy tiên vàng nhằm kêu gọi chia sẻ giúp đỡ các bệnh nhân ung thư. Tại sao lại là hoa thủy tiên? Bởi màu vàng là màu của hy vọng tươi sáng, hay bởi vì hoa thủy tiên là đại diện của sự yêu thương bản thân đó cũng là thông điệp dành cho các bệnh nhân ung thư – hãy yêu bản thân mình và chăm sóc nó, đừng vội bỏ cuộc vì căn bệnh này? Tôi không biết đâu là ý nghĩa thực sự sau lời kêiu gọi đó, nhưng từ khi đọc nó lại càng thấy thích loài hoa này hơn. Nghĩ về hoa thủy tiên lại nhớ về Zaanse Schans, nằm yên ắng bên dòng kênh những ngôi nhà xanh và đám hoa vàng rực.

DSC_0495

 

 

Phải xây nhà như Rotterdam

Con thỏ phục sinh láu cá đã ăn cắp quả trứng thời gian và chạy mất

Quay về nhà nghỉ ngơi vài ngày sau chuyến du hí Đông Âu, chỉ còn 1 tuần nữa là vào kì học mới, tôi lại thấy buồn chân và quyết phải lên đường lần nữa. Lần này tôi ra đi theo tiếng gọi  của đồng bào EM (hội được học bổng Eramus mundus cùng năm với tôi). Sau vài tháng bàn bạc, hội quyết định lấy Amsterdam làm nơi tụ quân sau ….. quán Hồng Hạc bên hồ Ngoại Thương mùa hè năm ngoái. Thật là tuyệt khi được đi chơi cùng người việt và nhất là đội quân nhí nhố EM, thế nên tôi lên đường ngay khi vừa hồi sức. Hành trình được vạch ra sẽ là Amsterdam, làng nhỏ Zaanse schans, vườn hoa Keukenhof và cuối cùng có thể là Rotterdam. Mặc dù đã ra sức rủ rê các chiến hữu thân yêu cùng đi, nhưng Alex bị đau đầu, Arnab bận làm luân văn, Ngân bận học, từ Bỉ, tôi ra đi một mình. Đúng là một dấu ấn lớn cho lần thứ 2 vượt biên, nhưng lần này ở đâu đó không có người đợi tôi.

Đang ngồi trên tàu từ Brussels qua Amsterdam, nhìn ra ngoài cửa sổ, bỗng tôi thấy biển ga rất lớn ghi Rotterdam. Sau vài giây lưỡng lự, tôi xách hành lý nhảy ngay xuống sân ga, chẳng cần biết liệu mình còn bắt được chuyến tàu khác tới Amsterdam không, chỉ cần biết tôi chuẩn bị được thấy biển. Nhắn tin ngay cho chị Giang (người cầm đầu vụ ăn chơi lần này của EM)

“Chị ơi, em xuống Rotterdam chơi đây :)”

“Ôi em ơi, thế là hỏng hết kế hoạch à?” chị Giang có vẻ thảng thốt.

Nhưng thờ ơ khi đi qua một thành phố đẹp, đó chắc chắn không phải tôi.

Phải xây nhà như Rotterdam

Cất  hết đống hành lý nặng nề vào gian để đồ ở nhà ga, máy ảnh đút túi quần, bình nước ở túi áo, vai đeo túi căng phồng một waffle đường, một chút chocolate, một quả táo, Mít đặc lên đường khám phá thành phố biển. Một ngày lơ ngơ ở thành phố lạ bắt đầu.

