Chuyện kể ở Thụy Sĩ

Thụy Sĩ nói chung là một đất nước đắt đỏ, ngọt ngào với thiên nhiên kì thú và con người dễ thương. Và tôi thì có cả tá chuyện về đất nước này.

1. Chuyện ở GeneveKẻ cắp gặp bà già

Geneve vốn là thành phố nổi tiếng, không phải vì đẹp, mà vì nó chứa chấp các cơ quan đầu não của châu Âu. Nói chung nó là cái rốn của các bác chính trị, kinh tế châu âu ngó vào, nhưng không phải là chỗ cho dân du lịch sờ đến. Cơ mà mang danh thành phố châu âu, thành phố quốc tế thì tôi tưởng nó phải hoành tráng và quy củ lắm, ai ngờ… Chân ướt chân ráo bước xuống ga, tôi lê thân vào phòng đợi, đang cố nhét cái áo khoác vào valy to, thì tự nhiên thấy bên ngoài cửa kính có thằng rệp đang đập loạn xạ liên hồi. Coi bộ nó đang hỏi gì đó ghê lắm, tôi cứ chăm chăm coi nó định hỏi gì mình ( cái tính tốt bụng nổi lên). Bỗng dưng có cảm giác sởn da, tôi ngó sang trái, một rệp khác đang khẽ khàng lôi cái túi xách của tôi ( vốn để trên ghế) ra đi. Tôi túm lại ¨pardon!!!¨, thằng rệp vội thả ra rồi đi mất. Tôi ngó ra ngoài, thằng rệp kia đang chửi loạn xạ, bực tức, lại còn ra vẻ ¨nhờ tao báo mà mày biết có đứa tính thó đồ nhé¨. Tôi bị hẫng mất 5s thì mới nhận ra mưu đồ của 2 thằng ả rập. Trong lúc nguy biến,  miệng tôi cứng như trát si, không hét lên nổi, vốn từ vựng chửi bậy bỗng biến đâu mất, khẽ khàng nói mỗi ¨pardon¨. Tại sao mình đáng yêu quá thể.

2. Chuyện ở Lausanne

Lausanne là thành phố mang nặng âm hưởng Pháp, từ tiếng nói, con người, tới quy hoạch. Từ trên cao nhìn xuống, thành phố cũng lộn xộn, cũng mỗi nhà một vẻ mười phân vẹn mười. Cái vớt vát lại ở Lausanne là có hồ rộng, trời xanh, núi trắng, đẹp hùng vĩ.

Chuyện cái xí xổm: xì, chuyện này thì có gì kì lạ, ở Việt Nam thấy hoài. Ừ thì thế, cơ mà Thụy Sĩ nơi chó ăn vàng, gà ăn bạc, đời sống nhung lụa trên mây trên gió mà còn tồn tại hình thức này thì cũng ôi thật. Trong toilette công cộng ở đây, chỗ ngồi bệt thì 2e, chỗ miễn phí thì xin bạn ngồi xổm nhé. Dĩ nhiên có xịn hơn Việt Nam chút vì có tay cầm, đảm bảo ngồi xuống được thì đứng lên được.

Ăn xin không biết tiếng:  Chiều hè nóng nực ở Lausanne, tôi hớn hở, váy hoa quây, chân tông, kéo valy đỏ dạo từ núi xuống hồ (bớt mỡ màng đi thì hót phải biết). Có gã ăn xin, răng vàng ệch, tóc xoăn xởn, đội mũ sờn và bộ quần áo cáu bẩn, ngoái theo nhìn “ ciao bella, va bene?”. Tôi cũng tỏ vẻ ” Bene bene, grazie mille”. Thế là xong, chẳng cái dại nào bằng cái ngu nào. Thằng cha ăn xin người Ý bắt đầu cao giọng ” Ah mày nói tiếng Ý à, làm ơn ở lại nói chuyện vài câu đi”. Tôi thủng thẳng ra đi. Lúc sau ngoái lại thì đã thấy cái thân hình đồ sộ ấy ập đến ” bella bella”. Thì sao, tưởng khen vớ vẩn mà ăn tiền được hả. Thế mà nó ăn được tiền thật. Nó cứ lẽo đẽo đi theo, nói tiếng Ý cả tràng, làm tôi nhức óc, có hiểu gì đâu cơ chứ. Biết có mấy từ xổ hết ra rồi còn đâu. Tôi chọc quê ” Sao mày không nói tiếng Pháp”. Gã nhễ nhại “ Tao không biết nói, thế tại sao mày nói tiếng Ý”. Tôi lại cái màn kể lể khoe khoang “dân Torino mà”, hắn vỗ ngực ” Tao Napoli mày, anh em rồi, giúp đỡ đi”.

Kết quả: móc tạm ví, lấy đồng xu còm duy nhất đưa cho gã. Gã nhe mấy cái răng vàng khè cáu bựa còn sót lại, cười mĩ mãn ” Cảm ơn người anh em nhé, tao sẽ cố dồn tiền để về lại Napoli”. “Ừ về lại xứ Ý đi, không nói tiếng Pháp thì mày sống ở đây thế nào”. Gã nháy mắt rồi biến thẳng, trong tai tôi văng vẳng ” Nàng rất là điẹp, ít trù“. Lòng thì hậm hực không thôi, dại trai mà đi toi mất cái kem rồi.

