Zadar- Không chỉ có hoàng hôn

¨Zadar là nơi hoàng hôn đẹp nhất thế giới¨ Afred Hitcock.

10272729_10152099496572007_4369147225659271896_o

Lời cảm thán này chẳng ai kiểm chứng được, bởi ai đã đi hết sạch thế giới đâu nhưng mà có một ông đạo diễn phim kinh dị nói vậy thì chúng ta cũng nên tin. Và thực sự là nó đẹp thật đấy, nhất là dưới con mắt nhìn điện ảnh.

Ở Zadar, bọn tôi trọ ở 1 cái hostel tên cực kì đơn giản – House hostel. Bà chủ nhà tên cũng ngắn gọn đơn giản nốt – Goga. Goga dễ thương, đương nhiên, cứ nhìn review trên hostelworld thì bà đều được tôn vinh là chủ nhà dễ thương nhất (lại nhất và không ai kiểm chứng được). Nếu bảo tả Goga thế nào thì cả lũ chịu vì 3 ngày ở đó không gặp bà lần nào. Tối đầu tiên tới, bà để lại cho mảnh giấy ghi mật khẩu hòm bí mật ngoài cửa, có thể mở ra lấy chìa khóa vào nhà. Ngày 2, cả lũ ra đi từ sáng, không kịp gặp nhau. Tôi chỉ để lại mẩu giấy ¨Này nếu bọn cháu bỏ đi hẳn thì bác kiếm cách nào mà đòi lại tiền :)). Cháu rất mê phong cách tin người và thân thiện của bác nên sẽ mò về vào ngày mai. Bác cứ yên tâm¨. Ngày 3 trở lại lúc chiều, cả lũ đi ăn chơi tối, về nửa đêm lại không gặp. Ngày 4 vác đồ đạc ra đi, bác chủ nhà chưa kịp tới,  nhắn tin ¨Cháu để tiền ở cái gối cạnh cửa sổ nhé¨ rồi ra đi. Tất cả các giao tiếp chỉ ở những mẩu giấy và vài tin nhắn viber, thế mà thấy sao đáng yêu đến thế.

Zadar không phải là thành phố lớn, nhưng cũng là điểm đáng tới ở Croatia, thậm chí nhiều người xét nó là điểm tới lý tưởng của một cuối tuần ngắn ngủi. Zadar nằm ở miền Trung của Croatia, ở vùng địa lý khắc nghiệt khô cằn sỏi đá, nhưng được ưu đãi biển và nắng, cũng như miền Trung Việt Nam vậy. Vốn là 1 thành phố cổ, Zadar còn nhiều tàn tích La Mã, điển hình như khu vực Roman forum, nghe cũng hoành tráng như ở Roma vậy. Ở đó những cột Doric và Corith vỡ vụn, nằm tươi mới trên mặt sân đá nhẵn bóng. Ở đó đã từng có những công trình đồ sộ lắm, nhưng còn lại không nhiều sau những cuộc chiến lớn, mà gần đây nhất là chiến tranh với người Serbia. Những công trình tôn giáo còn lại thì mang dấu ấn Byzantines, thời pre-roman. Người Croatia thì bảo bị Serbia thống trị bạc đãi nên phải vùng lên, người nước khác nhìn vào thì có vẻ không hài lòng với người Croatia trong trận chiến này.

10353539_10152099485972007_7955564257377214521_o

Hôm ấy, trên những tàn tích cũ, có anh nhạc sĩ đánh đàn hát ¨Knocking on heaven door¨ thật là hay. Anh hát, còn cả lũ chạy ào ào qua, qua anh, qua những hàng bán mũ xếp đầy lối đi để chạy ra biển. Lối đi của phố cổ Zadar rất đẹp, trơn nhẵn bởi thứ gạch trắng mà nếu trời mưa sẽ biến thành mặt gương. Những bức tường thành vững chắc, để chia đôi thành phố: phía trong cũ và đẹp, phía ngoài nghèo và buồn. Phía trong của con người, phía ngoài của đại dương. Bên cạnh đại dương, họ làm cây đàn biển tên Sea organ nơi mọi người tụ tập nghe nhạc nước tạo ra từ gió biển và ngắm mặt trời lặn.

10454352_10203947502026108_4433999520812522053_o

10329954_10152099495927007_8004550178456103446_o

Ở ngoài khơi, vài con tàu chạy qua mặt trời. Khối cầu lửa to rực từ từ thu nhỏ quầng sáng lại, giống như nó chui vào một cái hộp, không phải quan tài, chỉ là chiếc hộp thủy tinh. Một ngày xong việc rồi, mặt trời đi ngủ, để mai, lại được giải thoát. Mặt trời trôi đi, lôi theo tất cả các sắc màu xanh đỏ bao quanh,  cùng chìm xuống biển, giống mà ngược với hình ảnh ai đó đánh cá, kéo nguyên cái lưới lên bờ, mang theo mọi thứ của biển khơi. Khi đó trời hết sắc vàng, không tối mà chuyển sang màu xanh nhàn nhạt, lành lạnh, cả thành phố lại ồn ào, nhất là ở nơi chào đón hay tạm biệt mặt trời. Cảnh ấy đẹp huy hoàng trong tiếng sóng vỗ.