Tôi quyết định khi trời còn sáng thì nên chạm mặt làng cối xay gió cổ nhất Hà Lan – Kindedijk. Xe bus đến ngôi làng này một giờ mới có một chuyến, nên tôi ngồi chờ cổ dài như cò. Thêm gần một giờ trên xe bus để đi từ trung tâm Rotterdam tới làng, tôi gần như kiệt quệ, ỉu xìu như bánh đa ngâm nước. Nhưng khi xe bus rẽ vào một con đường nhỏ nơi khởi đầu của ngôi làng, tôi bừng tỉnh bởi  “Đây phải là ngôi làng dễ thương nhất thế giới

Những ngôi nhà mái ngói, tường gỗ màu sắc mở ra một thế giới Utopia. Những con kênh nhỏ bé uốn lượn chạy dọc theo con đường nhỏ, ôm lấy từng cây cầu gỗ xinh xắn. Bụi thuỷ tiên vàng rực rỡ kiêu hãnh trong nắng tháng tư, át cả vẻ mặn mà của những luống tulip. Bên những dòng kênh những cụ già đi xe đạp thong thả, đâu đó có người mẹ đẩy xe cho đứa con nhỏ, xa xa lại có ông bố đang dạy con chạy xe.  Một góc vườn nhỏ xíu hiện ra, xinh ơi là xinh, với những đứa bé dễ thương như thiên thần đang đùa nghịch lũ dê con. Thật ngạc nhiên là vua của cái khu vườn nhỏ bé đó là lạ một con bò sữa ngơ ngách. Tuy nhiên nó vẫn có vẻ quyền uy đầy mình khi đứng bên cạnh những bé thỏ và những bé dê cũng mũm mĩm như thỏ. Lũ trẻ con vui đùa với “trang trại” bình yên của chúng mà tưởng như mình là chủ một vương quốc dễ thương. Quanh các khu nhà, tulip đua tranh cùng cây xanh mát. Tách mình khỏi con đường cái, mỗi căn nhà đều có hàng rào tự nhiên tạo bởi những cây rất đặc biệt chỉ mọc ngang mà kết nối lại như một bức tường vững chãi. Ở châu Âu không thiếu gì những căn nhà xinh xắn với hoa tết trước cửa, không thiếu gì những mảnh đất bình yên tới câm lặng, nhưng khó có ở nơi đâu lại có sự hoà hợp tuyệt đẹp giữa con người và thiên nhiên tới vậy. Khu làng đẹp như một nơi du lịch bậc nhất nhưng con người sống ở đó cứ tự nhiên như cây cỏ. Tôi chỉ muốn rời xe bus để nhảy ngay vào thế giới Utopia ấy, nhưng ngó loanh quanh mà chẳng có bến đỗ xe bus quanh đó.

Xe bus chỉ dừng lại ngay trước làng Kinderdijk. Một mình một máy tôi theo dòng người ồ ạt vào ngôi làng cối xay gió. Làng này đã được UNISCO công nhận là di sản văn hoá thế giới bởi vẫn còn giữ được 19 cối xay gió lớn nhỏ. Hệ thống cối xay gió ở đây được sắp xếp trên một dọc chính, để từ xa mọi người cũng có thể thấy hết hàng cối xay gió khổng lồ. Đứng chơ vơ giữa những con nước, đợi gió lên và đón những chiếc thuyền du lịch ghé qua, cối xay gió ở đây cô đơn lạc lõng với thế giới hiện đại bên ngoài. Có khi chúng đợi chờ những chàng Donkihote tới thách đấu hơn là những kẻ bộ hành chán ngắt như tôi. Những kẻ chỉ biết xuýt xoa vẻ kì vĩ cối xay gió, nhẹ nhàng con nước, bát ngát những con gió đồng bát ngát, rồi ngủ quên bên những bãi lau mơ mộng. Cảnh ở đây đẹp tĩnh mặc, trầm u  đặc biệt vào một buổi chiều xám xịt và gió nhiều tới thế, tôi nghĩ tới ma cũng chẳng dám sống.