3. Chuyện ở Bern

Tôi hỏi “Thủ đô của Thụy Sĩ là gì?”

Hỏi 5 người thì 4 kẻ bảo Geneve, kẻ còn lại bảo Zurich. Cơ mà đích thực nó là Bern – Cái thành phố nhỏ tí hin, bao quanh bởi sông Aar – con sông dài nhất Thụy Sĩ ( Có lẽ nhờ có Aar mà Bern mới bán được bưu thiếp ấy)

Người hỏi “Bern có gì đẹp?”

Tôi bảo ” Nó chỉ dễ thương. Dễ chịu và thương được”

Hàng quán dưới lòng đường ở Bern: Lại balo 1 mình, tôi đến Bern và đúng là bị burn thật. Cháy đen lẹm dưới nhiệt độ 27 độ C dù mới cuối tháng 4, rõ kì quái. Khi mà nóng cháy đầu thì tôi chỉ thích lao xuống mấy cái hàng quán ở dưới tầng hầm. Ở Bern rất là hay, dưới mặt đường là vô số các hàng quán, có thể là tiệm cafe, hàng quần áo, rạp chiếu phim nữa. Tất cả đều hun hút và sâu thẳm dưới chân những ngôi nhà. Lần đầu tiên tôi thấy một con đường mà xen kẽ, 1 quán trên mặt đường, lại một quán ẩn sâu. Tôi theo dõi đôi vợ chồng già vừa chống gậy đi xuống quán cafe dưới đất. Liệu họ có leo lên được không? Đợi cả tiếng rồi, chẳng thấy các cụ đâu.

Nhà Einstein bị lụt, xin mời uống cafe: Trước khi đến Bern, tôi không hề hay biết rằng Einstein đã từng sống ở đây. Hóa ra ông đã ở đây trong thời kì đỉnh cao nhất của mình, từ nằm 1903 đến 1905. Riêng 1905 còn được gọi là “annus mirabilis”- năm của Albert Einstein. Từ căn nhà 49 Kramgasse, Einstein đã viết ra rất nhiều công trình khoa học, trong đó có Thuyết Tương đối- thứ tranh cãi mà mãi sau này mới mang về cho ông giải Nobel danh giá. Cũng từ 49 Kramgass, 2 người con của Einstein đã ra đời với người vợ đầu của ông Mileva Maric – một trong những người phụ nữ đầu tiên được vào học ở ZTH Zurich. Họ là bạn học rồi thành bạn đời. Nghe thật đẹp đôi vậy mà kết thúc trong chia tay. Einstein sau này đã lấy một người đàn bà đơn giản hơn, ít học hơn, nhưng hình như hạnh phúc hơn. Khi đọc truyện về Einstein, đến đoạn này tôi đã rất giận ông, vì khi bé nghĩ, người dốt thật chẳng ra sao cả.

Đến khi lớn lên, dốt dốt thì mới bắt đầu hiểu lẽ đời. Thế nên sống chết, tôi cũng tìm tới 49 Kramgass để xin lỗi thiên tài. Hơn hết là lúc đó muốn đi toilet quá mà tìm không ra cái công cộng nào, cần tìm nhà Einstein gấp mong cứu được cái thận. Ai dè tới nơi có cái biển khá to ” Nhà Einstein bị đóng cửa vì hư hại do nước, mời các bạn sang quán Cafe Einstein ngồi tạm”. Thật sự là đã chửi bậy khá nhiều sau sự việc này. Không lẽ lại cho họ biết thế nào lại bị hủy hoại bởi nước.

4. Chuyện ở Lucerne (Luzern)

Nhiều người bảo Lucerne là đẹp nhất Thụy Sĩ, nhưng lũ bạn tôi ở Thụy Sĩ đi về rồi đều lắc đầu ” Chẳng đẹp bằng làng của tao”. Lại nho còn xanh lắm, lợn chê cám đây mà. Nhưng quả thực Lucerne cũng không có gì nhiều, ngoài cây cầu gỗ (Chapel bridge) chạy dọc sông Reuss xanh chói lòa, tháp thủy điện, tường thành, cây cầu với điệu nhảy thần chết và tượng sư tử âu sầu- thứ mà Mark Twain bảo là “Bức tượng buồn bã và xúc động nhất thế giới”. Qủa thật bức tượng buồn, rất buồn, bởi sự tang tóc từ những cái chết của người Thụy Sĩ trong cuộc cách mạng Pháp ở quảng trường Tuilliere thế kỉ 19.

Thành phố đồng hồ: Nếu bình chọn, tôi sẽ bảo Lucerne là thành phố đúng chất Thụy Sĩ nhất, bởi ở đây tháp đồng hồ nhiều vô kể. Đồng hồ thật đa dạng, từ tròn vành, tới nửa vành, từ hình người, tới hình trăng sao. Với thiết kế tinh xảo, tới tức con lắc, từng dây chão, bọn tôi há hốc mồm ” Cơ cấu đơn giản nhỉ, nhưng mà chính xác tuyệt đối”. Cứ 12h kém 1 phút trưa, tháp đồng hồ cao nhất ở trên cổng thành sẽ kêu ping pong, rồi 1 phút sau âm thanh lan tỏa cả thành phố. Đồng hồ từ muôn phía của Lucerne hòa cùng thanh âm, như thứ sóng lan rộng lan ra mãi, nhịp nhàng ping pong.