10453102_10203914259275060_8682449329957253973_o

Mọi người cứ ngồi thừ ra, đợi mặt trời trôi chậm rãi, từ to, rất to, tới tan biển, như bánh mì ngậm đầy nước, to dần, to đùng rồi tan mất tiêu. Gió tháng 6 mát, nước hơi lạnh 1 chút, không đáng kể, chiều rồi nên thành phố cũng hết nóng. Zadar hàng ngày vẫn cầm mặt trời quẳng vào biển, để mọi người lặng lẽ trầm trồ. Hình ảnh to lớn ấy đẹp xao xuyến, giống như mình vừa mất đi thứ gì đó. Một ngày vừa mất đi.

Ở Zadar cũng như Croatia, tôi thích nhất món mực. Trong cái hàng ăn không quá đắt, chẳng hề rẻ được Goga giới thiệu, anh bồi mang con mực ngọt lịm ra và bảo ¨Mới đánh bắt tối qua đấy¨. Vậy đấy khi người ta tạm biệt mặt trời là lúc những con tàu ra đi. Trong đêm đen, những con tàu bắt cá, bắt mực, kịp chở về đất liền cho bữa tối mai. Những con tàu vất vả ấy không ngủ. Có những con tàu khác thì được ngủ, những con tàu không đưa dân chài, mà đưa con người ham chơi ra đảo.

10469540_10152099493752007_3602895112228151029_o

Hệ thống đảo ở Zadar tên Dugi Otok. Nó có nhiều đảo lớn nhỏ đến nỗi chẳng thể nào kể hết cái hay cái đẹp ở đây. Một ngày không thể nào đủ thời gian để tới đảo xa nhất mà kịp trở về. Sự lựa chọn thường thấy của dân du lịch là đi đảo Preko, gần đất liền nhất. Đi phà công cộng thì chỉ 20ph là tới đảo nhưng thường ít người thỏa mãn với nó bởi nó cũng chỉ như 1 làng chài ở đất liền. Nếu muốn đi xa hơn thì thường phải thuê xuồng máy đi riêng. Đó cũng là điểm cộng cho việc đi nhóm hehe. Khi bạn có 6 người cùng gánh vác một cái giá thì chả phải lo gì nhiều, chỉ cần làm giá với bà chào tour 1 tẹo là có ngay 1 xuồng máy, 1 bác lái xuồng phúc hậu 70 tuổi nói 4 thứ tiếng, và 3 giờ lênh đếnh sóng nước.


1979728_10203925170227827_5930455400561059795_n

10446040_10152099488067007_4128487807742359216_o 10355478_10152099487442007_7916815025725627781_o

Preko

Khỏi phải nói hôm đó nóng thế nào. Trên cái thuyền máy có mái che, cái nóng giảm bớt chút nhưng gió thì rất nhiều. Khi mà nắng gió trộn nhau thì cơn buồn ngủ ập đến đánh úp bất thình lình. Ai cũng mê mê, dại dại, nói vài ba câu chuyện như hét vào nhau bởi động cơ thuyền ù ù đau cả tai. Thuyền bé, động cơ nhỏ, tiếng kêu to, tốc độ chậm. 30ph thì cả lũ thấy mình đang ở đảo Preko. Câu hỏi đặt ra là nếu chỉ đến Preko thì đi phà công cộng cho rẻ. Câu trả lời là sẽ được đi thêm những nơi khác nếu tham qua nơi này nhanh. Thế la cả lũ nhanh chân leo lên, đi lòng vòng rồi hạ thổ xuống một bãi biển toàn sỏi, trong suốt. Nước trong nhìn thấy đáy mát rượi. Không có ai, chỉ có 6 đứa vùng vẫy như trong cái hồ bơi nhà mình. Lạnh run vì nước, chân đau vì sỏi nhưng cảm giác ấy đã đời chưa bao giờ có được.

10473565_10203925192668388_7690225551945230817_o

Tôi vốn không biết bơi, luôn sợ nước. Đây là lần đầu ra biển dám xuống, tập bơi, và bơi được. Bơi được 1 nhịp, 2 nhịp rồi 3 nhịp thì sướng quá. Nước biển trong xanh, lại có muối nâng nhẹ cơ thể nên chẳng sợ chìm. Cứ lao mình vào làn nước tinh khiết ấy mà lâng lâng. Thích vô cùng, thích hơn nhiều việc nằm lơ lửng trên nước ở bãi biển Kolovare chiều qua. Bãi biển trong thành phố ấy, nhiều sỏi đau chân, nhiều người chen chúc, lại còn không xanh mướt như ở đây. Cả lũ hào hứng lắm, bơi lặn, nhảy nhót, cho tới khi hoảng hốt là đã sắp tới giờ về. Nếu mà cứ ì ra ở Preko thì mất tiền oan quá. Thế là lại lội ngược về thuyền, bảo bác lái cho đến một bãi biển bí mật nào đó dù phải trả thêm tiền.