Ma đâu buồn sống ở ngôi làng “ngày xửa ngày xưa” ấy, mà phải hứng thú với mảnh đất lắm người như trung tâm Rotterdam. Trở vềnơi đây vào lúc 5h chiều, trời mùa xuân càng về tối càng sáng rực rỡ. Gió đã ngớt và mây đen cũng biến mất tăm mất tích tự lúc nào. Bầu trời nắng không le lói yếu ớt mà rực lên như cố rực cháy mình lần cuối. Tôi lưu luyến chẳng muốn rời đi vào thời điểm đẹp thế này, nên lại bắt đầu hành khất đi khắp hang cùng ngõ hẻm. Và dĩ nhiên nơi đầu tiên cần tới là hải cảng sầm uất thứ hai thế giới này.

Lâu lắm rồi, tôi lại mới về với biển. Nhưng lần này không phải là những bãi biển cát vàng náo động của xứ nhiệt đới, mà biển ánh bạc bát ngát tầm mắt những tàu chở hàng. Tôi hoảng hốt thấy mình lạc giữa bầy mòng biển đông nghịt trên bến cảng. Chỉ sợ chúng quây lấy mình và mổ thịt vì tội không cho chúng bánh mì, tôi lao vội lên cầu treo to nhất thành phố. Từ đó, tôi có thể nhìn thấy hòn đảo giữa dòng và phía bên kia thành phố. Tôi có thể thấy những toà nhà cao tầng hình thù kì dị, những quán hàng với thiết kế thú vị phá bỏ mọi nguyên tắc cân bằng cơ bản mà vẫn đứng hiên ngang giữa gió biển.

Gió từng cơn thổi tới niềm hân hoan quá đỗi trong tôi. Tôi lấy máy ảnh ra chớp lấy khung cảnh si mê. Từng tốp người đi xe đạp hàng dài trên cầu nhìn tôi cười thân thiện, thế mới biết không chỉ Amsterdam mà cả Hà Lan đều mê muội phương tiện đơn sơ này. Thấy tôi tội nghiệp loay hoay chụp ảnh “tự sướng” mà bất thành, một anh chàng Hà Lan tóc vàng đến gần.. xin giúp đỡ. Anh chàng có nụ cười mê mệt, không những chụp giúp tôi mà còn chỉ tôi cách tạo dáng, góc đứng để có thể tạo nên những bức ảnh để đời.

Sau khi rời bến càng, tôi lao ngay đi tìm những toà nhà lập phương kì dị gần đó Kubuswoning (Cubic house).  Nhớ trước đây, tôi với em trai hay sưu tập những quyển sách về những ngôi nhà kì lạ trên thế giới ,thật tuyệt khi hai trong số này nằm ở Rotterdam . Khi vừa nhìn vào guide book thấy bức hình Kubuswoning tôi đã biết mình phải đi tìm bằng được chúng.

Kubuswoning trông bên ngoài hết sức kì lạ, nhưng kì thực đó là khu chung cư mà bây giờ vẫn đông người ở. Được thiết kế bởi Piet Blom từ những năm 1984, đây đúng là một nơi lôi cuốn khách du lịch của Rotterdam. Những khối nhà đứng lên từ góc vuông trên những cây cột cao và có phần nghiêng về phía trước 45 độ. Nét vuông thành sắc cạnh khoẻ khoắn bên màu vàng rực rỡ của mặt tiền cùng mái xanh đẹp mắt, khiến cả khu nhà có cảm giác hình khối kì dị. Cảm giác không gian đa chiều cũng kéo tới theo mỗi bước chân tôi đi vào khu nhà. 38 khối hộp dính chặt với nhau kéo dài theo nhiều chiều, không đơn giản chỉ là ngang dọc, sự bố trí của khu nhà này hết sức khó hiểu, khiến tôi quanh mòng mòng. Ở một vài góc nhìn, những hộp nhà như những đầu rôbốt nhìn xuống tôi chằm chằm, thật rợn sống lưng. Với Piet Blom, mỗi căn nhà là một cái cây, cả khu nhà sẽ là một khu rừng kì quái nhưng đẹp ấn tượng. Khỏi phải nói tôi hết Ô lại A khi đi từ cạnh này của toà nhà tới góc kia của khu chung cư.