5. Chuyện ở Echallens

Con người dễ thương: nói cho chính xác thì người Thụy Sĩ nhìn cũng cứng như đồng hồ vậy. Nhưng người dân ở vùng quê thì đáng yêu hết biết, như dân ở Echallens ấy. Khi tôi đang loay hoay chụp ảnh với cây hoa đào trước cửa, thì một quí bà chạy ra ” Mày làm gì trong đất nhà tao”. 

“Dạ cháu chụp ảnh ạ”

Ờ thế thì được” bà già cáu bẳn đi vào nhà. 5 phút sau lại chạy ra “ Mày người Nhật à”

Dạ cháu người Việt Nam, có cậu bạn đây người Nhật” nói đoạn chỉ sang Taka. Bà già có vẻ hài lòng, chạy vào nhà tiếp. 5phút sau lại chạy ra, mang theo con Ipad ” Ra đây tao cho coi”. Tiếp theo là 30 phút để bà chỉ cho 1200 tấm ảnh bà đã chụp ở Nhật, này thì cháu gái, cháu trai, bố mẹ vợ của cháu trai, này thì chị gái, ah kia là chồng. Này thì bà mặc kimono, ờ rồi bà đang ăn sushi nhé, Tokyo này, Kyoto nữa. Tôi chẹp miêng ” Cháu chưa đi Nhật mà bà”, bà vẫn thao thao. Kết thúc màn giới thiệu bà bảo ” Mày chắc thấy cây đào thì nhớ nhà hả, thôi đi chụp ảnh đi”. Tôi chút nữa hét lên ” Cháu Việt Nam ạ” nhưng vẫn ngoan ngoãn nghe lời bà đi chụp hoa. Bà già đến là dễ thương. Gần bằng ông già mở cửa cho tôi đi ngang qua vườn để vào chụp cánh đồng hoa cải. Gần đáng yêu bằng ông bà già cho phép tôi trèo rào vào chụp cùng bò sữa “ Cháu chụp thoải mái đi, cẩn thận kẻo dẫm phân thôi”. Ôi, cái chốn nhà quê lúc nào cũng hiền hậu, dễ thương, yêu sao cho hết, nhỉ?

Cách đánh chiếm Thụy Sĩ

Thụy Sĩ vốn nổi tiếng với núi và tàu.

Ai cũng bảo ” Ôi đường tàu mùa xuân ở Thụy Sĩ đẹp mê li hút hồn, không đi không được”. Đấy, để một lúc có thể thưởng thức cả 2 đặc sản núi và tàu này thì nên làm 1 một đường tàu 1 mùa xuân. Cơ mà không chỉ tàu mà cái gì của Thụy Sĩ cũng đắt nhứt châu âu, làm sao bây giờ. Đi chơi thì ai cũng ham mà tiền thì ai cũng không có, vậy phải làm như thế nào để tốt cho cả hai?Tèn ten ten ten, trong cái khó nó ló cái véo vó, trong cơn hoảng loạn mình ngồi tìm tìm lục lục, coi cách đi và chơi nào ngon, bổ rẻ tới bển, và đây là 1 vài ngu ý:

1. Đi từ Paris sang Thụy Sĩ (có 4 cách)

– Đi Eurolines http://www.eurolines.fr/fr/: Paris- Geneve (không có bus từ Paris sang các thành phố khác) mất tầm 60e/2 chiều, mỗi chiều mất tầm 10h đi xe, nhưng là đi xe đêm nên cũng khỏe và tiết kiệm ối tiền hostel.

– Đi tàu TGV http://www.voyages-sncf.com/: Paris – Geneve hoặc Paris-Lausanne là 2 chuyến rẻ nhất, giá sêm sêm, rẻ nhất 50-60e/1 chiều dành cho kẻ có vé giảm 12-25. Tức là trên 26 tuổi thì cứ biết thân biết phận là vé sẽ trên 100e/1 chiều –> quá đắt, nhưng đi nhanh nhứt chỉ mất 3h30 – 4h

– Đi car sharing http://www.covoiturage.fr/: Paris – Geneve hoặc Paris -Lausanne là 2 chuyến đường dễ có người offer chỗ nhất. Gía cả phải chăng hơn, tầm 35-50e/1 chiều, mà lại có người nói chuyện thú vị, đỡ buồn ngủ, chỉ có điều đi mất tầm 6-7h, tùy bác tài.

-Đi máy bay http://www.govoyages.com/  http://www.tripadvisor.fr/ hoặc  http://www.skyscanner.fr/ để tìm vé rẻ, nhưng theo ý kiến chủ quan thì Pháp – Thụy Sĩ khá gần, không nên đi máy bay, mất cơ hội ngắm cảnh. Thụy Sĩ thật không có gì ngoài thiên nhiên, mà mình chỉ có thể ngắm dọc đường đi thôi.