10321194_10152099524482007_6987000150771061519_o

Bãi biển Kolovare

Và đó là Pasman. Thuyền đi qua đảo lớn hơn Preko. Đảo gì phủ đầy màu xanh và những ngôi biệt thự. Sau đó thuyền vòng qua đi vào Pasman, rồi hạ thổ ở 1 bãi biển bí mật, nằm sâu bên trong. Khi thuyền vào thì chỉ có 1 du thuyền khác đang buông neo. Bãi biển này hoàn toàn bị che khuất bởi con người. Dưới lòng biển không còn sỏi đá những mà cát trắng tinh mịn vô cùng. Nước trong suốt, vẫn hơi xanh, nhàn nhạt màu turquoise – màu của mùa hè năm nay. Từ trên thuyền, từng đứa một lao xuống như cô gái đại dương, tôi thì ôm phao đi từ từ xuống. Xuống dưới nước mới thấy chỗ này cạn lắm, chẳng phải sợ gì. Tay hớt cát lên, nó giọt ngay xuống kẽ mềm mại như nhung. Cát đi mịn như thấm vào da thịt. Vứt phao ra, tay khua loạn lên cũng được thêm nhịp nữa là 4. Cảm giác của người biết bơi, được bơi giữa bao la biển xanh, cát mịn, nơi không có ai ngoài mình thật đã biết bao.

10532050_10152145460467007_8273815838543212268_o

Cuộc chơi ở Zadar mà thiếu bãi biển ở Pasman thì chắc chắn sẽ là kỉ niệm chán ngắt bởi bị chặt chém tiền ở quán ăn và cả sự thất vọng ở Preko. Pasman đã kéo lại hết, thậm chí còn quăng cả lũ một cảm giác tuyệt vời như đang ở biển Caribe. Trên con thuyền lúc về, ai cũng hồ hơi, khen không dứt Pasman, bác lái thuyền già nua, và dĩ nhiên cả món thịt lợn quay của Zadar nữa. Mùa hè không yên ả đang trôi qua. Năm nay tuyệt nhiên là năm tìm về với biển.

 

 

 

Vật vã Plitvice

Đầu tháng 6, sáng sớm trời đã có vẻ oi nóng.

Nhà trọ không có điều hòa nên chỉ ngồi trong phòng đã cảm nhận được phần nào thời tiết bên ngoài. Cửa sổ mở rộng, hàng trúc đào hoa hồng rực, và nền đường nắng rẫy. Bên nhà hàng xóm có cây mận, quả con con, hơi đỏ, hơi chua, tay đứa nào cũng tới tấp hái. Hành trình hôm nay sẽ khắc nghiệt lắm đấy. Chuyến bus sớm nhất khởi hành từ Zadar lúc 8:30 và cả lũ tới ga lúc 8:28. Do vội vàng, thêm tính tiết kiệm cả lũ nhất trí mua luôn vé khứ hồi để về lại Zadar vào ngày mai. Lên xe, 6 khuôn mặt tí tởn, hớn hở, với sự nhanh nhẹn của mình mà vừa kịp giờ xe, vé lại rẻ hơn trên mạng. Chẳng có ai ngờ đó sẽ là sự hối hận lớn nhất.

Zadar chỉ mới là chạm vào, chưa khám hay phá gì. Chỉ thấy thành phố biển này có vẻ nghèo, với những ngôi nhà thấp, cũ, xập xệ, có hơi hướng miền Nam Ý, hoặc Hà Nội những năm 80. Đường xá hơi ít cây, nhiều nắng. Tôi bận loay hoay trong đống tâm trạng vui buồn lộn xộn trên con đường tới Plitvice. Dãy núi dài, những con đường khô khốc, olive bạc lá, nho cằn, nhà lác đác, quán lơ thơ, có gì đó gợi sự khắc khổ của bầu trời Montana thời khai hoang. Sự tiêu điều chỉ chấm dứt khi sang đến hạt Karlovac.

Hôm đó thật đặc biệt, Plitvice không mưa. Tôi biết 3 đoàn từng đi Plitvice, tất cả đều trúng mưa. Cứ nghĩ xem, ở nơi nắng nhiều, hồ lắm như thế này, sự bốc nước là không ngừng nghỉ, thì mưa rào rạt sau những ngày nắng chói chang là sự hiển nhiên. Thật may mắn, tụi tôi đến nơi này vào pha thứ nhất – nắng gay gắt, có đứa bạn đi sau 3 ngày rơi trúng pha thứ 2 – mưa dầm dề. Plitvice – công viên to nhất Croatia và lâu đơi nhất Đông Nam Âu có những cách đón chào thật khác nhau.