Toà nhà toạ lạc tại một nơi thần tiên của Rotterdam khi chiều xuống. Một bên toà nhà mặt nước đã chạy tới trú chân. Ngồi nhâm nhi một ly café ở đây, có thể nhìn thấy những cây cầu treo khổng lồ của thành phố. Mặt biển rung nhè nhẹ từng cơn sóng li ti, những chiếc thuyền buồm in rộng vai trên nền trời áng chiều vàng. Thực sự là một cảnh sắc mê hồn. Tôi đắm đuối nơi này quá mà không nỡ rời chân đi. Dù chỉ là khẽ nhích chân sang bên cạnh để ngắm một khu chung cư hình bút chì khổng lồ. Mã Lương mà thấy cây bút chì nâu đỏ này thì có lẽ cậu đã vẽ mây trên trời rồi. Nhưng tôi cũng không dám chắc là câụ bé ấy sẽ say mê cây bút chì này hơn hay thích la cà thư viện kì cà kì cục gần đó hơn.

Tôi gọi nó là Thư viện kì cà kì cục bởi tôi thường hay mang hình thư viện này ra đố mọi người, ai cũng nói rằng “Toà nhà này chắc là nhà máy nước”. Những lúc đó tôi mới thấm thía nỗi thất vọng của Hoàng tử bé khi nhận câu trả lời từ những người lớn “Đó là cái mũ” (Le petit prince). Sự thật đó chẳng là cái mũ mà là bức Trăn nuốt voi và đây cũng không phải là nhà máy nước mà là thư viện. Đơn giản bởi công trình được bao quanh bởi những đường ống khổng lồ màu vàng rực rỡ. Những đường ống không có chức năng gì ngoài “làm cảnh” nhưng là cảnh độc đáo vô cùng. Cùng với toà nhà Kubuswoning, thư viện này có mặt trong hàng ngũ những toà nhà kì quặc nhất thế giới.

Trời vẫn còn sáng, nhưng giờ đã muộn, dù muốn lang thang ở Rotterdam thêm một chút nữa để thăm thú những nhà thờ nơi đây, tôi vẫn phải cất bước tới thủ đô. Sau này nghĩ lại tôi thấy may, bởi nếu đi thăm các công trình mang tính cổ kính thì tôi sẽ mất ấn tượng về một Rotterdam hiện đại, phá cách. Bởi ngay cả nhà ga ở xứ này cũng đẹp lung linh, điển hình như nhà ga Blaak, nơi tôi lúi húi tìm đường để vào ga Rottterdam central. Trong lần khó khăn này, lại một anh chàng Hà Lan da lai cao lớn đến giúp đỡ tôi.

Tới bến ga trung tâm thì một đoàn tàu đi Ams vừa khởi hành, tôi ì ạch lôi đóng hành lý lên đường tàu đứng đợi. Bụng đói cồn cào và tàu còn hơn 10 phút nữa mới tới. Lo lắng không biết đó có phải là một chuyến khác từ Brussels qua không, để tôi còn sử dụng tiếp vé của mình. (Tội gì phải tốn tiền thêm cơ chứ), tôi uể oải quay sang hỏi anh chàng đầu xù tóc xoăn gần đấy. Anh chàng thân thiện ấy không chỉ trả lời mà còn lịch thiệp mời tôi thanh chocolate trong tay. Nhưng dĩ nhiên tôi thận trọng không ăn và hơn nữa tôi có chocolate tuyệt hảo của Bỉ rồi. Sau đó khi tàu tới,  anh chàng còn giúp tôi bê đồ lên. Ngồi trên tàu tới Amsterdam tôi cứ nghĩ mãi “sao lại có thành phố tuyệt đẹp mà con người lại dễ mến thế nhỉ”.

Sau này khi biết tôi đang chu du qua nhiều nơi, bạn bè tôi thường hỏi “Bạn thích thành phố nào nhất?”

“Cổ kính tôi thích Wien, nhưng hiện đại nhất định phải là Rotterdam, tôi yêu điên cuồng những ngôi nhà nơi đây”.