2. Đi trong Thụy Sĩ

– Lẽ thường đi trong Thụy Sĩ thì mọi người thích đi tàuhttp://www.sbb.ch/en/home.html là trang chính thức về tàu hỏa Thụy Sĩ, vé đắt cắt cổ. Tuy nhiên thỉnh thoảng hay có promotion ở đây. Vì vậy nên thường xuyên check mục Travelcards and tickets, sẽ có các offer như: April offers, supersaver tickets. Mình đi đúng dịp có Supersaver tickets nên nhào luôn em ấy. Vé này chỉ available trên mạng nên thủ tục cực nhanh, chỉ việc nhập tên tuổi, ngày sinh vào rùi search thôi. Vé có khi rẻ = 1/3 vé thường nên thích thú vô cùng. Khi đi tàu thì mang cái e-ticket đó cùng passport để đối chiếu nhân thân là ổn.

– Cách khác đi rẻ hơn tàu nhiều đó lại là car sharing. Ngày mình sang đó thì mình đặt chỗ ở xe 1 chị gái xinh đẹp trên trang http://www.covoiturage.fr/, nên vé đi từ Lausanne – Bern chỉ mất 6e 1 chiều, trong khi đi Supersaver rẻ nhất là 12.40 CHF và giá thường là tầm 24 CHF, đắt lòi mắt ấy. Khi đi xong chuyến đi vui vẻ thì chị Aureline ấy mới thỏ thẻ ” Ở Thụy Sĩ cũng có trang car pooling đấy em”, mình mới nhìn ngó và đoán là trang này http://www.karzoo.ch/en/home. Thật tiếc vì không biết sớm, nếu biết đã không mất tiền oan cho tụi tàu SBB 😦

– Cách cuối cùng do một bạn khác thủ thỉ là bạn ấy mua Interrail Global Pass, 145e/ 5 ngày, nghe cũng khả thi đấy. Ai thích thì coi ở đây http://www.interrailnet.com/interrail-passes/interrail-global-pass, mình thì khá hài lòng với cách đi cũ của mình rồi, rẻ hơn mà lị 😀

Túm lại mình đi như sau:

Lausanne – Paris: TGV 60e, Paris-Lausanne: covoiturage 40e

Lausanne – Luzern: Sbb supersaver 40e/ 2 chiều

Lausanne-Bern: covoiturage 6e, Bern-Lausanne: SBB supersaver 11e

Lausanne – Echallens: La ligne verte 10e/2 chiều (1 kiểu tàu con con, được gọi là con tàu màu xanh dùng để đi khám phá thiên nhiên vùng Vaudoise), tàu bắt từ Lausanne Flon đi 30ph thì tới Echallens. Đây là thị trấn nhỏ xíu không có gì, nhưng mình search 1 hồi trên mạng thì khám phá ra đây là nơi có cho mượn xe đạp miễn phí ở nhà ga, chỉ cần mang theo passport và 20e đề deposit là có thể đạp xe cả ngày (Mình thật phục khả năng tìm thông tin của mình quá 🙂 ). Tụi mình đạp xe từ trung tâm ra các  cánh đồng hoa cải dầu và lúa mì, vào thăm các farm trồng táo và sản xuất sữa để chụp ảnh cùng bò :)). Đi kiểu dã ngoại picnic thế cực kì thích. Vào tầm tháng 7 thì ở đây sẽ có các lễ hội và có tour du lịch Chemin de blé cho mọi người đạp xe đi dọc các vùng trồng lúa và coi sản xuất bánh mì.

Thông tin cụ tỉ này http://www.leb.ch/ nếu nhác thì tới Lausanne Flon bắt tàu 1 bến tới Lausanne Chauderon, ở đó có Information office, tới lấy brochure và hỏi thăm là xong ấy 😀

3. Metro, bus, tram

Mình phục tụi Thụy Sĩ, yêu môi trường cực kì, tới bus cũng là bus điện. Tram thì đẹp đẽ sạch sẽ, metro thì ít nơi có. Gía thì đắt như từ hành tinh khác. Ở Bern đi 1 lần mất 4 CHF (3.3E)/1 lần, Lausanne 1 lần đi mất 3 CHF (2.5E) trong 1 giờ, mà chỉ đi được 1 zone thôi đấy. Lausanne có tận 14 -15 zones nên đi lại khá méo mặt, chả trách mình toàn trốn vé :D. Thực chất các thành phố ở Thụy Sĩ khá bé, nếu khỏe (như mình) thì cứ thẳng chân mà tiến thôi. Tuy nhiên nếu thuê hostel ở đây sẽ được phát cho cái thẻ Mobilis đi lại từ zone 11 đến zone 19 miễn phí (chú thích zone 11 là zone trung tâm , còn zone 19 là chỗ trên núi (Gavaux) có thể lên và ngắm toàn cảnh thành phố rất đẹp ấy). Kể ra hostel Thụy Sĩ đắt mà xắt ra miếng thật.

4.  Ăn uống chè chén

Mình đi covoiturage cùng 1 chị nửa Pháp nửa Thụy Sĩ nên được chị gợi ý vài món đặc sản Thụy Sĩ (có lẽ là sự pha tạp giữa Đức và Pháp) như sau:

Fondue au fromage: là món lẩu pho mát ấy, họ có nhiều loại pho mát khác nhau cho vào nấu lẩu, rất thơm  ngon và ngấy. Bữa tụi mình ăn là loại demi-demi thì trong đó có 1/2 là pho mát Guyère nổi tiếng của Thụy Sĩ cùng 1 loại khác. Bánh mì được phục vụ kèm, ăn bao nhiêu cũng được. Nhúng bánh mì đẫm vào pho mát nóng nghi ngút, thơm nức lòng, ăn vừa ngậy vừa bùi. Lúc đầu ăn hơi mặn 1 chút, càng ăn càng ham, được tầm 10 ph thì ngán tận họng :D, nhưng mình mê đắm mùi thơm của pho mát nóng. Ấm gì mà nồng quá.