10443083_10152099486432007_7020059409668228373_o
1559486_10152099479152007_5458360794013916716_o

Theo đúng kế hoạch 6 đứa có tầm 5-6 tiếng để dạo quanh công viên, thế nên tuyến đường H – dài 5 tiếng được chọn không phải suy nghĩ. Theo lộ trình thì đầu tiên là mua vé, giá giảm cho sinh viên, sau đó leo lên xe điện để được kéo lên nơi đầu con suối – là phần cao gần nhất của công viên. Tôi có chút hụt hẫng cứ tưởng nguyên sơ ai ngờ du lịch thế, đi thám hiểm mà lại có xe cộ thế này thì an nhàn quá. Đặc biệt nhìn trước sau toàn thấy ông bà già và hộ gia đình con nhỏ thì càng thấy oải. Dễ ăn thế này thì buồn chết khi mà tinh thần đi bụi đang lên. Xe kéo đoàn người ì ạch giữa hai hàng cây. Cây dày đặc, thỉnh thoảng mới có khe hở để hồ lộ ra xanh mướt bên dưới. Xanh gì mà xanh thế. Cái màu xanh ấy luôn gợi tới sự tả Cô tô của Nguyễn Tuân. Xanh thật mà không thật, bởi cái màu của nó giả quá, như nhuộm phẩm, như có bẫy độc ở dưới, tưởng như con cá rơi xuống sẽ chỉ còn xương.

10372019_10152099480102007_5057791782907341610_n

10348757_10152099481762007_3360526690078990981_o

Khi xe đã lên tới điểm cao, mọi người bắt đầu hành trình sông suối. Chỉ đi qua vài hàng cây, một hồ nước rộng mênh mông, trong suốt đã hiện ra. Hồ nước rộng vô cùng, chỉ thấy xa xa có cây cao và núi. Cạnh bờ là những cây thấp nhỏ và bèo. Những con đường bé được dựng lên bởi cây gỗ thân nhỏ. Con đường chắc chắn ấy bắc qua những dòng nước. Nước, nước đang chảy dưới chân mọi người. Từng đoàn người kéo dài đi ngang qua con nước và cánh rừng. Người rất đông và cá cũng vậy. Vương quốc trên mặt đất và trong mặt nước hoàn toàn riêng rẽ. Con người vẫn vui thú, đi lạc vào trong thiên nhiên, mà có lẽ lâu rồi họ mới cơ hội trở về. Cá thì vẫn nhởn nhơ bên dưới, không tản mác hay hoảng sợ.

10348769_10152099485907007_1151187179007627293_o 10321181_10152099484552007_8843263074117272114_o

Anh bạn quay sang ¨Đây phải là nhà hộ sinh cho cá của cả Croatia¨. Trời ơi, cá ở đâu mà nhiều thế, cá con, cá nhỡ, cá lớn, bu xung quanh mép nước, nhìn giống những đốm nhỏ lăn tăn hơn là sinh vật. Cá không bơi mà đang trôi, rất nhẹ rất chậm, từng đàn từng đàn. Cá giống như đang lơ lửng, bởi nước trong vắt như thạch dừa. Đó rõ ràng là khối thạch khổng lồ, còn đàn cá mắc kẹt trong đó, không di chuyển. Nước trong quá, cá như đang bay. Không ai nỡ đụng xuống mặt nước, chỉ sợ cá bay đi mất. Mặc dù trong lòng ai cũng thèm có bữa trưa cá nướng.

10329756_10152099484567007_2102615730216456614_o 10348795_10152099481902007_1079778719932615889_o

Đi một đoạn là có tiếng nước xối xả. Thác ở đâu tràn xuống. Càng xuống thấp càng thấy những con thác lớn. Đứng cách xa vài mét là có thể ướt người, bởi nước đang tung lên mát rượi. Những con đường bằng gỗ bắt đầu ướt mềm, trơn trượt bởi rêu. Dưới đáy hồ chắc phải có loại tảo kì lạ, bởi nó làm hồ xanh đến thế. Xanh rờn rợn, giống như trong phim Life of Pi, hồ mà có thể ăn chết động vật ấy. Thế nhưng chẳng ai còn sợ cái vẻ đẹp dường như nhân tạo ấy, thò thử chân xuống xem có mát không. Mát tuyệt vời, mát lay động cả khóm cây ven bờ, cả cái thuyền gỗ đang dập dình ngay sát.