Croûte: Món này đơn giản là bánh mì nướng dòn được dưới lên một lớp sốt ngọt ngào. Tụi mình chọn croûte aux champignon, tức là bánh mì nướng kèm sốt nấm kem. Sốt nấm kem ăn rất ngon, rưới lên làm cho bánh mì mềm nhưng đường viền vẫn dòn dòn. Ăn ngon mà không bị ngán.

Rösti: Đây cũng là một món rất truyền thống của Thụy Sĩ (có hơi hướng Đức), theo mình thì nó ngon và dễ măm măm nhất. Khoai tây được cắt sợi, rồi đem trộn cùng hỗn hợp bột mì,  trứng,  chiên dòn lên, giống kiểu bánh khoai lang bán ở vỉa hè nhà mình ấy. Sau đó người ta làm các loại sốt khác nhau cho lên. Tụi mình khi đã rất ngán pho mát thì quyết ăn chay bằng món Rosti aux légumes, tức là khoai tây sợi chiên cùng sốt rau (súp lơ xanh, carot, đậu hà lan). Khoai tây dòn ngoài, mềm trong, thơm thơm, ngầy ngậy với sốt. Chắc mình thích món Rosti này nhất, nhưng suy cho cùng nó quá dễ làm so với cái giá chát như chuối xanh.

Raclette: Món này cũng là món cổ truyền ở cái xứ chỉ biết tự hào về bò và các sản vật của bò. Mình đã xực Raclette rùi nhưng không phải ở Thụy Sĩ mà là ở nhà một cô người Bỉ. Raclette được làm với sự trợ giúp của một cái bếp chuyên dụng. Bếp này có bề mặt có thể nướng đồ ăn hoặc làm bánh crepe, trong lòng lại có thể nhét các muỗng inox dùng để đun nóng chảy pho mát. Pho mát cứng, được cắt lát, cho lên muỗng này rồi nhét sâu vào trong bếp. Vài phút sau pho mát tan ra, thành lớp chất lỏng quánh đặc, đổ lên bề mặt hồng hồng của miếng ham và trắng phau của bánh mì. Khi ăn thấy pho mát kéo dài thành sợi, dai dai, bùi bùi, quyệnvới vị ngọt của bánh mì và hơi mằn mặn của ham, thật ngon gì đâu. Cơ mà ăn béo chết.

– Ngoài ra tụi mình cũng thử món Tartare de beuf, là một món nguội làm từ thịt bò xay trộn cùng dầu olive. Thịt bò mềm ơi là mềm, ngọt ơi là ngọt, ăn cùng salad và bánh mì làm món khai vị cực chuẩn. Mình thích mê cái thịt bò này, ăn tươi nuốt sống mà ngon dễ sợ, tuy giá cũng đắt dễ sợ. Mình thì không nghĩ đây là món Thụy Sĩ, cơ mà bò chắc là bò Thụy Sĩ 😀

Ăn ở Thụy Sĩ thì đắt thôi rồi, cơ mà nếu muốn thử một lần cho biết thì mình bảo này, đi ăn ở nhà hàng Café vieil d’Ouchy gần cảng Ouchy ở Lausanne ấy. Quán nhỏ xinh, nhạc hay, đống ơi là đông, bà chủ thân thiện dễ thương, đến nỗi mình khen “Bà thật là tốt ấy” thì bà ấy cười tốt “ừ, đúng rồi”. Gía thì Croute tầm 20 CHF (16e), Rosti 20-25 CHF (16-20e), fondue 24CHF (20e)/1 người. Bọn mình 4 người gọi 1 nồi fondue 2 người mà ăn còn không hết vì ngán, nên dù đi hội đông cũng gọi 1 nồi fondue 24 CHF là đủ thử vị rồi, để xiền mà ăn thứ khác, hoặc để uống rượu vin Lausanne chẳng hạn. Các quán khác được gợi ý trong Lonely Planet đều đắt cắt thịt, giả như quán Café Granchy chẳng hạn, cho mình can.

http://www.itaste.com/list/restaurant/fr/lausanne/cafe-vieil-ouchy.html.

– Uống thì ở Lausanne mình cũng vào vài cái bar, khuyên nhủ không ai dại dột gì gọi đồ uống khai vị ở đó Aperitif ấy, cực dở. Uống bia có vẻ khá, như vào Les Brasseurs chẳng hạn, 6-8e 1 cốc bia, uống cũng được, dù không nhiều và không xi nhê gì với mình. Mình ghét bia ở đây.

– Chocolate, phải mua chứ, nổi tiếng mà. Nhất thì là Lindt rùi, nếu muốn coi nhà máy sản xuất chocolate ở đây thì tới Fribourg (nằm giữa Lausanne và Bern) đi, ở đó có cả nhà máy sản xuất bia nữa, có vẻ hấp dẫn.

– Đồ ăn Việt ở Lausanne cũng ngon và đắt, 1 bát hủ tiếu hoặc phở giá 18 CHF = 15 E, huhu

– Ghi nhớ ăn kem nhé, Movenpick – the art of Swiss ice cream, 4 CHF (3.3e)/1 vị, huhu, đắt gì đâu, cơ mà mình ăn vị xoài kem tươi, hài lòng vô cùng 😀

5. Hội hè miên man

Mình thì không cho rằng Thụy Sĩ khoái ăn chơi, nhưng cũng không phải không có cái để ăn và chơi.

– 1/8 là ngày quốc khánh Thụy Sĩ, lúc đó các farm ở đây mở cửa cho khách tới tham quan và dùng bữa ăn homemade, ngon bỏ rẻ và no kềnh càng.

Í a, web này http://www.brunch.ch/fr/

– Tháng 7 ở đây có vụ các thành phố vào cuối tuần sẽ chặn một số đường để dành riêng cho dân chơi trượt patin, nên nếu ai thích trò rolling skate này thì nên tới vào thời điểm đó, để du hí trên cái bốn bánh tí hin đi ngang dọc các thành phố Thụy Sĩ

– Tháng 5 này thì lễ hội sẽ tung tẩy khắp nơi, carnival de Lausanne sẽ từ 3-5/5 ấy, nhưng mình không dám chắc là nó có gì vui không nữa.

– Ở Thụy Sĩ thì trò vui phổ biến nhất vẫn là leo núi. Khi mà bao bọc trong lòng các ngọn núi tuyết thì khát khao chinh phục đỉnh cao được đưa tới không chỉ dân Thụy Sĩ mà cả dân nước ngoài nên cố gắng đừng bỏ qua nhé. À cả trượt tuyết nữa. Mình thật sự thèm một lần đi cáp treo vù vù lên đỉnh Alps coi mái nhà châu âu thế nào nhỉ (mơ màng, mơ màng)

Phù phù, thế thôi, có 4 ngày ở Thụy Sĩ mà cứ như chuyên gia rồi ấy (viết vội kẻo quên) :))

Trái tim trên những con đường

Thật ngốc khi nói rằng tôi thích những ngày trời như thế này, nắng vàng ấm áp, trời xanh thẫm trắng mây. Những ngày trời ẩm ương, lúc nắng lúc mây, lúc ấm lúc lạnh, chả có gì thú vị nhưng nếu bạn đang trên một chiếc ô tô chạy ngang Thụy Sĩ, bên hông là từng cánh đồng hoa cải vàng rực rỡ thì quả là thích. Tôi đang ngồi trên xe, nhâm nhi ly cafe to bự (do chú lái xe pha) và đọc ” Au coeur des Amériques” (do chú lái xe cho mượn). Nghe thật kì quặc.

“Ôi trời, mình tôi với 4 quí cô à” chú lái xe đã thốt lên như thế khi trước mặt là 4 mụ đàn bà. Ngày đầu tháng 5, tôi leo lên xe của một người xa lạ. Ở Pháp, car sharing rất phổ biến, giá phải chăng, lại được gặp người xa kẻ lạ, thú vị vô cùng. Một chị gái béo ú xinh đẹp, ăn vận thời thượng với quần skinny, áo sequin lấp lánh được ưu tiên  ngồi cạnh volant. Tôi ngồi dúm dó bên người đàn bà trắng rớt, ăn vận đen tuyền, theo kiểu hippi, thoảng mùi hương nồng nặc nhưng dễ chịu. Phía bên kia, một chị gái đầu tóc bù xù, mặc áo len cũng xù sờn cả lên, quần công nhân, đeo bóp ở thắp lưng,  xù xì không ăn nhập. Cái tướng tá đàn ông ấy chênh vênh trên đôi giầy cao gót tí xíu. Một gương mặt xinh nhưng gu kì quặc. Tôi ngắn ngủn mũm mĩm, tự coi mình là đứa trẻ con giữa đoàn người, dù thời thiếu nữ cũng sắp qua.

Chuyến xe lao vun vút qua đất nước đồng hồ từ Lausanne, qua Geneve, Dijon để tới Paris. Mây gòn thành bông, lơ lửng trên những ngọn núi bạc đầu. Đàn bò sữa, bò vàng nhởn nhơ gặm cỏ bên những ngôi nhà gỗ nhỏ. Heldi ở đâu rồi nhỉ? Tôi thấy hoa vàng, hoa trắng li ti trên cỏ xanh và bồ công anh trong gió. Nông trại nào hàng rào trắng và hoa táo cũng trắng. Từng dải xanh rì của đồng lúa mì mới mọc, chạy bên dải vàng rực của đồng hoa cải dầu. Mùa xuân đấy, rõ ràng là mùa xuân, dù không có chim én, chỉ có chim sâu đang chinh chích ở những bãi đá ở hồ Léman. Hồ Léman vào xuân xanh lắm, xanh lững lờ dưới dải sương sớm mai và bàng bạc trong chiều tà. Tôi vẫn nhớ hoàng hôn  ở đây, dù giờ đang ngồi trên ô tô, đang lơ mơ ngủ gục.

Đấy, thì như tôi đã kể, chú lái xe rất tuyệt. Ở trạm dừng xe đầu tiên, chú pha cafe rồi lôi ra đống sách đưa cho 3 mụ đàn bà, còn tôi, mụ cuối lúc đó đang ở đâu đó trong toilette hoặc siêu thị. Chú nói gì tôi chẳng biết, chỉ biết khi lên xe thì họ truyền tay nhau đọc 3 quyển sách của Jamel Bahli.