10256608_10152099560427007_4743874217374240386_o

Và cứ thế những con đường gỗ qua nước, những con đường đất ven nước trải dài. Người và người nối đuôi. Cá và cá nối đuôi. Đi đâu cũng có hồ xanh, thác bạc, cá con, và người lớn. Đoàn người đi trên mặt nước, bóng in xuống, nên nhìn lại như đông gấp đôi. Đi tầm 2h thì ai cũng oải oải vì leo lên, leo xuống, trời lại hơi nóng, dù đã tọa lạc trong cái tủ lạnh thiên nhiên này. Đường càng lúc càng xuống thấp. Thác bắt đầu nhiều và nhỏ hơn. Hồ càng lúc càng rộng hơn. Sen sậy chen um, sung túc. Mọi người bắt đầu chán với cái đẹp, khi mà ở chỗ nào cũng đẹp không điểm nhấn.Vừa đủ chán thì đến cái hồ bao la. Hồ này rộng vô vàn, mênh mông không kể xiết. Vịt tung tăng hai bên, nước thì trong nhìn thấy đáy. Những chiếc thuyền dập dìu ghé bờ để đón người đưa xuống hạ lưu.

10380154_10152099485467007_5060399906781187902_o

Ở dưới hạ lưu là khu đất rộng, có nhiều bàn nghỉ và là chỗ để mua bia mát lạnh. 6 đứa 6 cốc bia tươi, nguyên bọt mới rót từ vòi, một ít snacks, thế là ngồi an nhàn. Còn tận 2h mà bọn mình đã đi quá 3/4 chặng đường. Đi gì mà khỏe thế, giờ về đích nhẹ tênh. Thế là cứ ăn uống, tắm nắng, chơi bời, rồi mới ung dung ra về. Ai ngờ đường lúc về không đi xuống là lại đi lên mải miết. Càng đi càng lên cao, lại ngỡ mình lạc đường. Đường ngày một hẹp hơn. Tiếng thác to và rõ hơn nhiều. Đi qua hang đá, cùng cái thác lớn nhất thì mới chột dạ là chỉ còn 30ph nữa là xe bus chạy. 6 đứa giờ đã tản mác thành 3 đoàn đua. Đoàn đi, đoàn chạy, đoàn tung tăng tìm mọi cách về đích. Đi như chạy thậm chí không còn thời gian để ngắm nghía nữa. Một lúc sau ngoảnh lại mới thấy mình đã ở trên cao lắm rồi. Từ đó nhìn xuống toàn bộ hệ thống thác thì mới giật mình ¨Ôi, thật diệu kì¨.

10293676_10152099481887007_4732670352924425092_o

Bên dưới, xen giữa cây xanh, những hồ nhỏ xanh thẫm là các con thác nhỏ cạnh nhau, xếp tầng tầng lớp lớp, như ruộng bậc thang. Thác bậc thang đẹp hùng vĩ, y như hình ảnh Google khi bạn đánh Plitvice. Thác trắng nhìn mát rượi, những đoàn người nhỏ xíu đang len lỏi trên con đường gỗ ngoằn nghèo. Sau những mệt mỏi của leo cao, của chạy, của hớt hải thì vẻ đẹp ấy quá xứng đáng. Đúng là phải leo lên tận đây, mới nhìn xa, nhìn rộng, nhìn đẹp được như thế, điều mà khi đứng ngay chân thác không thể nào tưởng tượng nổi. Vẻ đẹp lỗng lẫy ấy nhanh chóng cuốn trôi những thất vọng, chán nản lúc ban đầu khi đi đâu cũng hao hao nhau. Có lẽ phải trải qua mệt mỏi người ta mới cảm nhận cái đẹp sâu sắc đến thế.

Chiều hôm đó, đương nhiên tụi tôi trễ xe. Do mải mê ngắm cảnh mà bọn tôi đến cổng đã là 5h15. May sao cũng kiếm được chiếc xe khác cho về camping Korana cứu rỗi cái mệt, khát, nóng. Camping này rộng vô cùng, nhiều cây, cỏ, lều, và nhà gỗ. Đêm nay chúng tôi ngủ trong nhà gỗ. Trên đỉnh đồi những chiếc xe dạng ngôi nhà di động đứng im lìm. Người trong đó mang bàn ghế ra ngồi nhâm nhi chiều tà. Chiếc xe ấy luôn là giấc mơ của tôi từ nhiều năm nay. Có một chiếc xe, để men theo con đường của 6 người đi khắp thế gian, lạc đâu đấy ở Nam Mỹ, hoặc vùng Colorado của Mỹ thì thật tuyệt. Nó quá xa vời, xa như hình ảnh con sông Korana ở đâu đó quanh camping mà chưa được nhìn thấy. Chỉ nghe nói có các em gái xinh đẹp đang tắm nắng và nhảy cầu, khiến một thằng nhóc vội lao xuống mà ngã trầy chân.