“Chúng ta giống như mấy đứa trẻ ngồi xem tranh vậy” người đàn bà hippi kế bên tôi cười giòn tan khi lật cuốn sách ảnh “Si lointains, si proches”(Khi xa, khi gần), rồi vứt cho tôi quyển sách cũng sách ảnh không kém, tầm 300 trang với duy nhất 1 trang ảnh “Au coeur des Amériques” (Từ trái tim châu Mĩ). Bên kia chị công nhân đang đọc “Un thé a Shanghai” (Một tách trà ở Thượng Hải). Tôi với cái dạ dày bé nhứt nên được ưu tiên mang cốc cafe dở lên xe uống tiếp. Tôi nhâm nhi cafe và bắt đầu đọc lời tựa.

“Mọi chuyện bắt đầu từ cái chết của một thanh niên ở nước Mĩ”, chết vì dùng thuốc phiện quá liều. Ở Mĩ, 30 giây 1 người chết, 24 giây 1 kẻ ra đời, 20 giây 1 người nhập cư, 20 giây 1 kẻ định cư. Vùng đất này mọi người tìm tới, khám phá, xây dựng cho mình một thứ gọi là Giấc mơ Mĩ. Có là giấc mơ khi những người trẻ tuổi còn tìm tới thuốc, nhiều kẻ tự tử, cảnh sát đầy đường, bạo lực và người dân mang súng trong người? Jamel muốn ra đi, trốn chạy khỏi cái giấc mơ ấy. Thực chất Jamel đã chạy, đã chạy rất nhiều trước đó, đầu tiên là vì người bạn bảo “Tới Thượng Hải dùng trà với tôi nhé”, thế là ông lên đường.

Sau này khi kể cho thầy giáo về Jamel, thầy bảo “ Ý nghĩa của việc chạy này là một hình thức tìm về sư giản đơn. Con người luôn cố gắng đi từ xe đạp lên xe máy lên ô tô. Đến khi có ô tô thì họ tự hỏi ” Mình muốn có ô tô để làm gì”. Sự tiến hóa của vật chất đâm ra dư thừa, khi dư thừa người ta sẽ nhàm chán. Thuốc phiện hay tự tử là một điều tất yếu. Nước Mĩ là thế”. David Herz, ông thầy người Mĩ của tôi nói rồi lôi ra cuốn sách của một Đạt ma Tây Tạng từ những năm 73, cùng chung ý tưởng. Trong đầu tôi, hình ảnh 9 triệu cái xe đạp ở Bắc Kinh (Nine million bicycles) trong bài hát của Katti Melua hiện lên. Khi người Mĩ gắn với ôtô, người Trung Quốc đang đi về phía xe đạp. Tôi đang ngồi ở sảnh trường, uống cafe ở Paris mà hiểu sâu hơn về ly trà Thượng Hải. Rõ ràng Jamel chạy  không phải vì ly trà.

Ông muốn tìm ý nghĩa cuộc sống. Jamel yêu tôn giáo, yêu tất cả. Ông từng hôn tay giáo hoàng, được ngủ trong nhà của Abraham, leo tới Tây Tạng, nhưng vẫn không hiểu ra thế là nào ý niệm tuyệt nhất (tuyệt đối và duy nhất) hay thế nào là giới cao? Khi trẻ, Jamel nghĩ mỗi người có một vũ trụ, họ là tâm điểm trong đó. Tôi hiểu điều này thành mỗi người một nhân sinh quan. Khi bớt trẻ, Jamel muốn thoát khỏi vũ trụ của mình, khám phá nhân sinh quan của người khác. Ông quyết định chạy, chạy từ Paris tới Shanghai, chạy dọc châu Mĩ, châu Phi. Ông gặp những câu chuyện, những cuộc đời. Có thể là những ngôi làng bị bỏ hoang ở Alaska, những kẻ đào vàng một thời, những con người chạy trốn vào rừng sâu, săn thú để sống.

Khi ta sống một mình, giữa 8 tỉ người trên thế giới, thì ai cũng cô đơn và cô lập cả. Để tự chủ hơn, một số người tìm cách cô lập chính mình trước, cũng là cô lập cái thế giới ngoài kia. Một cách sống mới rất tuyệt. Cũng như khi đọc “Suối nguồn” tôi bị ảnh hưởng bởi cách sống ” đừng bao giờ để mình bị phụ thuộc vào ai quá nhiều, nếu đủ nhiều nên dứt ra bởi nhiều quá khi bị bỏ rơi sẽ không sống nổi” ” cách trả thù cuộc đời tốt nhất chính là hành hạ bản thân mình”. Ở sách của Jamel, tôi thấy vài con người biệt lập có cách suy nghĩ thú vị như thế.

Thú vị thật nhưng tôi đọc xong 20 trang thì lăn ra ngủ. Trong cơn mơ tôi cứ vang vọng Khúc Thụy Du, dù trên đời này chẳng ai nợ ai cái gì. Có lẽ do bị Dương, cô bạn host tôi ở Lausanne đầu độc các đêm trước, hoặc do cái thứ nhạc rất Trung Quốc đang vang lên từ trong xe.