10295327_10152099524422007_4427686038220099596_o

Món mực nướng ở camping Korana là tuyệt vời, tươi ngọt, lại vẫn còn ít cát. Món pho mát tươi cùng thịt panceta đỏ hồng làm tại gia thật vừa miệng. Một ít rượu trắng cho con cá truite nướng. Món risotto nấm kiểu Ý. Ai cũng hài lòng vui sướng với bữa ăn ngon và rẻ. Qủa thật cái nhà hàng đó rất được, nhất là bữa sáng miễn phí no bá cháy. Xúc xích hấp, thịt nguội, món ngũ cốc với hoa quả dầm, pho mát, bánh strudel vị quế táo, dưa hấu, nước quả các loại, cafe các loại, có quá nhiều thứ để ăn. Thằng nhóc Long háu ăn đề xuất ¨Chúng ta sẽ không đi bus lúc 9h mà ở đây ăn tới trưa rồi sau đó đi bộ ra bắt xe về lại Zadar chị nhé¨. Dĩ nhiên là tôi nhất trí bởi nghe anh Nokia kể là từ đây ra đó chỉ mất 3 km. 3km thì nhằm nhò gì.

Đâu ai ngờ, Nokia của anh sai lè. 3 km thực ra là 3 miles đường chim bay. Còn đường chim lê lết là 8km. Trời nóng quá là nóng. Đường lại toàn ô tô chạy, vừa đi vừa lo nơm nớp. Các em gái váy hoa chạy ra xin xe, không được cái nào. Các em cứ thế lết đi, vừa đi vừa kêu than sự vô tình của người Croatia. Thằng nhóc Long đã cởi trần mà vẫn đi cuối. ¨Tham thực cực thân¨ chưa bao giờ đúng hơn thế. Đường ô tô đi lên cao, bên kia là núi, bên này là vực đầy cây xanh. Cảnh vật không đẹp, không xấu, chỉ nản lòng. Cuối cùng sau hành trình 2h thì cả lũ cũng đến nơi, trễ chuyến bus đầu ngày về Zadar. Vậy là mất toi 1 ngày oan uổng.

Oan uổng hơn là khi chuyến bus thứ 2 đến (sau 2h đợi chờ) thì bác tài lạnh lùng xua đi ¨Vé khứ hồi của mày phải đi về đúng hãng bus lúc mua, không phải cái nào cũng đi được¨. Tra lại giờ bus mới biết hãng đó ngày nay chỉ có 1 chuyến lúc 5h chiều. Tức là cả lũ phải chờ thêm 3h đồng hồ dưới cái nóng oi bức mà không biết làm gì cả. Đổ lỗi lùng quanh thì cuối cùng cũng quyết là nhảy lên bus khác, trả tiền vé mới. Chấp nhận mất tiền oan cho cái sự ngu ngốc, vội vàng của mình. Đường về, sao mà xa thế, mệt thế, chán nản thế. Tôi hơi phục sự đấu tranh của mình, khi có thể đòi tiền hoàn vé. Có những đồng tiền quý giá ấy trong tay, Zadar lại đẹp lại vui trở  lại, chỉ có Plitvice trong trí nhớ đầy mồ hôi, than thở, và vật vã không nguôi.

10329756_10152099493642007_5606260331610407435_o

Những con đường đi lạc

Tôi mới đi Croatia về. Biển xanh thẫm, phẳng lì như lụa, hồ xanh trong, im ắng như ngọc lục bảo ,còn nắng thì vàng ấm áp hơn mật ong. Vậy mà cái nhớ nhất lại là những con đường cằn cỗi, bụi tung mù mịt, ngoằn nghòe qua núi, qua hồ, qua một ngày mệt mỏi.

IMGP1522


IMGP2073

8h sáng, chạy vội ra quầy bán vé thì 6 đứa cũng kịp mua vé, lách chân lên chuyến xe bus đầu ngày từ Zadar đến Plitvice. Xe không quá đông, không quá êm, cũng không đẹp, nó thậm chí có mùi say xe, hâm hấp, hơi ngột của một ngày rất nóng. Dĩ nhiên từ Paris lạnh lẽo, nhiều mưa, sang được nơi đầy nắng như Zadar thì cả lũ không khỏi thích thú, nhưng nóng quá lại là chuyện khác. Cái xe ấy, những con người ấy, mới 8h sáng mà đã hút phần nào sự hứng khởi và sức lực.

Xe đi xa dần khỏi thành phố, cố thoát cái nóng của thành phố biển.  Con đường  bao quanh bởi những loài cây bụi, lùn, chỉ để cho oxy. Mảnh đất toàn những cây còi cọc ấy thiếu nước, nhìn thật khô khốc, tội nghiệp. Bụi đường tu mù lên từ chiếc ô tô phía trước. Vài ngôi nhà lác đác hiện lên. Vài hàng bán tỏi và cherry mới chín. Giữa những đám cây oxy, đã có những loài cây ăn quả. Cây olive lá bạc trắng, không chỉ bởi tự thân, còn bởi bụi. Những hàng cây nho đang vươn lên khỏe khoắn. Hai loại cây dành cho vùng đất cằn cồi này có thể thấy ở mọi nơi trên miền Địa Trung Hải, từ Pháp, Ý cho tới qua bên kia bờ Adriatic này.