“Nhạc Trung Quốc sao?” tôi bật dậy từ giấc mơ

“Không, tao nghĩ là nhạc Việt” chú lái xe quay lại

“Tôi người Việt mà, không phải đâu”

“Vậy có lẽ nhạc Nhật” cái đầu muối tiêu nhún vai.

“Cuốn sách này hay thật đấy” tôi nói vọng lên. Qủa thật tôi thấy nó tuyệt cú mèo. Cách viết văn hay tuyệt (hoa mĩ mà đủ dễ hiểu cho đứa cà tàng tiếng pháp) và cả ý nghĩa độc đáo. Chú lái xe chẳng có động thái gì đồng tình. “Làm bộ”, tôi nghĩ chú ta phải mê mệt tác giả lắm mới có một đống sách như thế ấy chứ. Tôi ngó lơ ra ngoài cửa sổ, treo tâm hồn lên một khối mây nào đó, mải mê với những ý nghĩ không đâu.

Ở trạm dừng tiếp theo, chúng tôi lại xuống, lại uống cafe. 3 mụ đàn bà lại chuyện trò sôi nổi. Tôi chịu, vì tôi chẳng giỏi tiếng Pháp. Chú lái xe với thứ tiếng anh như dân Mĩ, quay sang hỏi chuyện. Chúng tôi nói vài câu xã giao.

“Chú làm gì ở Lausanne vậy?”

Tôi tới trình diễn ảnh của mình. Tôi làm nhiếp ảnh mà

“Ôi, tuyệt hảo, hay ghê vậy”. Cái đầu muối tiêu lại nhún vai rồi quay sang 3 mụ đàn bà.

Rong ruổi trên xe, chụp ảnh và trình diễn, cách chú ấy pha cafe, rửa cốc, đổ xăng, bơm lốp, cả cái đầu muối tiêu và cái cổ sẹo thật sự làm tôi ngất ngây. Nếu Francesca ở Bari bị gục đổ trước một chàng nhiếp ảnh trong ” Những cây cầu ở hạt Madison” thì ở đây cũng có con nhóc vần a ở Paris bị cảm phục một lão làng nhiếp ảnh.

“Có ảnh con trai tôi trong bức ảnh ở Syrie đấy. Thỉnh thoảng tôi cũng mang nó đi du lịch cùng” chú ấy khoe khi chúng tôi bắt đầu lại hành trình. “Lúc đó nó lên 3” chú cười tươi rói.

Tôi ngó vào quyển ” Si lointains, si proches”, thằng nhóc mới dễ thương làm sao. Nó đang cảm nhận gió giữa đồng hoa, giống như August Rush đắm chìm trong bản giao hưởng thiên nhiên của mình. Tôi ngó lên nửa khuôn mặt người lái xe gân guốc mà thân quen. Trong một bức ảnh về hành trình của Jamel, có bức ảnh ông chụp cùng giáo hoàng, cũng nửa khuôn mặt ấy. Đấy, cái đồ ngu ngốc là tôi đã không biết rằng mình đang được chở đi bởi người đầu tiên chạy liên lục địa Á Âu. Cái người đã vượt 25 000 km dọc nước Mĩ tìm cho ra ý nghĩa của cuộc sống ở xứ giấc mơ, cái người đã vượt 80 000 km để uống 1 tách trà ở Thượng Hải, đã đi qua 186 nước, chạy hơn 280 000 km trong cuộc đời, người đó đang lái xe và kể chuyện cho chúng tôi về những chuyến đi.

Tôi nghĩ chắc chú ấy phải thích thú khi thấy khuôn mặt há hốc của tôi qua gương chiếu (lần đầu từ lúc lên xe, mồm há hốc không phải để ngủ). “Bây giờ tôi vẫn chạy, một tháng tôi dành 10 ngày cho du lịch, 20 ngày cho gia đình”. Tôi ngẩn ngơ, người mà tiếng trước còn đang trong sách, còn đang lên giây cốt vô hình cho mình, đang ngồi ngay đây. Trời ạ, cuộc đời này thú vị thật. “Tôi thích người đi xe cùng gọi điện cho mình đặt chỗ, tôi có thể nghe giọng nói và biết mình sẽ đi cùng ai” ngay cả cách suy nghĩ của chú ấy cũng thú vị.

Nó làm tôi thấy yêu hơn những chuyến rong ruổi của mình. Tuổi trẻ mà, phải sống thật giản đơn và vui cái đã. Tôi nhìn ra bên ngoài, nắng quá, mây quá, đẹp quá.  Hoa Mugget có lẽ đang thơm đều. Tôi, chú ấy, họ, đều đặt trái tim trên những con đường. Những con đường chạy dọc, chạy ngang, qua những thảo nguyên xanh, qua những rừng cây non mọc. Tôi biết rằng trên đời có một điều luôn luôn đúng ” Chỉ có cây đời mãi mãi xanh tươi”. Goethe à, trong cuộc đời đầy hi vọng này, trái tim tôi, xin cứ mãi lăn trên con đường.

“Khi tình đã vội quên, tim lăn trên đường mòn

Trên giọt máu cuồng điên, con chim đứng lặng câm

Khi về trong mùa đông, tay rong rêu muộn màng.

Thôi chờ những rạng đông..” – TCS

Lausanne – Paris, 1/5/2012

MTN

http://www.coureur-du-monde.org/