Xe cứ đi đi mãi trên những con đường như hoang mạc vậy. Cây cối lưa thưa, ngày càng lưa thưa, chỉ còn nhiều đá và cát. Nắng chang chang làm cho cuộc sống khô cằn ấy sao buồn quá. Nếu có mưa, cây cối xanh mướt như Ireland hay Scotland thì người ta đã không chán như thế. Ai cũng yêu những đồi núi xanh với những bài nhạc dân ca Ireland, nhưng liệu ai yêu nổi những con đường nắng khô này. Con đường không tít tắp có điểm đến. Một dãy núi lừng lững, bên trái thì xanh cây, bên phải đầy đá đang chặn ngang con đường. Xe đang tự mình đâm vào ngõ cụt, nó sẽ đâm thẳng vào núi. Nhưng hành trình tới với núi còn dài và xa lắm, như người Hobbit đi tìm tới núi rồng vậy.

Cái nóng làm cho mọi người buồn ngủ nhanh chóng. Hai người đàn ông ngồi sau nói chuyện như bắn súng liên thanh, trong khi mọi người đều đã lim dim, hoặc ngủ mê mệt. Tôi cũng ngủ gật, hết đập vai bạn, lại đập cửa sổ. Liu diu 1 lúc thì tự nhiên tỉnh dậy, không vì tiếng động, cũng không phải vì xe xóc lên, chỉ là tới lúc phải tỉnh dậy.

Lúc này xe đi băng ngang 1 cây cầu. Bên dưới là con sông ăm ắp nước , xanh và sâu. Mặt sông mà sóng sánh như biển, có cảm giác giống nhìn xuống hồ Nasser ở Aswan, đẹp mà đáng sợ. Phía bên kia là cây cầu màu đỏ rực, nơi người ta tổ chức nhảy bungee. Cảm giác lao mình vào không khí, cần kề cái chết, lơ lửng con tim như quả lắc đồng hồ chắc là thú vị lắm. Qua bên kia cầu đã là núi. Vậy là xe bus không đâm vào mà đi xuyên. Con người thật vĩ đại, ngày xưa họ bé nhỏ đơn côi, sống bên này núi 1 cách yên bình, có biển, có nắng, sao họ còn muốn lao qua bên kia dãy núi. Họ muốn tìm gì ở bên đó? khi mà dãy núi quá khổng lồ với chúng ta.

Người ta hay nghĩ bên kia núi là nhiều lắm những hy vọng. Liệu khi họ làm đường leo men theo triền núi, đục đường hầm sâu hun hút trong núi, họ có mệt mỏi, có nhiều lần thất vọng, muốn buông xuôi cái xẻng, cái cuộc, để về nằm lại mảnh đất của mình. Chắc chắn nhiều sự cùng quẫn đã được đem theo vào lòng núi, khi mà họ đào mãi vẫn không thấy ánh sáng. Chúng ta cũng vậy, có giai đoạn nào đó trong cuộc đời mà thấy mình mò mẫm, vô phương, thấy mình mở mắt mà như nhắm. Đọc Xuyên Mỹ của Phan Việt, cái cách chị ấy tự dằn vặt bản thân để đi xuyên qua cuộc hôn nhân, nó cũng mệt nhoài và chông gai như người xưa từng đục xuyên núi vậy. Tôi thấy đồng cảm với những dằn vặt không chỉ vì hôn nhân mà cả sự nghiệp PhD lơ lửng của chị. Tôi thì thấy buông ra, bỏ rơi đi mà, dễ lắm, sao phải níu. Nhưng nếu mẹ tôi, mẹ anh buông, chúng ta đâu có gia đình hạnh phúc. Nếu như họ buông, họ thả, chúng ta ngàn đời không đi qua nổi ngọn núi kia.

IMGP1881

Và con đường cứ thế kéo dài. Con đường xuyên núi đưa chúng ta đến một mảnh đất màu mỡ hơn. Mảnh đất ấy có con sông Korana ầm ĩ, có những cánh rừng cao, xanh, sừng sững, không chỉ làm oxy mà còn đem bóng mát. Plitvice ở nơi bắt đầu của những sự sống xanh. Chỉ có 2h ô tô mà thiên nhiên và con người đã đổi khác. Ở đó, chúng tôi có thiên nhiên, có sông, có hồ, có cây, có núi. Chúng tôi đã rất vui vẻ ở đây. Khi trở về lại Zadar, trên một chuyến xe khác lúc 1h chiều, cả lũ lại buồn thiu, không chỉ bởi mất thêm tiền xe bus, không chỉ bởi cái nóng, chuyến xe  dài hơn dự kiến hay một ngày đợi chờ xe trôi trong vô nghĩa. Tôi còn bị thứ tâm lý kì lạ nào đó bủa vây, bóp ngẹt, tim nặng như đá đeo. Bạn ngồi cùng, còn thấy kì lạ “Sao tự nhiên tâm trạng vậy”.

Thực ra tâm trạng bắt đầu từ khi xe rời bỏ màu xanh. Khi những con đường lại quay về với bụi, những cây thấp, chỉ tới đầu gối. Vài cái chòi tạm bợ bán cherry. Xe tắc lại cả hai phía, bụi thì cứ mù mịt trong cái nắng chiều oi. Thật buồn cười là khi nhìn thấy ngôi nhà lăn lóc ở một nơi núi nhiều đá, có người bảo nó giống chỗ này chỗ kia, tôi lại chỉ nghĩ tới Mỵ, tới tiếng kèn môi bên bờ rào đá, tới Đồi Gió Hú, đại loại toàn những thứ trong sách vở. Tôi nhìn con đường bụi chỉ nghĩ tới nước Mỹ trong phim. Những gì tôi biết hoàn toàn không thực. Có lẽ kể cả cái cảm giác nặng nề ấy cũng không thực. Cảm giác về vùng đất bỏ hoang. Tôi nằm, nhắm hờ mắt vì quá chán với cảnh tiêu điều bên ngoài. Lại lần nữa, mở mắt khi xe đâm vào núi. Lần này xe không đâm xuyên, xe leo lên nó, chầm chập như con bọ dừa leo lên cái lá.

Đường lên nhỏ xíu, xe cộ chen nhau, có bạn bảo giống đi trên đèo Hải Vân. Tôi chưa biết nhiều đủ để so sánh nơi này nơi kia, như họ đang nói cái đập thủy điện dưới kia giống Yaly hay gì đó. Tôi chưa biết nhiều về Việt nam. Dưới kia, dưới nhiều tầng đường, núi, có cái đập thủy điện, chút màu xanh hiềm hoi của vùng đất đơn điệu này. Con đường thật đáng sợ quá, một bên núi đá, một bên là vực, rất sâu. Bóng núi phía sau to rộng, đổ dồn che lấp gần hết khoảng không phía trước. Ngọn núi ấy to quá. Tôi muốn nói 1 cái tên cho nó mà quá lười để google. Nhưng cái tên cũng chỉ là cái tên, tôi có thể gọi nó là Alps, Andes hay bất kì thứ gì miễn không phải là Hoàng Liên Sơn, thì mọi người vẫn tin là tôi nói thật thôi. Nó chỉ là một cái tên, nhưng ngọn núi là thật, nó chia rẽ đất nước này.

Anh taxi có cái tên Ivan mà bạn thì bảo là Ivan the great của Nga thì tôi lại chỉ nghĩ tới Ivan ngu ngốc trong truyện. Truyện thằng ngốc được dặn trông nhà cửa, đến khi có hội thì nó bê nguyên cái cửa chạy đi. Đại loại thế. Anh chàng lắm mồm hay thích chành chọe ấy kêu tôi là đứa khó tính. Anh ta thì thích khoe mẽ, khi được khen nói tiếng Anh tốt thì tuôn hàng tràng dài thứ tiếng không trọng âm, trôi tuồn tuột chỉ để thể hiện. Điều hay là anh ta đã kể cho bạn về cuộc chiến tranh Croatia- Serbia, và về ngọn núi này. Ngọn núi chia sự mầu mỡ cho phía Bắc, chia sự cằn cỗi cho phía Nam. Tại sao lại bất công như vậy? Nhưng giờ thì tôi hiểu sao họ phải tốn công tìm đường qua bên kia núi.

Tôi không hiểu mình sẽ phải làm thế nào nếu sinh ra, bắt phải sống ở một nơi khô cằn. Cứ nhìn ngôi nhà kia, nó trơ vơ giữa hoang mạc, chỉ vài cái cây, bám vào núi. Họ vẫn đang sống, cạnh những ngôi nhà hoang đấy. Sao họ không bỏ chạy? Kì diệu thật. Họ có sống, có chết ở đó, liệu có ai biết. Tôi thấy sợ hãi và may mắn. Tôi không muốn nói chuyện với ai lúc đó, chỉ chăm chăm nhìn ra cửa sổ, thấy sầu thảm ngập tràn. Một ngọn núi chềnh ềnh nằm giữa đất nước. Tôi đi xuyên qua nó, có được coi là đã đi xuyên qua đất nước này? Ít nhất tôi đã đi qua hai vùng đất để thấy trân trọng hơn thứ mình có.

Chiều đó tôi mặc quần đùi ra biển, sau rất nhiều ngày được động viên “Em không phải là trung tâm của vũ trụ nên chẳng ai thèm quan tâm tới cái chân to đùng của em đâu”. Đúng thế, chẳng ai hay cái gì có thể là trung tâm của vũ trụ. Chúa trời không nên dành ưu đãi cho riêng ai hay vùng đất nào, hay chia sẽ nó đều, ít nhất trên mảnh đất Croatia này.